Hoe bereken ik de rendementsgrondslag?

De rendementsgrondslag is de basis waarover de Belastingdienst het fictieve rendement in box 3 berekent. Je berekent deze door de totale waarde van je bezittingen op 1 januari te verminderen met de waarde van je schulden op diezelfde peildatum. Dit bedrag vormt de basis voor de verdere berekening van de belasting over je vermogen, waarbij rekening wordt gehouden met het heffingsvrij vermogen.

De rendementsgrondslag, zoals vastgelegd in de Wet inkomstenbelasting 2001, is dus de som van al je bezittingen in box 3, min de schulden die je hebt. Bezittingen omvatten onder andere spaargeld, beleggingen, een tweede woning en overige bezittingen. Schulden zijn bijvoorbeeld consumptieve leningen of een hypotheek op een tweede woning. De peildatum voor deze waardebepaling is altijd 1 januari van het betreffende belastingjaar.

De berekening van de rendementsgrondslag verloopt in de volgende stappen:

• Stap 1: Bepaal de waarde van je bezittingen. Tel de marktwaarde van al je box 3-bezittingen op 1 januari bij elkaar op. Denk hierbij aan spaargeld, aandelen, obligaties, cryptovaluta en onroerend goed dat niet je hoofdverblijf is.
• Stap 2: Bepaal de waarde van je schulden. Tel de waarde van al je box 3-schulden op 1 januari bij elkaar op. Er geldt een drempelbedrag voor schulden; alleen het deel boven dit bedrag mag in mindering worden gebracht.
• Stap 3: Bereken de rendementsgrondslag. Trek de totale waarde van je schulden (boven de drempel) af van de totale waarde van je bezittingen. Het resultaat is je rendementsgrondslag.

Van deze rendementsgrondslag wordt vervolgens het heffingsvrij vermogen afgetrokken. Het bedrag dat dan overblijft, wordt de 'grondslag sparen en beleggen' genoemd. Over deze grondslag wordt vervolgens het fictieve rendement berekend, waarover je box 3-belasting betaalt. Het effectieve rendementspercentage wordt gesteld op het rendement gedeeld door de rendementsgrondslag.

Om de relatie tussen de rendementsgrondslag en de grondslag sparen en beleggen te illustreren, nemen we een voorbeeld uit het verleden. Stel dat je rendementsgrondslag, na aftrek van schulden, €100.000 bedraagt. In 2023 werd het aandeel van de grondslag sparen en beleggen in de rendementsgrondslag gesteld op 44,87 procent. Dit betekende dat de grondslag sparen en beleggen voor dat jaar €44.870 was (€100.000 x 0,4487). Voor 2024 werd dit aandeel berekend met de formule (grondslag sparen en beleggen / rendementsgrondslag) x 100. Deze percentages en berekeningswijzen kunnen jaarlijks wijzigen.