Hoe waardeer je aandelen op de datum van overlijden?

Aandelen worden op de datum van overlijden gewaardeerd tegen hun economische waarde op die specifieke dag. Voor beursgenoteerde aandelen is dit de slotkoers van de beurs op de overlijdensdatum, of de laatst voorafgaande beursdag indien de beurs gesloten was. Niet-beursgenoteerde aandelen vereisen een complexere waardebepaling, gebaseerd op methoden zoals intrinsieke waarde, rentabiliteitswaarde of bedrijfswaarde, wat cruciaal is voor de erfbelasting.

De waardering van aandelen voor een nalatenschap is een belangrijk onderdeel van de aangifte erfbelasting. De waarde van de aandelen op de overlijdensdatum dient als basis voor de berekening van de verschuldigde belasting. Het proces van waarderen verschilt aanzienlijk tussen beursgenoteerde en niet-beursgenoteerde aandelen, vanwege de beschikbaarheid van publieke koersinformatie.

Voor beursgenoteerde aandelen is de waardebepaling relatief eenvoudig. De waarde wordt vastgesteld op basis van de slotkoers van het aandeel op de beurs op de dag van overlijden. Als de beurs op die dag gesloten was, bijvoorbeeld door een weekend of een feestdag, wordt de slotkoers van de laatst voorafgaande beursdag gebruikt. Deze methode zorgt voor een objectieve en transparante waardebepaling. Stel, een persoon overlijdt op zaterdag 15 juni 2024. De beurs was op die dag gesloten. De slotkoers van aandeel X op vrijdag 14 juni 2024 was €50,00. Dan wordt aandeel X gewaardeerd op €50,00 per aandeel voor de nalatenschap, ongeacht de koers op de volgende beursdag.

Niet-beursgenoteerde aandelen, zoals die van een familiebedrijf of een besloten vennootschap, vereisen een complexere waardering. Er is geen publieke koers beschikbaar, waardoor de waarde moet worden vastgesteld aan de hand van andere methoden. Veelgebruikte methoden zijn:

• Intrinsieke waarde: Dit is de waarde van alle bezittingen van de onderneming min de schulden, gedeeld door het aantal aandelen. Het geeft een beeld van de 'boekwaarde' van de aandelen.
• Rentabiliteitswaarde: Deze methode kijkt naar de toekomstige winstgevendheid van de onderneming. De verwachte toekomstige winsten worden contant gemaakt naar de overlijdensdatum.
• Liquidatiewaarde: Deze waarde is relevant als de onderneming naar verwachting zal worden geliquideerd. Het betreft de opbrengst van de verkoop van alle activa na aftrek van de schulden en liquidatiekosten.
• Bedrijfswaarde: Dit is een bredere benadering die rekening houdt met de economische waarde van de onderneming als geheel, inclusief immateriële activa en goodwill.

Een combinatie van deze methoden wordt toegepast, of een specifieke waarderingsmethode die is vastgelegd in de statuten van de vennootschap. Het is raadzaam om voor de waardering van niet-beursgenoteerde aandelen een deskundige, zoals een accountant of fiscalist, in te schakelen. Deze kan een waarderingsrapport opstellen dat door de Belastingdienst kan worden beoordeeld.

Een veelvoorkomende misvatting is dat de waarde van de aandelen wordt bepaald op het moment dat de erfgenamen besluiten de aandelen te verkopen. Dit is echter onjuist. De Belastingdienst baseert de erfbelasting altijd op de waarde van de aandelen op de exacte datum van overlijden. Eventuele koerswinsten of -verliezen die na die datum optreden, hebben geen invloed op de erfbelasting, maar kunnen wel relevant zijn voor de inkomstenbelasting in Box 2 (voor aanmerkelijk belang) of Box 3 (voor reguliere aandelen). Het is dus essentieel om direct na het overlijden de waarde van de aandelen vast te stellen.

De Belastingdienst controleert de opgegeven waarden nauwkeurig. Bij onenigheid over de waardering van niet-beursgenoteerde aandelen kan de Belastingdienst een eigen waardebepaling uitvoeren of om aanvullende informatie vragen. Het zorgvuldig documenteren van de waarderingsmethode en de onderliggende berekeningen is daarom van groot belang voor een soepele afhandeling van de nalatenschap. Meer informatie over de aangifte erfbelasting vindt u op onze pagina over erfbelasting.