Recessie en beursaandelen

Een recessie leidt tot dalende koersen op de beurs en een afname van de waarde van aandelen door dalende bedrijfswinsten. Somberheid onder beleggers resulteert in uitverkoop, maar het negatieve effect is tijdelijk en beperkt, gevolgd door herstel. Op deze pagina leest u hoe u hiermee omgaat en welke aandelen dan sterk blijven.

Wat betekent een recessie voor aandelen?

Een recessie betekent dat aandelenprijzen gewoonlijk afnemen door dalende bedrijfswinsten. Dit raakt vooral cyclische bedrijven, waarvan de winst en aandelenkoersen dalen door verminderde bestedingen. Sommige recessies veroorzaken beurskoersdalingen van ongeveer 20 procent, waarbij het gemiddelde aandelenrendement met 5.3 procent daalt. Voor meer inzicht in hoe u verstandig belegt tijdens een recessie, lees hier verder.

Een dalende aandelenbeurs wordt traditioneel gezien als signaal van een aanstaande recessie. De aandelenmarkt bereikt gemiddeld een dieptepunt ongeveer vier maanden voor het einde van een recessie. Hoewel de meeste aandelen dalen, kan een recessie positief zijn voor groeiaandelen als de rentestanden materieel dalen. Beleggers verschuiven tijdens zo'n periode vaak naar minder volatiele opties, zoals aandelen van nutsbedrijven. De mogelijkheid van een recessie is meestal al verwerkt in de aandelenkoersen, tenzij er onverwachte grote negatieve verrassingen zijn.

Welke aandelen blijven vaak sterk tijdens een recessie?

Aandelen die vaak sterk blijven tijdens een recessie komen meestal uit niet-cyclische sectoren met stabiele bedrijfsmodellen en sterke balansen. Deze defensieve aandelen zijn veerkrachtiger en worden als veiliger en winstgevender beschouwd. Denk hierbij aan fundamenteel sterke bedrijven met goede fundamenten, lage schulden en stabiele winstmarges. Vooral sectoren zoals gezondheidszorg en consumentengoederen behouden hun vraag, omdat mensen basisbehoeften blijven kopen.

Defensieve sectoren

Defensieve sectoren omvatten bedrijven die producten of diensten leveren die consumenten altijd nodig hebben, ongeacht de economie. Denk aan levensmiddelen, gezondheidszorg, telecommunicatie en nutsbedrijven. Deze sectoren zijn minder gevoelig voor economische ontwikkelingen en presteren stabieler tijdens een recessie. Supermarktketens en farmaceutische retailers zijn hier voorbeelden van. Ze hielden hun verlies beperkt in negatieve marktcycli, zoals in de eerste helft van 2022. Vaak zijn dit ook robuuste dividendbetalers.

Bedrijven met stabiele kasstromen

Bedrijven met stabiele kasstromen zijn beter bestand tegen recessiedruk, omdat ze consistente cashflow genereren. Een sterke balans en voorspelbare kasstromen zorgen voor financiële stabiliteit, zelfs tijdens een marktneergang. Vaak hebben deze ondernemingen een concurrentievoordeel, wat bijdraagt aan duurzame vrije kasstroom. Nutsbedrijven zijn een sector die bekendstaat om stabiele kasstromen en consistente dividendbetalingen, wat stabiliteit biedt. Deze waardeaandelen kunnen zelfs profiteren van gunstige marktkansen in een veranderend economisch klimaat.

Dividend aandelen

Dividend aandelen zijn aandelen van bedrijven die een deel van hun winst regelmatig uitkeren aan aandeelhouders. Dit gebeurt vaak per kwartaal of jaarlijks, in de vorm van contant geld of extra aandelen. Ze bieden u een stabiel periodiek inkomen, zelfs wanneer de markt daalt. Dit inkomen komt bovenop een mogelijke waardestijging van het aandeel zelf. Bedrijven die dividend uitkeren, kenmerken zich door een goede cashflow. Voor wie zoekt naar regelmatige inkomsten, zijn dividend aandelen een goede keuze, bijvoorbeeld als u gepensioneerd bent en een aanvulling op uw inkomen zoekt.

Welke aandelen doen het meestal slechter?

