Wat gebeurt er met opties op de vervaldatum?

Op de vervaldatum houden opties op te bestaan. Een optiecontract wordt automatisch uitgeoefend wanneer het 'in the money' is, wat betekent dat het winstgevend is voor de houder. Is de optie 'out of the money' of 'at the money', dan vervalt deze waardeloos. De vervaldatum markeert het definitieve einde van de geldigheidsduur van het optiecontract.

De expiratiedatum is een vooraf vastgestelde deadline die al bij de aankoop van het derivaat bekend is. Opties geven hun houder het recht, maar niet de verplichting, om een onderliggende waarde te kopen (een calloptie) of te verkopen (een putoptie) tegen een vooraf bepaalde prijs, de uitoefenprijs. Dit recht geldt tot of op de expiratiedatum, afhankelijk van het type optie (Europees of Amerikaans).

De afloop van een optiecontract kan op verschillende manieren uitpakken, afhankelijk van de relatie tussen de uitoefenprijs en de koers van de onderliggende waarde op de expiratiedatum:

• In the money (ITM): Als de optie winstgevend is op de expiratiedatum, wordt deze in de meeste gevallen automatisch uitgeoefend. Voor een calloptie betekent dit dat de koers van de onderliggende waarde hoger is dan de uitoefenprijs. Voor een putoptie is de koers van de onderliggende waarde lager dan de uitoefenprijs. De houder ontvangt dan het verschil in contanten, of de onderliggende waarde wordt geleverd.
• At the money (ATM): Als de koers van de onderliggende waarde exact gelijk is aan de uitoefenprijs, vervalt de optie doorgaans waardeloos, tenzij er een zeer kleine intrinsieke waarde is die tot uitoefening leidt.
• Out of the money (OTM): Als de optie niet winstgevend is op de expiratiedatum, vervalt deze waardeloos. Voor een calloptie is dit het geval wanneer de koers van de onderliggende waarde lager is dan de uitoefenprijs. Voor een putoptie is de koers van de onderliggende waarde hoger dan de uitoefenprijs. De houder verliest in dit geval de betaalde premie.

Een veelvoorkomende misvatting is dat de houder van een optie verplicht is om de onderliggende waarde te kopen of verkopen wanneer de expiratiedatum nadert. Dit is echter onjuist. Opties bieden altijd een recht, zonder de verplichting. Dit betekent dat als een optie 'out of the money' is, de houder eenvoudigweg kan besluiten de optie te laten vervallen, waardoor het verlies beperkt blijft tot de betaalde premie.

Stel, u bezit een calloptie op aandeel X met een uitoefenprijs van €50 en een expiratiedatum in juni 2026. U heeft hiervoor een premie van €2 per aandeel betaald. Op de derde vrijdag van juni 2026 staat aandeel X op €55. Aangezien de koers van het aandeel (€55) hoger is dan de uitoefenprijs (€50), is uw optie 'in the money' met €5 per aandeel. De optie wordt dan automatisch uitgeoefend en u ontvangt €5 per aandeel. Na aftrek van de betaalde premie van €2 per aandeel, bedraagt uw nettowinst €3 per aandeel. Als aandeel X op de expiratiedatum op €48 zou staan, is uw optie 'out of the money' en vervalt deze waardeloos. Uw verlies is dan beperkt tot de betaalde premie van €2 per aandeel. Voor meer diepgaande informatie over opties, bezoek onze pagina over optiehandel.