Aandelen kopen bij oorlog

Aandelen kopen bij oorlog kan, historisch gezien, leiden tot positieve prestaties op de aandelenmarkten. De Amerikaanse aandelenmarkt presteerde bijvoorbeeld goed tijdens oorlogsperiodes. Effectenbeleggers vinden investeringsmogelijkheden in aandelen die profiteren van oorlogssituaties, vaak door meer vraag en rendement door conflict. Dit artikel legt uit hoe aandelen zich gedragen tijdens geopolitieke onrust en welke factoren de aandelenkoersen beïnvloeden in oorlogstijd.

Wat gebeurt er met aandelenkoersen bij oorlog?

Oorlogssituaties hebben een wisselend effect op aandelenmarkten; het is geen eenduidig verhaal. De impact hangt af van de duur, ernst en belangen van het conflict. Vaak leiden oorlogen en aanslagen in het verleden initieel tot dalingen in aandelenkoersen, veroorzaakt door de onrust. Zo vertoonden koersen van beleggingen eind februari 2022 schommelingen door oorlogsonrust.

Toch presteerde de stockmarkt historisch gezien positief tijdens oorlogen. De Amerikaanse aandelenmarkt steeg bijvoorbeeld tijdens de resterende oorlogsjaren van WOII. Tussen 1941 en 1945 liet de Amerikaanse beurs een totale stijging van 35,82 procent zien. Ook de Engelse aandelenmarkt kende geen scherpe koersdalingen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hoewel wereldwijde aandelenmarkten kunnen dalen door bedrijfsverstoring, krabbelen beurzen historisch gezien altijd weer op na een conflict. Oorlog beïnvloedt echter de onvoorspelbaarheid op beurzen, omdat zekerheid ontbreekt.

Welke aandelen profiteren van oorlog en spanningen?

Oorlogsspanningen dragen bij aan waardestijging van defensieaandelen, omdat toegenomen overheidsuitgaven aan militair en defensie de sector stimuleren. Wapen-, munitie- en defensieproducenten, zoals Lockheed Martin en General Dynamics, trekken bij verhoogd oorlogsrisico aanzienlijke interesse op Wall Street. Defensieaandelen in de industriële sector profiteerden bijvoorbeeld in Q4 2022 van geopolitieke spanningen.

Ook oliebedrijven kunnen profiteren van stijgende aandelenkoersen tijdens oorlogssituaties, zoals in 2022. Rüstungs-ETFs profiteren eveneens van geopolitieke spanningen, zoals de oorlog in Oekraïne, door een toegenomen defensiebehoefte. De stijgende vraag naar defensiegoederen leidt tot hogere omzet en winstgroei voor deze ETFs in periodes van verhoogde onzekerheid. Aandelen kunnen in een economische context van oorlog profiteren van meer vraag en rendement. Grondig onderzoek en professioneel advies inwinnen is altijd verstandig.

Welke defensiebedrijven en ETF's passen hierbij?

Om in te spelen op geopolitieke spanningen kunt u beleggen in specifieke defensiebedrijven of defensie-ETF's. Beleggers kunnen overwegen te investeren in defensie-ETF's. Voorbeelden zijn de WisdomTree Europe Defence, VanEck Defense en Global X Defence Tech, die breed gespreide beleggingen bieden in de defensie- en wapenindustrie. Deze fondsen richten zich op de Europese defensiesector en bieden de mogelijkheid om te profiteren van groeiende defensie-uitgaven en de behoefte aan revitalisatie van defensie.

Defensie-aandelen

Defensie-aandelen zijn aandelen van bedrijven die actief zijn in de defensie-industrie. Deze bedrijven produceren bijvoorbeeld wapens, militaire voertuigen of technologie voor defensiedoeleinden. Harm van Wijk toonde per 12 juli 2024 de koopwaardigheid van defensie-aandelen aan via Trading Navigator. Een bekend internationaal defensie-aandeel is Hensoldt. Beleggers die overwegen om aandelen te kopen bij oorlog, kijken vaak naar deze sector. De sector kan profiteren van verhoogde overheidsuitgaven aan defensie.

Luchtvaart- en toeleveringsbedrijven

Luchtvaart- en toeleveringsbedrijven kunnen ook invloed ondervinden van oorlogssituaties. De vraag naar transport of specifieke onderdelen kan dan veranderen. Voor een belegger hangen de prestaties van zo'n bedrijf sterk af van de aard van het conflict. Ook de positie van het bedrijf in de toeleveringsketen speelt een rol. Een plotselinge verstoring van die keten kan bijvoorbeeld grote gevolgen hebben. Het is daarom belangrijk om de specifieke marktomstandigheden en bedrijfsrapporten nauwkeurig te volgen.