Tijdens een recessie presteren bepaalde aandelen doorgaans slechter dan het beursgemiddelde. Dit zijn vaak aandelen die gevoelig zijn voor economische schommelingen of rentestijgingen. Hieronder vallen onder andere:

• Groei-aandelen, die het meest gevoelig zijn voor waardedaling bij stijgende rentepercentages.
• Small-cap aandelen, die doorgaans slechter presteren tijdens recessies.
• Waarde-aandelen, die meestal ondermaats presteren tijdens economische downturns en verzwakte prestaties hebben getoond.
• Aandelen uit opkomende markten, die underperformance laten zien door zwakke winstgroei en slechter presteerden dan Amerikaanse aandelenindices.
• Aandelen met een lage koers-winstverhouding, die vaak slecht presteren.
• Dividendaandelen, onroerendgoedaandelen en infrastructuuraandelen, die slecht presteren als de rente stijgt.
• Aandelen met het hoogste dividendrendement, die minder goed presteren dan aandelen met een iets lager dividendrendement.

Cyclische sectoren

Cyclische sectoren zijn bedrijfstakken waarvan de financiële prestaties direct gekoppeld zijn aan de economische cyclus. Ze groeien sterk tijdens een economische hoogconjunctuur, maar krimpen juist tijdens een recessie. Tijdens zo'n neergang ervaren sectoren als luxeproducten en reizen forse dalingen in waarde en prestatie. Voorbeelden van cyclische sectoren zijn de automobielindustrie, bouw, bankwezen en toerisme. Ook de staal- en mijnbouwsector en duurzame consumptiegoederen zoals elektrische apparaten en voertuigen vallen hieronder. Volgens Morningstar zijn ook financiële diensten, grondstoffen en vastgoed cyclisch. Bedrijven in deze sectoren, waaronder detailhandel en horeca, presteren doorgaans slechter op de beurs tijdens een recessie. Een herstel van de economie kan echter weer leiden tot aantrekkende vraag en groei voor deze aandelen.

Groei-aandelen met hoge waardering

Groei-aandelen zijn aandelen van snelgroeiende bedrijven met hoge groeiverwachtingen. Deze aandelen worden gekenmerkt door hoge waarderingen, wat betekent dat ze idealiter hoger geprijsd zijn dan andere aandelen. Rond 2024 werden aandelen met sterke groei gewaardeerd met veelvouden van tientallen keren hun huidige winst. Een hoge prijs-winstverhouding (P/E ratio) is een kenmerk van groeiaandelen. In de afgelopen jaren, tot 2023, werden groeiaandelen binnen de groeisector geconfronteerd met hoge waarderingen. De omgeving van lage rente en lage groei in het laatste decennium heeft bijgedragen aan deze zeer hoge waarderingen, vooral in de technologiesector.

Bedrijven met hoge schulden

Bedrijven met veel schulden presteren aanzienlijk slechter dan bedrijven met weinig of geen schulden, zo bleek in de jaren tot 2024. Deze bedrijven zijn gevoelig voor rentewijzigingen en afhankelijk van lage rentetarieven. Stijgen de leenkosten en wordt krediet minder toegankelijk, dan lopen ze een groter risico op wanbetaling. Vooral bedrijven met hoge schulden en beperkte kasstromen hebben een verhoogd kredietrisico. Hoogrentende bedrijven met lage kredietwaardigheid ervaren problemen bij het omgaan met hogere schuldkosten. Dit kan leiden tot moeite met betalingen en zelfs een verlaging of opschorting van dividenduitkeringen. Europese bedrijven met een hoge schuldgraad ondervinden ook negatieve gevolgen bij het aantrekken van externe financiering.

Hoe herken je recessiebestendige aandelen?

U herkent recessiebestendige aandelen aan hun hoge kwaliteit, goede fundamenten en stabiele bedrijfsmodellen. Deze aandelen zijn veiliger en winstgevender tijdens economische neergang, omdat ze minder gevoelig zijn voor schommelingen dan meer getroffen industrieën. Investeerders verschuiven hun focus naar stabielere investeringen zoals nutssectoraandelen en basisgoederenbedrijven, die doorgaans beter presteren. Let hierbij op de omzet en winst, schuldgraad en rentelasten, en vrije kasstroom en dividenddekking van een bedrijf. Winststabiliteit, lage schulden en goede verkoopcijfers zijn hierbij bepalende kenmerken.

Omzet en winst in een zwakke economie

In een zwakke economie staan de omzet en winst van bedrijven onder druk. Een recessie gaat typisch gepaard met een daling van bedrijfswinsten door tragere economische groei, hardnekkige inflatie en zwak consumentenvertrouwen. Afnemende bedrijvigheid en een gedaalde vraag zetten de omzet en winstmarges verder onder druk. Zwakke bedrijven met lage winstmarges krijgen hierdoor financiële problemen, wat zelfs tot faillissement kan leiden. Zelfs winstgevende kleine ondernemingen kunnen te maken krijgen met winstdalingen. Deze daling van bedrijfswinsten en stagnatie van omzet duidt op economische problemen en een mogelijke bearmarkt.

