Vanaf wanneer geldt werkelijk rendement box 3?

Vanaf 6 juni 2024 geldt het concept van werkelijk rendement in box 3, dankzij uitspraken van de Hoge Raad. Dit betekent dat belastingplichtigen mogen aantonen dat hun daadwerkelijke rendement lager is dan het wettelijk vastgestelde forfaitaire rendement. Voor de belastingaangifte van 2026 kan dit werkelijke rendement als basis dienen voor de Box 3 belasting, waarbij het werkelijk ontvangen inkomen en waardeschommelingen meetellen.

Kort antwoord over het jaar en het moment

Het concept van werkelijk rendement in box 3 geldt vanaf 6 juni 2024, na uitspraken van de Hoge Raad. Voor de belastingaangifte van 2026 kunt u dit werkelijke rendement als basis gebruiken. Dit betekent dat u belasting betaalt over uw daadwerkelijk behaalde inkomsten en waardeveranderingen. U wordt dus niet langer automatisch belast op een vast forfaitair percentage. Dit kan voordelig zijn als uw werkelijke rendement lager uitvalt dan het verwachte forfaitaire rendement. Stel, uw beleggingen presteren minder goed dan de Belastingdienst verwacht. Dan betaalt u minder belasting. Voor gedetailleerde informatie raadpleegt u de website van de Belastingdienst.

Voor welke jaren geldt werkelijk rendement in box 3?

Het werkelijke rendement in box 3 wordt per kalenderjaar berekend. Dit betekent dat het werkelijk rendement box 3-vermogen jaarlijks wordt vastgesteld zonder verliesverrekening met andere jaren. Binnen een jaar houdt het werkelijke rendement wel rekening met verrekening van positieve en negatieve rendementen. Echter, positieve of negatieve rendementen uit andere jaren worden niet meegenomen. De berekening van het werkelijke rendement mag geen rekening houden met inflatie of rendementen van jaren buiten het belastingjaar. Volgens de uitspraak van de Hoge Raad uit 2024 houdt het werkelijke rendement box 3 geen rekening met rendementen in andere jaren. Het werkelijk behaalde rendement moet per jaar worden berekend zonder rekening te houden met rendementen van andere jaren. Nieuwe richtlijnen voor het werkelijke rendement box 3 nemen eveneens geen rekening met rendementen uit andere jaren. Belastingplichtigen mogen aantonen dat hun daadwerkelijke rendement lager is dan het forfaitaire rendement, tot de invoering van een nieuw box 3-stelsel. Dit vraagt om een nauwkeurige jaarlijkse administratie van uw vermogen.

Wat betekent werkelijk rendement voor de belastingaangifte?

Het werkelijke rendement voor de belastingaangifte is de daadwerkelijke inkomsten uit uw vermogen, zoals de Belastingdienst dit definieert. Dit omvat zowel gerealiseerde als ongerealiseerde waardemutaties van bijvoorbeeld vastgoed en andere beleggingen. Ook directe inkomsten zoals rente, huur en dividend vallen hieronder, na aftrek van kosten.

Om dit rendement te bepalen, kunt u het formulier 'Opgaaf werkelijke rendement' gebruiken. Dit formulier helpt belastingplichtigen stap voor stap bij het vaststellen van hun werkelijke rendement in box 3. Het begrip werkelijk rendement is relevant voor belastingplichtigen in Nederland, vooral vanaf belastingjaar 2027. De Wet rechtsherstel Box 3 en diverse arresten van de Hoge Raad lichten dit begrip verder toe.

Hoe geef je werkelijk rendement door aan de Belastingdienst?

U geeft uw werkelijke rendement door aan de Belastingdienst via een speciaal formulier. De Belastingdienst ontwikkelt hiervoor een digitaal formulier, de 'Opgaaf werkelijk rendement', dat beschikbaar komt voor belastingplichtigen en hun adviseurs. Ook werkt de Belastingdienst aan een aangifteformulier voor het vermelden van dit rendement. Het werkelijke rendement definieert de Belastingdienst als daadwerkelijke inkomsten uit vermogen, inclusief waardemutaties van vastgoed en beleggingen. Dit rendement berekent de Belastingdienst aan de hand van werkelijke inkomsten en waardeontwikkelingen van bezittingen en schulden in box 3. Na ontvangst van uw opgave maakt de Belastingdienst een belastingverlagende berekening voor de box 3-heffing.

Voor wie vermogen in box 3 heeft, is het belangrijk om te weten: zodra het opgeven van werkelijk rendement mogelijk is, stuurt de Belastingdienst hierover een brief naar alle belastingplichtigen. Wacht deze officiële communicatie af. Zo weet u precies wanneer en hoe u uw werkelijke rendement kunt opgeven.

Welke bezittingen en onroerende zaken tellen mee?

