Hoe worden inkomsten uit beleggingen belast?
Hoe worden inkomsten uit beleggingen belast?
Inkomsten uit beleggingen worden in Nederland belast via box 3 van de inkomstenbelasting, op basis van een forfaitair rendement over de waarde van uw vermogen. Dit betekent dat niet uw werkelijk behaalde winst of rente wordt belast, maar een door de overheid vastgesteld percentage van de waarde van uw bezittingen minus schulden. Het berekende forfaitaire rendement wordt in 2026 belast tegen een tarief van 36%.
Het Nederlandse belastingstelsel kent drie boxen voor de inkomstenbelasting. Inkomsten uit sparen en beleggen vallen onder box 3, 'inkomen uit sparen en beleggen'. De Belastingdienst berekent hiervoor een zogenaamd 'forfaitair rendement'. Dit is een fictief rendement dat de overheid toekent aan uw vermogen, ongeacht of u dit rendement daadwerkelijk heeft behaald. Het systeem gaat ervan uit dat u een bepaald percentage rendement behaalt op uw spaargeld en beleggingen.
De berekening van dit forfaitaire rendement is als volgt opgebouwd:
- Eerst wordt de 'rendementsgrondslag' bepaald. Dit is de waarde van uw banktegoeden en overige bezittingen (zoals beleggingen), verminderd met uw schulden. Voor schulden geldt een drempelbedrag.
- Vervolgens wordt het 'heffingvrije vermogen' van deze rendementsgrondslag afgetrokken om de 'grondslag sparen en beleggen' te verkrijgen.
- Over de grondslag sparen en beleggen wordt een gewogen gemiddeld forfaitair rendement berekend, door verschillende percentages toe te passen op de verschillende categorieën binnen uw vermogen.
- Dit berekende forfaitaire rendement (ook wel 'voordeel uit sparen en beleggen' genoemd) wordt belast tegen het box 3-tarief.
Een veelvoorkomende misvatting is dat de daadwerkelijk behaalde rente, dividend of koerswinst wordt belast. In werkelijkheid is dit niet het geval; de belasting wordt geheven over het fictieve rendement, zoals vastgesteld door de Belastingdienst. Dit betekent dat u belasting betaalt over een rendement dat u mogelijk niet heeft behaald, maar ook dat u geen belasting betaalt over een rendement dat hoger is dan het forfaitaire rendement.
Voor de berekening van het forfaitaire rendement in box 3 gelden per vermogenscategorie verschillende percentages. Deze percentages worden jaarlijks vastgesteld. Voor 2025 zijn de volgende percentages van toepassing:
- Voor banktegoeden (spaar- en betaalrekeningen) bedraagt het forfaitaire rendement 1,37%.
- Voor beleggingen en overige bezittingen bedraagt het forfaitaire rendement 5,88%.
- Voor schulden wordt een fictief rendement van 2,70% in mindering gebracht op de grondslag. Hierbij geldt een schuldendrempel van € 3.800 (voor 2025).
Het heffingvrije vermogen in box 3 bedraagt in 2025 € 57.684 per persoon. Dit betekent dat over het deel van uw vermogen tot dit bedrag geen belasting wordt geheven. Voor fiscaal partners geldt een dubbel heffingvrij vermogen. Het forfaitaire rendement wordt op nul gesteld als de berekening negatief uitvalt.
Het berekende voordeel uit sparen en beleggen wordt vervolgens vermenigvuldigd met het box 3-tarief. In 2026 bedraagt dit tarief 36%. Houd er rekening mee dat de percentages voor het forfaitaire rendement en het heffingvrije vermogen voor 2026 nog definitief vastgesteld moeten worden, maar de hierboven genoemde 2025-cijfers geven een goede indicatie van de systematiek.
Rekenvoorbeeld: belasting in box 3 (gebaseerd op 2025-cijfers voor rendement en drempels, en 2026-tarief)
Stel, u bent alleenstaand en uw vermogen op 1 januari bedraagt:
- Banktegoeden: € 70.000
- Beleggingen (aandelen, obligaties): € 150.000
- Schulden (boven drempel): € 10.000
Hieronder volgt de berekening van de box 3 belasting:
| Stap | Omschrijving | Bedrag / Percentage | Berekening | Resultaat |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Bereken de rendementsgrondslag | € 70.000 (bank) + € 150.000 (beleggingen) - € 10.000 (schulden) | € 210.000 | |
| 2 | Bereken de grondslag sparen en beleggen | € 210.000 (rendementsgrondslag) - € 57.684 (heffingvrij vermogen 2025) | € 152.316 | |
| 3a | Bereken fictief rendement banktegoeden | 1,37% | € 70.000 x 1,37% | € 959,00 |
| 3b | Bereken fictief rendement beleggingen | 5,88% | € 150.000 x 5,88% | € 8.820,00 |
| 3c | Bereken fictief rendement schulden | 2,70% | € 10.000 x 2,70% | -€ 270,00 |
| 4 | Totaal fictief rendement (vóór heffingvrij vermogen) | € 959,00 + € 8.820,00 - € 270,00 | € 9.509,00 | |
| 5 | Bereken gewogen gemiddeld rendementspercentage | € 9.509,00 / € 210.000,00 (rendementsgrondslag) | 4,528% | |
| 6 | Bereken voordeel uit sparen en beleggen (belastbaar inkomen) | € 152.316 (grondslag sparen en beleggen) x 4,528% | € 6.896,52 | |
| 7 | Bereken te betalen belasting (Box 3 tarief 2026) | 36% | € 6.896,52 x 36% | € 2.482,75 |
De te betalen belasting in dit voorbeeld bedraagt dus € 2.482,75.
Dit voorbeeld illustreert de systematiek van box 3. De exacte percentages en drempels voor 2026 kunnen afwijken van de hier gebruikte 2025-cijfers. Voor de meest actuele en persoonlijke berekening kunt u de website van de Belastingdienst raadplegen.