Wat gebeurt er met aandelen als er oorlog komt?
Wat gebeurt er met aandelen als er oorlog komt?
Wanneer er oorlog uitbreekt, reageren aandelenmarkten met een initiële daling, gedreven door onzekerheid en een vlucht naar veiligheid. Deze koersdalingen, versterkt door geautomatiseerde handel, blijken in veel historische conflicten van korte duur te zijn, waarna markten zich relatief snel herstellen.
De eerste reactie van beleggers op oorlogssituaties is een duidelijke 'vlucht naar veiligheid'. Dit betekent dat kapitaal uit risicovollere activa, zoals aandelen, wordt teruggetrokken en verschuift naar als veiliger beschouwde beleggingen, zoals goud of staatsobligaties. Deze beweging resulteert in kelderende aandelenkoersen direct na het uitbreken van een conflict. Geautomatiseerde computerhandel kan dit vluchtgedrag verder versterken, wat leidt tot snelle en soms extreme koersdalingen.
Historisch gezien is de duur van deze dalingen vaak beperkt. In tal van conflicten gedurende de afgelopen eeuw bleken de dalende aandelenbeurzen direct na de uitbraak van korte duur. De markt heeft de neiging om verlies snel goed te maken, vaak al binnen één à twee maanden na het begin van het conflict. Dit snelle herstel wordt mede verklaard doordat oorlogen en geopolitieke gebeurtenissen de bedrijfswinsten zelden fundamenteel verstoren op de lange termijn.
De Amerikaanse S&P 500-index, een belangrijke graadmeter voor de wereldwijde aandelenmarkt, stond een jaar na veel conflicten zelfs significant hoger dan vóór de genoemde conflicten. Gemiddeld noteerde de S&P 500 na twaalf maanden na de start van een geopolitieke gebeurtenis circa 6,4% hoger. Dit patroon benadrukt de veerkracht van de aandelenmarkt en het vermogen om zich aan te passen aan veranderende omstandigheden.
De impact van een conflict op de aandelenmarkt kan echter variëren, afhankelijk van de bredere economische context. Conflicten laten diepere sporen na op markten wanneer ze samenvallen met een recessie of een verstoring van de energievoorziening. In dergelijke gevallen kunnen de economische gevolgen van de oorlog zwaarder wegen en een langer herstel van de markten veroorzaken.
Samenvattend kan de invloed van oorlog op aandelenmarkten als volgt worden beschreven:
- Initiële daling: Direct na het uitbreken van een conflict kelderen aandelenkoersen door onzekerheid en een vlucht naar veiligheid, versterkt door geautomatiseerde handel.
- Korte termijn herstel: Het verlies wordt in veel gevallen binnen één à twee maanden na het conflict goedgemaakt, doordat bedrijfswinsten vaak onverstoord blijven.
- Lange termijn groei: Historische gegevens tonen aan dat de aandelenmarkt, gemeten aan de hand van indices zoals de S&P 500, een jaar na het begin van veel conflicten gemiddeld hoger staat dan ervoor.
Ondanks de initiële onzekerheid en de volatiliteit die oorlog met zich meebrengt, blijft de algemene voorkeur voor aandelen als beleggingscategorie vaak behouden. Het is echter geen moment om direct extra risico toe te voegen, gezien de onzekerheid die door de oorlog ontstaat.