Schuldgraad en rentelasten

Schuldgraad is het percentage van uw inkomen dat u besteedt aan schuldaflossingen. U berekent dit door uw totale maandelijkse lasten te delen door uw maandelijkse inkomen en dat met 100 te vermenigvuldigen. Dit percentage geeft aan hoeveel financiële ruimte u nog heeft. Rentelasten zijn een belangrijk onderdeel van deze berekening; regelmatige aflossing van een studieschuld met vaste rente zorgt ervoor dat uw jaarlijkse rentelasten dalen. Zo kostte een studieschuld van €30.000 met 1,78% rente in 2023 ongeveer €44,50 per maand aan rente, terwijl bij €10.000 de extra jaarlijkse rentekosten ongeveer €178 waren. Kortingen en emissiekosten op schulden worden toegerekend aan rente- en leningkosten. Ook bij een hypotheeklening wordt de schuldgraad berekend. Er zijn tools die de restschuld en rente van een lening berekenen, want elke lening met rente heeft een restschuld na aflossingen.

Vrije kasstroom en dividenddekking

Vrije kasstroom is het geld dat een bedrijf overhoudt na aftrek van noodzakelijke investeringen. Dit is een maatstaf voor de cash die beschikbaar is voor dividendbetaling. Het geeft inzicht in de beschikbare middelen voor dividenduitkeringen, schuldaflossing of nieuwe investeringen. De vrije kasstroom kan worden herinvesteerd door de onderneming of uitgekeerd aan aandeelhouders. De vrije kasstroom uitkeringsratio meet welk percentage van deze kasstroom als dividend wordt uitgekeerd. Een lagere uitkeringsratio betekent een grotere dividendveiligheid, wat aangeeft dat het dividend beter gedekt is. Een gezonde vrije kasstroom met een geschikte uitkeringsratio zorgt dat een bedrijf dividenduitkeringen kan handhaven en laten groeien.

Hoe beleg je verstandig tijdens een recessie?

Verstandig beleggen tijdens een recessie betekent blijven investeren en profiteren van herstelperiodes, vooral als u bij een marktlaagtepunt instapt. Een goed gespreide portefeuille, een lange termijn visie en het aanhouden van liquide middelen zijn hierbij belangrijk. Vermijd paniekverkopen en koop regelmatig bij, mits u voldoende spaargeld heeft.

Spreiden over aandelen en obligaties

Spreiden over aandelen en obligaties is een kernstrategie om uw beleggingsrisico te beperken. Een brede spreiding over aandelen en veilige obligaties vermindert het beleggingsrisico aanzienlijk. Dit betekent dat u uw geld verdeelt over verschillende beleggingscategorieën, zoals aandelen, obligaties, cash en vastgoed. Een breed gespreid vermogen over diverse activaklassen kan het kans-risico-profiel van uw portefeuille verbeteren. Voor aandelen spreidt u over verschillende bedrijven, sectoren en geografische locaties om risico's te beperken. Bij obligaties verbetert spreiding over sectoren en looptijden de risicospreiding in uw obligatieportefeuille. Een belegger moet zijn geld spreiden over verschillende aandelen en activaklassen om het totale beleggingsrisico te verminderen.

Risico verlagen met ETF's

U verlaagt het risico van beleggen in aandelen met ETF's door diversificatie. Deze breed gespreide fondsen dekken vaak de wereldwijde aandelenmarkt, wat bedrijfs- en sectorrisico vermindert. Door uw portefeuille te spreiden over beleggingsklassen, regio's en sectoren, minimaliseert u investeringsrisico's. Een lange beleggingshorizon en het kiezen van fondsen met voldoende volume dragen ook bij aan risicoreductie. Maandelijks beleggen in een ETF verlaagt het risico om alles op een marktpiek te investeren. Ook zijn er obligatie ETF's die het risico van aandelen verminderen, vooral voor beleggers met een lagere risicobereidheid. Low volatility ETF's investeren specifiek in minder volatiele aandelen.

