Hoeveel belasting betaal je over ETFs?

Over ETF-beleggingen betaal je in Nederland 2,05% belasting per jaar over het totale vermogen dat boven de heffingvrije grens uitkomt. Deze belasting valt onder box 3 van de inkomstenbelasting en wordt berekend op basis van een forfaitair rendement, niet op basis van je werkelijke winst of verlies. De effectieve belastingdruk van 2,05% is een directe afgeleide van het forfaitaire rendement en het belastingtarief in box 3.

ETF's (Exchange Traded Funds) en andere beleggingsfondsen worden in Nederland beschouwd als bezittingen die vallen onder de inkomstenbelasting in box 3, de zogenaamde 'sparen en beleggen' box. De Belastingdienst kijkt hiervoor naar de waarde van je vermogen op 1 januari van het belastingjaar. Belasting in box 3 is verschuldigd wanneer de totale waarde van je bezittingen, waaronder je ETF's, het heffingvrije vermogen overschrijdt.

De belastingheffing in box 3 werkt met een forfaitair vastgesteld rendement. Dit betekent dat de Belastingdienst uitgaat van een verondersteld rendement op je vermogen, ongeacht of je dit rendement daadwerkelijk hebt behaald. Voor beleggingen, zoals ETF's, is het forfaitaire rendement vastgesteld op 5,69%. Over dit forfaitaire rendement betaal je vervolgens 36% belasting. Dit resulteert in een effectieve belastingdruk van 2,0484% per jaar op het belastbare deel van je ETF-vermogen (5,69% x 36% = 2,0484%), wat afgerond 2,05% is.

Een belangrijk aspect is het heffingvrije vermogen. Dit is het deel van je vermogen waarover je geen belasting betaalt in box 3. Voor 2025 bedraagt deze vrijstelling € 57.000 per persoon. Voor fiscaal partners geldt een dubbele vrijstelling. Het exacte bedrag van de vrijstelling voor 2026 kan hiervan afwijken en wordt jaarlijks vastgesteld.

Hieronder volgt een rekenvoorbeeld om de belasting over ETF's in box 3 te illustreren:

Rekenvoorbeeld: Belasting over ETF-vermogen in 2026 (met 2025 vrijstelling)

Stel, je bent een alleenstaande belegger en hebt op 1 januari 2026 een ETF-vermogen van € 120.000. De vrijstelling voor 2025 bedraagt € 57.000. We gaan uit van het forfaitaire rendement en belastingtarief zoals vastgesteld.

• Totaal ETF-vermogen: € 120.000
• Heffingvrij vermogen (vrijstelling 2025): € 57.000
• Belastbaar vermogen in box 3: € 120.000 - € 57.000 = € 63.000
• Forfaitair rendement op beleggingen: 5,69%
• Belastingtarief box 3: 36%

De berekening is als volgt:

1. Bereken het forfaitaire rendement over het belastbare vermogen:
   € 63.000 x 5,69% = € 3.584,70
2. Bereken de verschuldigde box 3 belasting:
   € 3.584,70 x 36% = € 1.290,49

In dit voorbeeld betaal je dus € 1.290,49 aan belasting over je ETF-vermogen. Dit komt neer op een effectieve belastingdruk van 2,0484% over het belastbare vermogen, wat afgerond 2,05% is. Het bedrag van € 1.291,50 zou van toepassing zijn bij een exacte 2,05% belasting over het belastbare vermogen, het kleine verschil komt door de afronding van het percentage.

Het box 3-stelsel, zoals vastgelegd in de Wet inkomstenbelasting 2001, is de basis voor deze berekeningen. Er bestaat echter een uitzondering: belastingbetalers kunnen ervoor kiezen om belasting te betalen op basis van het werkelijk rendement. Dit is een complexere berekening die in de Wet is beschreven en kan in specifieke situaties voordeliger zijn, bijvoorbeeld bij een zeer laag of negatief werkelijk rendement. Het is dan aan de belastingplichtige om aan te tonen wat het werkelijke rendement is geweest.

In tegenstelling tot directe aandelenbeleggingen, waarbij vaak een bronheffing van 15% op dividenden van toepassing is, wordt de belasting op ETF's in Nederland uitsluitend via box 3 geregeld. Dit betekent dat je als belegger niet direct te maken krijgt met dividendbelasting over de uitkeringen binnen de ETF, omdat de ETF zelf de inkomsten al verwerkt en de box 3-heffing hier los van staat. Dit draagt bij aan de fiscale efficiëntie van ETF's voor Nederlandse beleggers. Voor een dieper inzicht in de werking van Box 3 en de meest recente ontwikkelingen, kunt u onze uitgebreide gids over Box 3 belasting raadplegen.