Wat gebeurt er als preferente aandelen worden ingekocht?

Wanneer een bedrijf preferente aandelen inkoopt, worden deze aandelen teruggekocht van de aandeelhouder tegen een vooraf bepaalde prijs bij inlossing of call. Dit proces heeft diverse gevolgen, met name op fiscaal gebied. De inkoop van niet-kwalificerende preferente aandelen heeft specifieke implicaties voor de bezitsperiode en de gerechtigdheid tot het ondernemingsvermogen.

Preferente aandelen zijn aandelen die de houder bepaalde voorrechten geven boven gewone aandelen, bijvoorbeeld bij dividenduitkering of bij liquidatie van de onderneming. De inkoop van dergelijke aandelen door de onderneming zelf betekent dat de aandelen uit omloop worden genomen. Dit kan om verschillende redenen gebeuren, zoals het herstructureren van de kapitaalstructuur, het belonen van aandeelhouders of het vergroten van de winst per aandeel voor de overblijvende aandeelhouders.

De fiscale gevolgen van de inkoop van preferente aandelen zijn complex en hangen af van de specifieke kenmerken van de aandelen en de transactie. Vooral bij de Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) is het onderscheid tussen kwalificerende en niet-kwalificerende preferente aandelen van belang. De kennisgroepen van de Belastingdienst hebben hierover specifieke standpunten geformuleerd:

• De inkoop van niet-kwalificerende preferente aandelen leidt niet tot een verschuiving in de subjectieve gerechtigdheid tot het ondernemingsvermogen. Dit betekent dat de eigendomsverhoudingen in fiscaal opzicht niet wezenlijk veranderen door deze specifieke inkoop.
• De inkoop van niet-kwalificerende preferente aandelen zorgt ervoor dat er geen nieuwe bezitsperiode aanvangt voor de houders van de gewone aandelen. De bezitsperiode is cruciaal voor het voldoen aan de voorwaarden van de BOR, die tot doel heeft de continuïteit van familiebedrijven te waarborgen bij overdracht.

De manier waarop de inkoop plaatsvindt, kan ook van invloed zijn. Bij de inkoop van niet-kwalificerende preferente aandelen wordt een onderscheid gemaakt tussen een gelijkbenige en een ongelijkbenige inkoop. Dit heeft specifieke implicaties voor de bezitsperiode:

• Gelijkbenige inkoop: Dit houdt in dat de inkoop proportioneel plaatsvindt, waardoor het relatieve belang van de aandeelhouders in de onderneming niet toeneemt. Een gelijkbenige inkoop van niet-kwalificerende preferente aandelen heeft als gevolg dat er geen nieuwe bezitsperiode gaat lopen.
• Ongelijkbenige inkoop: Hierbij vindt de inkoop niet proportioneel plaats, wat in theorie tot een verschuiving van belangen zou kunnen leiden. Echter, ook hier geldt dat een ongelijkbenige inkoop van niet-kwalificerende preferente aandelen geen toename van subjectieve belangen teweegbrengt in de bezitsperiode, en er evenmin een nieuwe bezitsperiode aanvangt.

De kern van deze fiscale standpunten is dat de inkoop van niet-kwalificerende preferente aandelen de status quo van de bezitsperiode voor de BOR niet doorbreekt. Dit is relevant voor ondernemers die in aanmerking willen komen voor de BOR, aangezien deze regeling een ononderbroken bezitsperiode vereist om van de faciliteiten gebruik te kunnen maken. Meer gedetailleerde informatie over deze standpunten is te vinden op de website van de Belastingdienst: kennisgroepen.belastingdienst.nl.