Cash aanhouden voor kansen

Cash aanhouden geeft je de mogelijkheid om snel in te spelen op nieuwe beleggingskansen. Dit is vooral handig wanneer de beurs daalt en er aantrekkelijke aandelen beschikbaar komen. Chris Huys van ABN AMRO Private Banking adviseerde in 2025 om een cash-positie aan te houden voor snel opdoemende kansen. Een intelligente belegger houdt cash aan als er geen goede beleggingskansen zijn. Dit zorgt ervoor dat je voldoende liquide middelen hebt voor onverwachte marktdalingen en om voorbereid te zijn op marktvolatiliteit. Beleggers in Europese aandelen wordt al vanaf februari 2022 aangeraden cashreserves te houden voor onvoorziene kansen. Om cash te hebben tijdens een marktcorrectie, moeten beleggers voorzienend zijn en tijdens stijgende markten aandelen verkopen.

Welke strategie werkt bij dalende beurskoersen?

Bij dalende beurskoersen kunt u verschillende strategieën toepassen, zoals short selling om te profiteren van de daling. Ook trendvolgende strategieën, die vaak hoge rendementen opleveren in crisistijden, kunnen waarde toevoegen door vroegtijdig posities te verminderen en over te stappen naar veiliger activa. Verder kunt u dalende koersen benutten door geleidelijk in te stappen, kwaliteitsaandelen vast te houden of bij te kopen, en niet in paniek te verkopen.

Geleidelijk instappen met periodiek beleggen

U kunt geleidelijk instappen met periodiek beleggen, een slimme aanpak voor beginners. U koopt dan maandelijks kleine bedragen bij, in plaats van alles in één keer te beleggen. Dit vermindert de marktvolatiliteit en spreidt uw instapmomenten over de tijd, wat leidt tot een gemiddelde aankoopprijs van bijvoorbeeld ETF’s. Een beginnende belegger in financiële markten doet er goed aan om regelmatig kleine bedragen in te leggen. Dit vermindert het risico van slechte timing en maakt een voorzichtige start mogelijk. U kunt klein beginnen en geleidelijk investeren, waarbij u profiteert van dollar-cost averaging en compound interest effecten over tijd. Regelmatige, automatische investeringen bevorderen bovendien discipline en zijn essentieel voor langetermijnbeleggers.

Kwaliteitsaandelen vasthouden of bijkopen

Tijdens een recessie is het verstandig om kwaliteitsaandelen vast te houden of bij te kopen. Deze aandelen bieden bescherming door hun sterke balansen, stabiele kasstromen en duurzame bedrijfsmodellen. Beleggers in kwaliteitsaandelen behalen op lange termijn een positief rendement. In situaties van marktstress en snel dalende beurskoersen kun je extra aandelen bijkopen tegen afbraakprijzen. Dit vermindert het prijsschommelingsrisico en biedt beleggingsvoordeel door een lage aankoopprijs onder de reële waarde. Hoogwaardige aandelen vasthouden tijdens een stijging in waarde is vaak verstandig. Na marktdalingen bieden aandelenkoersen van kwaliteitsbedrijven kortingen en potentiële toekomstige waardestijgingen, wat kan bijdragen aan herstel van de portefeuillewaarde.

Wanneer juist niet verkopen in paniek

Wanneer de beurs daalt, is het zelden een goed idee om in paniek te verkopen. Paniekverkopen moet u vermijden om onnodige verliezen te voorkomen. U realiseert dan verliezen en mist een mogelijk marktherstel. Beleggers die door paniek verkopen en daarna zien dat prijzen herstellen, lopen kansen mis.

Verkopen tijdens een crisis in de hoop later goedkoper terug te kopen, schaadt uw financiële resultaten. Dit verhoogt de kans op verliesbevriezing. Paniekverkopen en wachten met beleggen door stress, kost u op lange termijn veel rendement.

Het is beter om geduld te bewaren en te wachten op marktstabilisatie. Beleggers die panikeren na dalingen, kunnen beter wachten met verkopen. Soms is het juist een goed moment om bij lage koersen te kopen. Herbalancering van uw portefeuille kan ook helpen om paniekverkopen te voorkomen.

Wat kun je doen via een broker of bank?

Via een broker of bank kunt u aandelen, beleggingsfondsen en ETF's kopen en verkopen. Deze partijen fungeren als tussenpersoon op de beurs en voeren transacties uit namens u. Zowel gespecialiseerde brokers als uw eigen bank bieden deze beleggingsmogelijkheden aan, waarvoor zij kosten rekenen.

Open een rekening bij een broker

Opening een rekening bij een broker is de eerste stap om te kunnen beleggen in aandelen. Voor aandelenhandel via een broker is zo'n beleggingsrekening noodzakelijk. Zowel beginnende als ervaren beleggers kunnen een brokerage-account openen. Kies een betrouwbare broker met lage kosten en een gebruiksvriendelijke interface. Het openen van de rekening kan meestal eenvoudig online. U kunt dit online regelen of, indien mogelijk, via een brokerfiliaal. Dit proces omvat het instellen van je account, het koppelen van je bankrekening en het storten van geld. Als u net begint met beleggen, is het verstandig om verschillende brokers te vergelijken. Soms kunt u zelfs een gratis account openen.