Defensie-ETF's

Een defensie-ETF is een beursgenoteerd indexfonds dat investeert in defensie- en wapenbedrijven. Deze fondsen investeren in bedrijven die wapens, munitie, militaire voertuigen, raketten, vliegtuigen, drones en cyberbeveiligingsoplossingen produceren en leveren. Ze bieden breed gespreide beleggingen over diverse bedrijven en sectoren binnen de defensie-industrie. Voor beleggers die specifiek in deze sector willen investeren, bieden defensie-ETF's een gespreide aanpak. Een voordeel is de stabiele groei door de continue vraag naar militaire uitrusting en verdedigingstechnologieën, en ze kunnen bescherming bieden tegen geopolitieke risico's. Echter, een nadeel is de hoge volatiliteit, afhankelijk van geopolitieke gebeurtenissen en politieke besluiten. Ook kunnen defensie-ETF's ethische bezwaren oproepen vanwege investeringen in militaire wapens en technologie. Platforms zoals justETF.com bieden specifieke defensie-ETF thema's aan, met voorbeelden zoals WisdomTree Europe Defence, VanEck Defense en Global X Defence Tech.

Hoe beleg je verstandig in oorlogssituaties?

Verstandig beleggen in oorlogssituaties vraagt om een specifieke aanpak: schakel emoties uit en neem rationele beslissingen. Beleg alleen met geld dat u op korte termijn niet nodig heeft. Tijdens een crisis kan een tijdelijk defensievere strategie meer gemoedsrust geven. Dit omvat het spreiden van beleggingen, het kiezen van het instapmoment en het beheersen van risico's. Meer informatie over aandelen kopen tijdens oorlog vindt u hier.

Spreiden over sectoren

Spreiden over sectoren is een belangrijke strategie voor beleggers op de aandelenmarkt. U verdeelt uw investeringen over meerdere sectoren om risico's te beperken en uw potentiële rendement te verhogen. Dit vermindert uw blootstelling aan een sector-specifieke neergang. Door uw vermogen te spreiden over verschillende bedrijven, sectoren en regio’s, vermindert u het concentratierisico. Denk hierbij aan sectoren zoals technologie, gezondheidszorg, energie, consumentengoederen en financiële diensten. Deze spreiding beperkt niet alleen het risico, maar vergroot ook de kans op een gemiddeld rendement. Zo benut u de groei in diverse marktgebieden.

Instapmoment en waardering

Het juiste instapmoment en de waardering van aandelen bij oorlogssituaties zijn complex. Er is geen vaste regel voor wanneer u het beste kunt instappen. De waardering van aandelen hangt af van veel factoren, zoals de specifieke sector, de financiële gezondheid van het bedrijf en de bredere economische situatie. Voor een verstandige beleggingsbeslissing is het belangrijk om uw eigen financiële situatie en risicobereidheid goed in te schatten. Raadpleeg voor persoonlijk advies altijd een financieel adviseur, want aandelen kopen bij oorlog brengt specifieke risico's met zich mee.

Risico's van concentratie

Concentratierisico betekent dat u een verhoogd risico loopt op waardeverlies door een grote concentratie van uw portefeuille in enkele aandelen, industrieën, regio's of landen. Dit risico ontstaat door onvoldoende spreiding van beleggingen, wat de gevoeligheid voor koersschommelingen verhoogt. Een overconcentratie kan zelfs leiden tot een hoger risico op totaal verlies door één fout. Bijvoorbeeld, een dividendportefeuille met minder dan 10 aandelen verhoogt de kans op ernstige verliezen in waarde en inkomen. Ook bij actieve beleggingsproducten ontstaat concentratierisico wanneer rendementen afhankelijk zijn van enkele dominante posities. Zelfs ETF's zijn niet immuun; zij kunnen nadelig worden beïnvloed door concentratie in een specifieke markt met verhoogde prijsvolatiliteit. Dit risico is bijvoorbeeld verhoogd door blootstelling aan onderpresterende grote technologische aandelen. Daarom is het cruciaal om uw beleggingen te spreiden en niet te veel te focussen op sterk samenhangende aandelen.

Kosten, risico's en fiscale aandachtspunten

Beleggen in aandelen brengt altijd kosten, risico's en fiscale aandachtspunten met zich mee. U krijgt te maken met diverse kosten zoals transactiekosten en beheerkosten die uw rendement beïnvloeden. Daarnaast zijn er verschillende investeringsrisico's, waaronder markt-, politiek- en valutarisico. Ook de belasting op uw beleggingen in box 3 vraagt om aandacht.

