Hoeveel belasting moet ik betalen over rendement?

Over beleggingsrendement of vermogensgroei in box 3 betaalt u in 2026 belasting over een fictief rendement, niet over het daadwerkelijk behaalde rendement. Het belastingtarief over dit fictieve rendement bedraagt voorlopig 36 procent. De Belastingdienst stelt de hoogte van dit fictieve rendement jaarlijks vast, gebaseerd op de samenstelling van uw vermogen.

De Nederlandse Belastingdienst heft belasting over het rendement van vermogen dat in box 3 valt. Dit systeem is gebaseerd op een verondersteld rendement, ook wel forfaitair rendement genoemd, over de waarde van uw bezittingen minus uw schulden op 1 januari van het belastingjaar. Dit betekent dat u belasting betaalt over een percentage dat de Belastingdienst als rendement aanneemt, ongeacht of u dit rendement daadwerkelijk heeft behaald.

Historisch gezien is de berekening van de belasting in box 3 veelvuldig onderwerp van discussie geweest. Tot en met 2014 werd bijvoorbeeld een vast verondersteld rendement van 4 procent gehanteerd. In de jaren na 2017 is het systeem aangepast en is er een onderscheid gemaakt tussen spaargeld en andere bezittingen, zoals beleggingen. Voor belastingplichtigen met behaalde rendementen die lager waren dan het forfaitaire rendement, was er in bepaalde jaren, met name 2018 en 2022, de mogelijkheid om financieel voordeel te behalen door een herberekening op basis van het werkelijk rendement. Dit volgde uit uitspraken van de Hoge Raad.

Een veelvoorkomende misvatting is dat u belasting betaalt over de winst die u daadwerkelijk maakt met uw beleggingen. Dit is niet het geval in het huidige box 3-systeem. In plaats daarvan wordt een fictief rendement berekend, dat bestaat uit een percentage voor spaargeld en een hoger percentage voor beleggingen en andere bezittingen. Het belastingtarief van 36 procent wordt vervolgens toegepast op de som van deze fictieve rendementen, na aftrek van het heffingsvrije vermogen.

De percentages voor het fictief rendement worden jaarlijks vastgesteld en kunnen variëren. Ter illustratie van de werking van het systeem, en niet als actuele percentages voor 2026, waren de percentages voor 2021 als volgt:

• Over 67% van het vermogen: een fictief rendement van 0,03% (voor spaargeld).
• Over 33% van het vermogen: een fictief rendement van 5,69% (voor beleggingen en andere bezittingen).

De Belastingdienst berekent het totale fictieve rendement door deze percentages toe te passen op de verschillende delen van uw vermogen. Het heffingsvrije vermogen wordt hierbij in mindering gebracht op het totale vermogen voordat het fictieve rendement wordt berekend.

Rekenvoorbeeld voor belasting over fictief rendement (illustratief, gebaseerd op 2021 percentages voor fictief rendement en 2026 belastingtarief):

Stel, u heeft op 1 januari van het belastingjaar een vermogen van € 100.000 in box 3, waarvan € 67.000 spaargeld en € 33.000 beleggingen. Het heffingsvrije vermogen laten we in dit voorbeeld buiten beschouwing voor de eenvoud.

1. Fictief rendement op spaargeld (illustratief 2021 percentage):
   € 67.000 0,03% = € 20,10
2. Fictief rendement op beleggingen (illustratief 2021 percentage):
   € 33.000 5,69% = € 1.877,70
3. Totaal fictief rendement:
   € 20,10 + € 1.877,70 = € 1.897,80
4. Te betalen belasting (tarief 2026):
   € 1.897,80 36% = € 683,21

In dit voorbeeld zou u € 683,21 belasting betalen over uw box 3-vermogen, ongeacht of uw werkelijke rendement hoger of lager was dan € 1.897,80. De actuele percentages voor de berekening van het fictieve rendement in 2026 worden jaarlijks door de Belastingdienst bekendgemaakt. Voor de meest actuele en specifieke cijfers voor uw situatie verwijzen wij u naar de officiële website van de Belastingdienst.