Beleggen via DEGIRO of flatexDEGIRO Bank

Beleggen via DEGIRO biedt lage kosten en een breed scala aan beleggingsmogelijkheden. U kunt hier wereldwijd beleggen in aandelen, obligaties, fondsen, ETF's, opties en futures. Het platform is gebruiksvriendelijk en ideaal voor starters. Toch is beleggen via DEGIRO niet zonder risico; u kunt uw inleg verliezen.

Beleggen via een bank

Beleggen via een bank is een vorm van beheerd beleggen, een optie naast zelf beleggen. Dit is geschikt voor beginnende beleggers die een expert willen inschakelen, omdat de bank het dagelijkse beheer overneemt. Grootbanken zoals ING, ABN AMRO en Rabobank zijn toegankelijk voor bestaande klanten. Houd er rekening mee dat beleggen via een bank extra kosten met zich meebrengt, zoals voor beheer, transacties en aanvullende diensten. Bovendien is het instapbedrag vaak hoog, soms €25.000 of meer. U heeft minder controle en flexibiliteit, met beperkte invloed op beleggingskeuzes en beslissingen die vaak op maandelijkse of kwartaalbasis vallen. Beleggen in aandelen via een online broker is doorgaans voordeliger.

Wat gebeurt er met aandelen tijdens een recessie?

Tijdens een recessie dalen aandelenprijzen en de waarde van aandelen neemt af. Dit komt doordat beleggers anticiperen op een zwakkere economie, vaak al 2-3 kwartalen voordat de recessie begint. De meerderheid van de aandelen lijdt hieronder, wat leidt tot dalende aandelenmarkten. Gemiddeld bereikt de aandelenmarkt zijn dieptepunt ongeveer vier maanden voor het einde van de recessie. Dit negatieve effect is tijdelijk, want economische recessies zijn nodig voor een gezond langetermijn rendement. Waardeaandelen stegen zelfs gemiddeld met 3,1 procent per recessiejaar tussen 1969 en de recente financiële crisis.

Welke aandelen doen het goed bij een recessie?

Tijdens een recessie doen aandelen van bedrijven met stabiele bedrijfsmodellen en sterke balansen het vaak goed. Je vindt deze in defensieve sectoren zoals gezondheidszorg, consumentengoederen en nutsbedrijven. Deze bedrijven leveren basisgoederen en diensten waar altijd vraag naar is, wat zorgt voor betere beleggingsprestaties. Rationele beleggers geven in tijden van crisis de voorkeur aan deze veilige bedrijven met goede fundamenten en lage schulden. Ook minder populaire, maar recessiebestendige waarde-aandelen doorstaan economische krimp vaak goed. Waardegerichte aandelen zijn minder gevoelig voor dalingen dan groeigerichte aandelen tijdens recessies. Groeiaandelen kunnen zelfs positief presteren als de recessie leidt tot een materiële daling van de rentestanden.

Wat doet de beurs bij recessie?

De beurs reageert op een recessie met een scherpe daling. Aandelenmarkten vertonen vaak een beurspiek ongeveer vier maanden voor het begin van een recessie. Daarna volgt een daling, gedreven door somberheid onder beleggers en uitverkoop. Dit leidt tot sterk dalende koersen, soms met wel 20 procent, doordat bedrijfswinsten afnemen. Historisch gezien bereikt de aandelenmarkt gemiddeld vier maanden voor het einde van een recessie zijn dieptepunt. Daarna volgt herstel van aandelenwaardes. Ter vergelijking: beursgenoteerde aandelen lieten historisch tot 2025 een waardedaling van 30 procent zien vergeleken met goud.

Wat met aandelen bij recessie?

Aandelenprijzen dalen gewoonlijk tijdens een recessie. Dit komt door dalende bedrijfswinsten en een gebrek aan vertrouwen bij beleggers. De somberheid leidt vaak tot uitverkoop, waardoor de aandelenmarkten verder dalen. De meerderheid van de aandelen lijdt hieronder. Beleggen in aandelen tijdens zo'n periode brengt het risico met zich mee van verlies van geïnvesteerd geld. Enkelvoudige aandelen kunnen zelfs te maken krijgen met sterk waardeverlies of financiële problemen.