Transactiekosten en spread

Transactiekosten en spread zijn belangrijke kostenposten wanneer u aandelen koopt. Transactiekosten bestaan vaak uit een vast bedrag plus een percentage van het orderbedrag, betaald per transactie. Meestal bestaan deze brokeragekosten uit een vast bedrag plus een percentage van het orderbedrag. De spread is het verschil tussen de bied- en laatprijs van een belegging en bepaalt ook de hoeveelheid transactiekosten die u betaalt. Zelfs brokers die adverteren met 0 procent transactiekosten verrekenen kosten via deze spread. De spread werkt als een transactiekostenmechanisme dat nadelen voor bestaande beleggers door aankoop- en verkoopgedrag voorkomt. Kosten door de bid-ask spread komen bovenop de broker- of platformtransactiekosten. De kosten voor handel in ETF's bestaan uit orderkosten en de bied-laat spread; deze transactiekosten omvatten commissies, spreads tussen bied- en laatkoersen en marktimpact. Transactiekosten bij een ETF kunnen verborgen zijn in de spreadkosten. De brokerkosten per transactie moet u dubbel rekenen, zowel bij de aankoop als bij de verkoop van uw beleggingen. Transactiekosten bij het (ver)kopen van ETF's in Nederland bestaan uit deze kosten exclusief de TER.

Valutarisico bij Amerikaanse aandelen

Valutarisico bij Amerikaanse aandelen ontstaat door schommelingen in de wisselkoers tussen de Amerikaanse dollar en de euro. Dit betekent dat de waarde van uw belegging in euro's kan dalen als de dollar verzwakt. Een Europese belegger die in Amerikaanse aandelen investeert, loopt dit risico. De winst op uw Amerikaanse aandelen kan verminderen wanneer u deze terugrekent naar euro's. Er bestaan specifieke methoden om dit valutarisico af te dekken.

Belasting op beleggingen in box 3

Beleggingen in box 3 vallen onder de inkomstenbelasting en worden zwaarder belast dan andere vermogensbestanddelen. Het vermogen uit sparen en beleggen wordt hierbij belast. Voor 2024 geldt een belastingtarief van 36% over het gehele vermogen, waarbij de belastingheffing via de box 3 heffing wordt berekend. Het fictief rendement voor beleggingen is in 2024 vastgesteld op 6,04%. U moet uw beleggingen opgeven in de inkomstenbelastingaangifte. Houd ook rekening met beleggingskosten zoals transactiekosten en beheerkosten.

Financiële en geopolitieke factoren die de beurs beïnvloeden

Economische en geopolitieke factoren beïnvloeden de prestaties van de beurs sterk. Deze invloeden komen onder meer tot uiting in inflatie, rentetarieven en grondstoffenprijzen. Ook sancties, energiezekerheid en verstoringen in leveringsketens spelen een rol. Het is belangrijk te begrijpen wanneer beleggen in defensie-aandelen logisch is binnen deze context.

Inflatie, rente en grondstoffenprijzen

Inflatie, rentetarieven en grondstoffenprijzen beïnvloeden de beurs. Inflatie verhoogt de prijs van grondstoffen, die vaak parallel bewegen met inflatie. Een sterke stijging van grondstoffenprijzen kan inflatie aanjagen en voegt toe aan de inflatoire druk. Dit veroorzaakt een lichte stijging van de headline inflatie. Inflatie wordt ook veroorzaakt door stijgende prijzen van grondstoffen en energie. Hoge inflatie werkt positief door in de prijs van grondstoffen. Op de lange termijn zijn inflatie en grondstofprijzen sterk gecorreleerd. Inflatie in de economie leidt tot een stijging van grondstoffenprijzen en vastgoedprijzen.

Sancties, energiezekerheid en leveringsketens

Westerse sancties tegen Rusland vergroten de onzekerheid over energie en toeleveringsketens. Deze sancties verlengen en verergeren bestaande problemen in wereldwijde aanvoerketens. Vanaf begin 2024 verstoren ze ook de wereldwijde toeleveringsketens voor olie, wat leidt tot volatiliteit op de oliemarkt.

De Russische invasie van Oekraïne in maart 2022 heeft de leveringszekerheid van essentiële grondstoffen ter discussie gesteld. Energiezekerheid en soevereiniteit werden al in 2021 belangrijke onderwerpen door stijgende energieprijzen en geopolitieke spanningen. Westerse landen herbeoordeelden hun energievoorzieningsketens, met een focus op Russische energieleveringen, in april-mei 2023.

