Effect oorlog op aandelen

Oorlog en geopolitieke spanningen hebben vaak een direct effect op aandelenmarkten. Dit kan leiden tot onzekerheid en schommelingen in de koersen. U leert hier wat de invloed van conflicten is op diverse sectoren en hoe beleggers hiermee kunnen omgaan.

Wat gebeurt er met aandelen bij oorlog?

Oorlog heeft een wisselend effect op aandelenmarkten. Beleggen tijdens geopolitieke onrust zorgt ervoor dat aandelen reageren op oorlogen, wat veranderingen in aandelenkoersen teweegbrengt. Het gedrag van aandelen in tijden van oorlog is vaak onvoorspelbaar. De impact op de beurs hangt sterk af van de duur, ernst en belangen van het conflict. U vindt meer informatie over het effect van oorlog op aandelen op onze website.

Historisch gezien presteren aandelenmarkten tijdens oorlogen vaak goed. Sommige aandelen kunnen zelfs profiteren van meer vraag en rendement door het conflict. Dit betekent dat een snelle paniekreactie niet altijd de beste strategie is, vooral voor beleggers met een langetermijnperspectief.

Waarom reageren beurzen op oorlog?

Beurzen reageren op oorlog door de onrust en onvoorspelbaarheid die een conflict veroorzaakt. Dit heeft directe impact op beleggingen van beleggers, wat zich uit in emotionele reacties en koersdalingen, zoals gezien bij de Europese beurzen in 2022 door de oorlog in Oekraïne. Historisch gezien veroorzaakten ook conflicten zoals de oorlog in Irak sterke reacties op aandelenmarkten, waarbij de markt beïnvloed wordt door factoren zoals energieprijzen, inflatie, rente, groei en winstverwachtingen.

Onzekerheid en sentiment

Onzekerheid en marktschommelingen zijn inherent aan beleggen. Beleggerssentiment omvat emoties zoals angst, onzekerheid en speculatie. Hoge marktvolatiliteit leidt tot angst en onzekerheid, wat resulteert in negatief marktsentiment. Dit kan ingrijpende schommelingen in 10-jaars aandelenrendement veroorzaken. Sommige beleggers zijn afgeschrikt door deze onzekerheid en schommelingen. Onzekerheid rond handel en beleid beïnvloedt sentiment en zakelijke investeringen negatief, zoals bleek rond mei 2025. Hoge onzekerheid leidde tot lager economisch sentiment, volgens DNB-onderzoek in het voorjaar van 2025. Geopolitieke onzekerheid beïnvloedde het CFO-sentiment negatief in het vierde kwartaal van 2014.

Energieprijzen en inflatie

Energieprijzen en inflatie zijn nauw met elkaar verbonden. Begin 2022 dreven energie- en voedselprijzen de inflatie in Nederland omhoog. Inflatie is in de jaren 2021-2023 recent gestegen door verstoringen en hogere energieprijzen. Sterk gestegen energieprijzen waren in 2022 de belangrijkste oorzaak van hoge inflatie, wat leidde tot aanhoudend hoge cijfers tot april 2024. Hoge energieprijzen beïnvloeden producenten- en consumptieprijzen, waardoor de inflatie stijgt. In maart 2024 waren energieprijzen de grootste oorzaak van een inflatiestijging van 3,1 procent. Toch droeg een daling van de energieprijzen in 2023 bij aan het verlagen van de inflatie, met een 3,4% lager effect in maart 2024 vergeleken met een jaar eerder. Geopolitieke onzekerheid en energieprijzen vormen wel een opwaarts risico voor de inflatie in 2025.

Rente, groei en winstverwachtingen

Rente, groei en winstverwachtingen van bedrijven kunnen sterk beïnvloed worden door geopolitieke gebeurtenissen. Deze factoren zijn belangrijk voor de economie en daarmee indirect voor de financiële situatie van huishoudens. Een onverwachte rentestijging kan bijvoorbeeld de kosten van een lening voor een nieuwe auto beïnvloeden. De precieze impact op rentes, bedrijfsgroei en winsten verschilt per sector en situatie. Voor specifieke analyses van deze verwachtingen raadpleegt u economische rapporten van bijvoorbeeld DNB of het CBS.

