Is er vrijstelling voor het werkelijk rendement in box 3?

Voor het werkelijk rendement in box 3 geldt vanaf 1 januari 2028 een specifieke vrijstelling van €1.800 per persoon per jaar. In het huidige jaar 2026 is deze vrijstelling op werkelijk rendement nog niet van toepassing; de belastingheffing in box 3 is dan nog gebaseerd op een forfaitair rendement met een heffingsvrij vermogen.

De introductie van een vrijstelling op het werkelijk rendement is onderdeel van de geplande overgang naar een nieuw box 3-stelsel, waarbij belasting wordt geheven over het daadwerkelijk behaalde rendement. Deze wijziging volgt op uitspraken van de Hoge Raad, die de eerdere heffing op basis van forfaitaire rendementen in strijd achtte met het eigendomsrecht. Hoewel de belastingplichtige in box 3 al belasting betaalt over werkelijk rendement onder bepaalde voorwaarden, treedt de vrijstelling van €1.800 pas in 2028 in werking.

Het werkelijk rendement in box 3 wordt berekend over alle vermogensbestanddelen die in box 3 vallen. Hierbij gelden specifieke regels voor de vaststelling:

• Het rendement omvat het gehele vermogen, inclusief banktegoeden en inflatiewinst, en zowel gerealiseerde als ongerealiseerde positieve en negatieve waardeveranderingen.
• De berekening van het werkelijke rendement houdt geen rekening met belastingvrije bedragen of schuldgrenzen.
• Het rendement wordt vastgesteld op basis van het nominale rendement, zonder inflatiecorrectie.
• De berekening houdt volgens een uitspraak van de Hoge Raad uit 2024 geen rekening met positieve of negatieve rendementen in andere jaren.

Vanaf 2028 zal de vrijstelling van €1.800 per belastingplichtige van toepassing zijn op het werkelijk behaalde rendement. Dit betekent dat over het eerste deel van het rendement geen belasting hoeft te worden betaald. Voor fiscale partners geldt deze vrijstelling tweemaal, dus een gezamenlijke vrijstelling van €3.600 op het werkelijk rendement.

Rekenvoorbeeld vrijstelling (vanaf 2028):
Stel, je werkelijke rendement in 2028 bedraagt €2.500. Door de vrijstelling van €1.800 betaal je belasting over slechts €700 (€2.500 - €1.800). Als je werkelijke rendement €1.500 is, dan valt dit volledig onder de vrijstelling en betaal je geen belasting over dit rendement.

Een belangrijk aspect van het toekomstige stelsel is dat een verlies in box 3, volgens het wetsvoorstel voor werkelijk rendement box 3, mag worden verrekend met inkomen in box 3 van toekomstige jaren. Dit biedt belastingplichtigen de mogelijkheid om mindere jaren te compenseren. Bovendien kan het werkelijke rendement van box 3-vermogen niet leiden tot een hogere box 3-heffing dan de heffing op basis van het forfaitaire rendement. Dit betekent dat als het werkelijke rendement hoger is dan het forfaitaire rendement, de belastingplichtige niet hoger belast wordt dan de maximale belastinggrondslag op basis van het forfaitaire rendement.