Wat is rendementsgrondslag belastingaangifte?

De rendementsgrondslag in de belastingaangifte is de basis waarop de Belastingdienst het forfaitaire rendement berekent voor de vermogensbelasting in box 3. Deze grondslag wordt vastgesteld door de waarde van uw bezittingen in box 3 te verminderen met de hoogte van uw box 3-schulden. Het is dus het netto vermogen waarover de Belastingdienst een fictief rendement veronderstelt, in plaats van het werkelijk behaalde rendement.

De rendementsgrondslag is een cruciaal begrip binnen de Nederlandse vermogensbelasting, specifiek voor box 3, de zogeheten 'belasting op sparen en beleggen'. Zoals de Wet inkomstenbelasting 2001 beschrijft, wordt deze grondslag berekend als de totale waarde van uw bezittingen, verminderd met de totale waarde van uw schulden. Dit betekent dat uw netto vermogen op een specifieke peildatum de basis vormt voor de berekening. De Belastingdienst gaat uit van een fictief rendement op deze grondslag, wat afwijkt van het werkelijk behaalde rendement.

Na het vaststellen van de rendementsgrondslag, wordt deze verder gebruikt om de 'grondslag sparen en beleggen' te bepalen. Dit is het bedrag waarover uiteindelijk het forfaitaire rendement wordt berekend. Voor belastingjaar 2024 werd bijvoorbeeld het aandeel in de rendementsgrondslag van een belastingplichtige berekend als 18,571%. Dit percentage is gerelateerd aan de grondslag sparen en beleggen gedeeld door de rendementsgrondslag. Het effectieve rendementspercentage, dat de Belastingdienst hanteert, wordt gesteld op het rendement gedeeld door de rendementsgrondslag. Dit fictieve rendement vormt vervolgens het belastbaar inkomen in box 3.

Een veelvoorkomende misvatting is dat de rendementsgrondslag direct het bedrag is waarover u belasting betaalt. In werkelijkheid is de rendementsgrondslag de basis voor de berekening van een fictief rendement. De Belastingdienst veronderstelt een bepaald percentage rendement op deze grondslag, ongeacht het werkelijke rendement dat u behaalt met uw spaargeld of beleggingen. Het is dus niet uw werkelijke winstgevendheid (rendement in absolute bedragen of de verhouding tussen opbrengst en investering), maar een door de wet vastgesteld percentage van uw netto vermogen dat wordt belast.

Stel, voor belastingjaar 2026 heeft u de volgende situatie op de peildatum:

• Bezittingen (bijvoorbeeld spaargeld en beleggingen): €120.000
• Schulden (bijvoorbeeld een consumptief krediet): €20.000

Uw rendementsgrondslag wordt dan berekend als: €120.000 (bezittingen) - €20.000 (schulden) = €100.000.

Op deze rendementsgrondslag worden vervolgens, na eventuele verrekening met het heffingsvrije vermogen, de forfaitaire rendementspercentages toegepast die jaarlijks door de Belastingdienst worden vastgesteld. De exacte percentages voor 2026 zijn nog niet bekend, maar de berekening van de grondslag blijft gebaseerd op bezittingen minus schulden.

De regels omtrent de rendementsgrondslag en de box 3-heffing zijn vastgelegd in de Wet inkomstenbelasting 2001. Deze wet vormt de juridische basis voor de berekening van het forfaitaire rendement op vermogen. De Belastingdienst past deze regels jaarlijks toe en publiceert de actuele percentages en vrijstellingen. Voor de meest actuele informatie over de rendementsgrondslag en de bijbehorende percentages verwijzen wij u naar de officiële website van de Belastingdienst.