Hoeveel belasting betaal ik over mijn beleggingen?

De belasting over uw beleggingen in Nederland valt onder box 3 van de inkomstenbelasting en wordt berekend over een fictief rendement, niet over het werkelijke rendement dat u behaalt. Voor 2025 bedroeg het belastingtarief 36% over dit fictieve rendement, dat verschilt per type vermogen. De exacte tarieven en heffingsvrije grenzen voor 2026 zijn nog niet definitief bekend, maar de berekeningswijze blijft vergelijkbaar.

Volgens de Belastingdienst is box 3-inkomen van toepassing op vermogen boven het heffingsvrije vermogen. Dit betekent dat u pas belasting betaalt over het deel van uw vermogen dat boven een bepaalde grens uitkomt. De Belastingdienst berekent de verschuldigde belasting bij uw jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting.

Het huidige box 3-stelsel werkt met verschillende fictieve rendementen voor spaargeld en beleggingen. Deze rendementen worden jaarlijks vastgesteld en zijn een schatting van wat u gemiddeld kunt verdienen met uw vermogen. Over dit fictieve rendement betaalt u vervolgens belasting.

Om u een indicatie te geven, zijn hier de cijfers die voor 2025 golden:

• Het heffingsvrije vermogen bedroeg € 57.684 per persoon. Voor fiscale partners was dit het dubbele.
• Het fictieve rendementstarief voor spaargeld was 1,44%.
• Het fictieve rendementstarief voor beleggingen was 5,88%.
• Het belastingtarief over het fictieve rendement was 36%.

Deze cijfers voor 2025 dienen als leidraad, aangezien de definitieve tarieven en vrijstellingen voor 2026 nog kunnen afwijken. Volgens rijksoverheid.nl zijn de exacte belastingtarieven, heffingsvrije grenzen en concrete rekenvoorbeelden voor het huidige jaar nog niet volledig gedetailleerd op hun informatiepagina's.

Rekenvoorbeeld voor 2025 (indicatief voor 2026):

Stel, u had in 2025 een belegd vermogen van € 100.000 en geen spaargeld. U bent geen fiscaal partner. De berekening van de box 3-belasting ging dan als volgt:

1. Totaal vermogen: € 100.000 (volledig beleggingen)
2. Heffingsvrij vermogen: € 57.684
3. Belastbaar vermogen: € 100.000 - € 57.684 = € 42.316
4. Fictief rendement over beleggingen: € 42.316 5,88% = € 2.488,47
5. Verschuldigde belasting: € 2.488,47 36% = € 895,85

In dit voorbeeld zou u voor 2025 ongeveer € 896 aan belasting over uw beleggingen betalen.

Verschil tussen spaargeld en beleggingen (voorbeeld 2025):

Het type vermogen beïnvloedt de hoogte van het fictieve rendement en daarmee de belasting. Stel, u had in 2025 een vermogen van € 100.000, waarvan € 50.000 spaargeld en € 50.000 beleggingen. De berekening verliep dan als volgt:

1. Totaal vermogen: € 100.000
2. Heffingsvrij vermogen: € 57.684
3. Belastbaar vermogen: € € 100.000 - € 57.684 = € 42.316
4. Verdeling belastbaar vermogen naar verhouding:
   • Aandeel spaargeld: (€ 50.000 / € 100.000) € 42.316 = € 21.158
   • Aandeel beleggingen: (€ 50.000 / € 100.000) € 42.316 = € 21.158
5. Fictief rendement:
   • Spaargeld: € 21.158 1,44% = € 304,67
   • Beleggingen: € 21.158 5,88% = € 1.243,00
   • Totaal fictief rendement: € 304,67 + € 1.243,00 = € 1.547,67
6. Verschuldigde belasting: € 1.547,67 36% = € 557,16

In dit scenario zou u voor 2025 ongeveer € 558 aan belasting betalen, wat lager is dan bij een volledig belegd vermogen, door het lagere fictieve rendement op spaargeld.

Voor fiscale partners geldt een verdubbeling van het heffingsvrije vermogen, wat betekent dat zij pas belasting betalen over hun gezamenlijke vermogen boven € 115.368 (op basis van de 2025-cijfers). Dit kan de belastingdruk aanzienlijk verlagen.