Wat doet de beurs bij inflatie?

De aandelenmarkt reageert complex en niet eenduidig op inflatie, waarbij de richting van de koersen sterk afhangt van de oorzaak, de hoogte van de inflatie en de reactie van centrale banken. Hoge inflatie en daaropvolgende renteverhogingen leiden tot dalende aandelenkoersen, hoewel er uitzonderingen en nuances zijn die de uiteindelijke impact bepalen.

Wanneer de inflatie oploopt, grijpen centrale banken in door de rentes te verhogen om de prijsstijgingen onder controle te krijgen. Een stijgende rente heeft meerdere gevolgen voor de aandelenmarkt. Ten eerste worden alternatieve beleggingen, zoals sparen en obligaties, aantrekkelijker. Beleggers kunnen dan kiezen voor de relatief veilige opbrengst van obligaties of spaarrekeningen, wat de vraag naar aandelen kan verminderen. Daarnaast veroorzaakt een stijgende rente een daling van de koers van bestaande obligaties, wat ook impact heeft op portefeuilles die zowel aandelen als obligaties bevatten.

Voor bedrijven betekent een hogere rente dat lenen duurder wordt, wat investeringen kan afremmen. Bovendien kan hoge inflatie de koopkracht van consumenten aantasten, wat leidt tot minder consumptie en lagere bedrijfswinsten. Deze factoren dragen bij aan dalende aandelenkoersen. Bedrijven die veel schulden hebben, zijn extra kwetsbaar, omdat hun rentelasten aanzienlijk kunnen stijgen door renteverhogingen die gericht zijn op het verlagen van de inflatie.

Niet alle inflatie is echter slecht voor de beurs. Een veelvoorkomende misvatting is dat elke vorm van inflatie per definitie negatief is voor aandelen. De realiteit is genuanceerder. Als inflatie gepaard gaat met een sterke economische groei, kunnen bedrijven hogere kosten doorberekenen aan hun klanten. Dit kan resulteren in hogere omzetten en winsten, waardoor de aandelen van deze bedrijven in waarde kunnen stijgen. In een dergelijke omgeving kunnen aandelen zelfs enige bescherming bieden tegen oplopende inflatie, vooral die van bedrijven met sterke prijszettingsmacht of die actief zijn in sectoren die profiteren van stijgende grondstofprijzen.

De reactie van de beurs op inflatie kan dus sterk variëren, afhankelijk van de bredere economische context. Hieronder enkele scenario's:

• Hoge inflatie met dreigende renteverhogingen en zwakke economie: Dit scenario leidt doorgaans tot dalende aandelenkoersen. De combinatie van lagere consumptie, dalende bedrijfswinsten en aantrekkelijkere alternatieven zoals sparen en obligaties, zet de beurs onder druk.
• Milde inflatie met sterke economische groei: In dit geval kunnen aandelen juist profiteren. Bedrijven zien hun omzet en winsten stijgen doordat ze hogere kosten kunnen doorberekenen en de vraag vanuit de economie sterk blijft. De beurs kan dan een stijgende lijn vertonen.
• Hoge inflatie zonder adequate reactie van centrale banken: Hoewel dit minder vaak voorkomt, kan aanhoudend hoge inflatie zonder renteverhogingen leiden tot onzekerheid en een daling van de reële waarde van beleggingen. Sommige specifieke aandelen, zoals die van bedrijven met veel activa of grondstoffen, kunnen dan relatief beter presteren.

De Europese Centrale Bank (ECB) monitort de inflatie nauwlettend en past haar beleid aan om prijsstabiliteit te waarborgen. Beleggers houden de signalen van de centrale banken, zoals de ECB en De Nederlandsche Bank (DNB), dan ook scherp in de gaten, omdat deze een grote invloed hebben op de toekomstige renteontwikkeling en daarmee op de aantrekkelijkheid van aandelen. Meer informatie over de impact van macro-economische factoren op uw beleggingen vindt u op onze pagina over beleggen bij inflatie.