Voor de vermogensbelasting in box 3 tellen alle vormen van vermogen mee, zoals spaargeld, beleggingen en geld op rekening courant. Dit gold in 2025 al voor de bepaling van het totaal vermogen. Bezittingen voor vermogensbelasting omvatten geld en eigendommen. Denk hierbij aan saldi van bankrekeningen, zoals spaar- en betaalrekeningen, en beleggingsrekeningen. Uw vermogen omvat beleggingen zoals aandelen en obligaties, maar ook liquide middelen, vastgoed en pensioensparen.

Daarnaast tellen onroerend goed, zoals een tweede huis, mee. Ook contant geld, voertuigen en waardevolle persoonlijke eigendommen behoren tot uw bezittingen. Zelfs sieraden en inboedel kunnen tot uw bezittingen behoren. Kortom, alles wat waarde heeft en niet onder een andere box valt, kan meetellen voor box 3.

Wat verandert er door het box 3-stelsel en het wetsvoorstel?

Het Nederlandse kabinet hoopt een nieuw box 3-stelsel in te voeren, gericht op het werkelijke rendement. Het wetsvoorstel 'Wet werkelijk rendement box 3' wil het forfaitaire stelsel vervangen door een heffing op basis van wat u daadwerkelijk verdient. Een nieuw wetsvoorstel voor box 3 stelt voor om per 1 januari 2027 in te gaan. De planning is echter dat dit nieuwe stelsel op 1 januari 2028 ingaat, afhankelijk van tijdige parlementaire behandeling en goedkeuring door de Tweede Kamer.

Het kabinet streeft naar deze nieuwe wetswijziging voor de vermogensbelasting. Het conceptwetsvoorstel vervangt het huidige box 3-regime en werd al voor het zomerreces van 2023 aan de Tweede Kamer aangeboden. Het wetsvoorstel is recent ingediend bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal. De uitwerking en gesprekken hierover zijn nog volop bezig. De Tweede Kamer heeft in mei 2024 een motie aangenomen om dit voorbereidingsproces voort te zetten. Deze overgang naar werkelijk rendement is een belangrijke stap, maar de onzekerheid over de ingangsdatum blijft een aandachtspunt.

Welke jaren box 3 werkelijk rendement?

Het concept van werkelijk rendement in box 3 is relevant voor specifieke belastingjaren. De Hoge Raad heeft hierover uitspraken gedaan. Voor de meest actuele informatie over welke jaren dit precies betreft, raadpleegt u de Belastingdienst. Zij publiceren de officiële richtlijnen en formulieren.

Hoe kom ik aan mijn werkelijk rendement box 3?

U berekent uw werkelijk rendement in box 3 door alle inkomsten uit uw vermogen nauwkeurig bij te houden. Dit omvat lopende opbrengsten zoals rente, huur, pacht en dividendopbrengsten. Daarnaast telt vermogensaanwas mee, inclusief gerealiseerde en ongerealiseerde waardeveranderingen van uw bezittingen. Het werkelijk rendement omvat zowel positieve als negatieve resultaten uit uw box 3-vermogen, opgebouwd uit reguliere inkomsten, waardemutaties en kosten. Een belangrijk punt is dat u de betaalde rente op schulden in box 3 mag verrekenen en in mindering brengen op dit rendement. Nadat u uw rendement heeft bepaald, geeft u dit door aan de Belastingdienst via het formulier 'Opgaaf werkelijk rendement'. Dit formulier is vanaf zomer 2025 beschikbaar voor belastingplichtigen met aanvullend rechtsherstel box 3. Twijfelt u of herberekening zinvol is? Een speciale rekentool kan u daarbij helpen.

Is er in 2028 een heffing op werkelijk rendement in box 3?

Ja, er komt een heffing op werkelijk rendement in box 3 vanaf 2028. Vanaf 1 januari 2028 zullen belastingplichtigen belasting betalen over hun werkelijk rendement. De nieuwe box 3-heffing zal belasting heffen op basis van dit werkelijk rendement. Dit geldt zowel voor direct als indirect rendement uit vermogen. De vermogensbelasting in box 3 wordt dan gebaseerd op wat u daadwerkelijk heeft gerealiseerd.

Wanneer kan ik mijn werkelijk rendement doorgeven?

U kunt uw werkelijk rendement doorgeven vanaf de zomer van 2025. Vanaf dat moment is het 'Opgaaf werkelijk rendement' (OWR-formulier) beschikbaar op Mijn Belastingdienst. Dit formulier maakt het mogelijk om uw werkelijke rendement in box 3 op te geven. Het OWR-formulier is een invulformulier voor het doorgeven van werkelijk rendement. U kunt hiermee bewijzen dat uw werkelijke rendement lager was dan het fictieve rendement. Dit kan leiden tot een voordeliger resultaat voor uw belastingaangifte. Het formulier toont het werkelijke rendement van uw vermogen en heeft betrekking op de belastingjaren 2017 tot en met 2024. Meer informatie over de termijnen voor het werkelijk rendement box 3 opgeven vindt u hier.