Beleidsmakers in landen die sancties opleggen, moeten moeilijke keuzes maken om op korte termijn voldoende energievoorziening veilig te stellen. Het kabinet van Nederland stelt leveringszekerheid en betaalbaarheid als belangrijke criteria voor de energievoorziening. Energieleveranciers uit de VS en EU richten zich in 2024 op de veiligheid van levering. Diversiteit in energiebronnen en -leveringen functioneert als een verzekering tegen negatieve effecten zoals inflatie en leveringsonderbrekingen. Het U.S. Department of Energy uitte in december 2022 bezorgdheid over de afhankelijkheid van Rusland in kritieke toeleveringsketens. Nucleaire energie wordt benadrukt als een oplossing voor energiezekerheid en soevereiniteit.

Wanneer is defensie-aandelen kopen logisch?

Defensie-aandelen kopen is logisch wanneer er geopolitieke onrust heerst. Deze aandelen profiteren van verhoogde overheidsuitgaven aan militaire uitrusting en technologie. De waardering van Europese defensiebedrijven is sterk gestegen, mede door de oorlog in Oekraïne vanaf 2022. Vier defensieaandelen lieten per 1 februari 2023 groeipotentieel zien door stijgende defensiebudgetten. Beleggen in defensie kan ook dienen als afdekking tegen geopolitieke risico's, iets wat Europese beleggers sinds de oorlog in Oekraïne overwegen. Tijdens economische tegenwind, zoals in 2023, zoeken beleggers naar defensievere bedrijven. Zelfs pensioenfondsen omarmen recent de defensiesector als belegging, na een lang taboe. Daan Spaargaren adviseerde op 19 mei 2024 om te investeren in middelen ter verdediging van vrijheid en democratie.

Welke aandelen doen het goed tijdens oorlogstijd?

Tijdens oorlogstijd doen vooral defensiebedrijven en oliebedrijven het goed. Deze bedrijven profiteren van verhoogde overheidsuitgaven aan militair en defensie. Wapen-, munitie- en defensieproducenten trekken dan veel aandacht op Wall Street. Defensie-aandelen behaalden bijvoorbeeld een hoog beursrendement in het afgelopen jaar, mede door de oorlogen in Oekraïne en het Midden-Oosten. Historische data laten zien dat aandelenmarkten tijdens oorlogen vaak goed presteren. De Amerikaanse aandelenmarkt presteert goed tijdens oorlogsperiodes, met een koersstijging tijdens de resterende jaren van de Tweede Wereldoorlog. Aandelen kunnen in een oorlogssituatie profiteren van meer vraag en rendement door het conflict.

Zullen de aandelenkoersen dalen als er een oorlog uitbreekt?

Aandelenkoersen kunnen dalen als er een oorlog uitbreekt, vooral door bedrijfsverstoringen op wereldwijde aandelenmarkten. Toch dalen beurskoersen zelden tijdens gewapende conflicten met veel doden. Specifieke omstandigheden, zoals een handelsoorlog of oplopende geopolitieke spanningen, kunnen negatieve schokken veroorzaken voor aandelenmarkten vanaf 2024. Een langdurige oorlog, zoals die tussen Rusland en Oekraïne, kan de beurskoersen van bedrijven in uw portefeuille fors doen dalen. Ook marktonzekerheid door oorlogsdreiging, bijvoorbeeld vanuit Rusland, kan de beurs laten dalen door angst. De impact van een geopolitieke gebeurtenis zoals oorlog kan echter verminderd zijn als economische sancties al zijn ingecalculeerd, zoals verwacht vanaf april 2022.

Wat gebeurt er met aandelen als er oorlog komt?

Wanneer er oorlog uitbreekt, reageren aandelen op geopolitieke onrust, wat leidt tot veranderingen in aandelenkoersen wereldwijd. De beurzen worden onvoorspelbaar, want zekerheid ontbreekt tijdens oorlog. Hoewel wereldwijde aandelenmarkten kunnen dalen door bedrijfsverstoringen, kunnen aandelen in de economische context van oorlog profiteren van meer vraag en rendement. Effectenbeleggers vinden zo investeringsmogelijkheden in aandelen die profiteren van de situatie. Historisch gezien hebben stockmarkten zelfs positief gepresteerd tijdens oorlogen, zoals de S&P500 tijdens de Tweede Wereldoorlog. Toch kan oorlog miljarden verliezen veroorzaken voor gemiddelde beleggers, terwijl de militaire-industriële complexen juist miljardenwinsten boeken uit wapenverkoop. In extreme gevallen kunnen aandelenbeurzen zelfs sluiten door marktonrust in oorlogstijd.