Welke sectoren en aandelen bewegen anders?

Bij oorlog reageren verschillende sectoren en aandelen anders op de markten. Sommige sectoren profiteren van verhoogde uitgaven, terwijl andere juist te maken krijgen met dalende vraag of verstoringen. Het effect van oorlog op aandelen is niet uniform en hangt af van de sector en omstandigheden.

Defensie en cybersecurity

Defensie en cybersecurity zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Cybersecurity is de praktijk van bescherming van systemen, netwerken en programma's tegen digitale aanvallen, ongeautoriseerde toegang, dataverlies en cyberaanvallen. Het is de belangrijkste bescherming tegen cyberbedreigingen. De Nederlandse defensie wordt op cybergebied als goed beoordeeld, en Nederlandse cybersecurityspecialisten hebben een goede reputatie. Het Ministerie van Defensie beschikt over de benodigde kennis en kunde voor een hoog niveau van cybersecurity. Toch zet de organisatie van het Ministerie van Defensie deze expertise niet altijd volledig in volgens afspraken en richtlijnen, zoals een storing bij Defensie in week 35 van 2024 aantoonde. Dit laat zien dat zonder goede cybersecurity Nederland stilstaat.

Energie en grondstoffen

Grondstoffen omvatten energie, landbouwproducten, levend vee, industriële metalen en edelmetalen. Energie is een van de hoofdcategorieën van grondstoffen. Specifiek omvat de categorie energie grondstoffen zoals olie, aardgas, steenkool, stookolie, ruwe olie en diesel. Deze energiegrondstoffen worden verhandeld als energiematerialen en brandstoffen voor huishoudens en industrieën. Harde grondstoffen zijn specifiek metalen en energiebronnen. De energiegrondstoffen in commodityhandel omvatten vooral olie, gas en steenkool.

Consumentengoederen en luchtvaart

Consumentengoederen en luchtvaart ondervinden vaak negatieve gevolgen van oorlog. Mensen zijn voorzichtiger met hun uitgaven aan niet-essentiële producten tijdens onzekere periodes. De toeleveringsketens kunnen ook verstoord raken, wat de productie en levering van goederen bemoeilijkt. Voor de luchtvaartsector betekent oorlog vaak minder reizen. Hogere brandstofprijzen en veiligheidsrisico's dragen hieraan bij. Dit leidt tot een daling van de vraag naar vluchten.

Wat leert de geschiedenis van eerdere oorlogen?

De geschiedenis leert dat oorlogen de aandelenmarkten op diverse manieren beïnvloeden. De impact hangt af van de duur van het conflict en de geografische nabijheid. Vaak zijn er eerst korte schokken, gevolgd door herstel op de lange termijn.

Korte schokken op de beurs

Korte schokken op de beurs zijn vaak tijdelijk. Aandelenmarktdalingen zijn tijdelijke schokken op de lange-termijn waardestijging van de aandelenmarkt. Beleggers wordt geadviseerd niet te reageren op de eerste schokken in aandelenkoersen. Uitstappen tijdens een beurscorrectie vermindert uw uiteindelijke rendement. Tijdelijk uitstappen tijdens een beursdaling schadeert uw lange termijn rendement. Paniekverkopen laten u het beursherstel en potentiële winst mislopen. Het uitzitten van korte koersschommelingen kan juist leiden tot herstel van de koersen. Zelfs een flash crash herstelt snel na een scherpe daling, en de grootste bedrijven op de beurs ondergaan dan relatief beperkt verlies en herstellen snel.

Langere conflicten en herstel

Langere conflicten beïnvloeden de aandelenmarkten anders dan korte schokken. De impact van oorlog op aandelen is dan vaak diepgaander en langduriger. Herstel na zo'n periode volgt meestal geleidelijk. Beleggers moeten rekening houden met aanhoudende onzekerheid en een trager herstel.

Geografische afstand en marktreactie

Markten reageren op geopolitieke schokken en risico's. De impact van oorlog op aandelen hangt af van de aard en omvang van het conflict. Soms overreageren markten op geopolitieke gebeurtenissen, gedreven door emotionele angst of optimisme. Deze marktoverreacties kunnen leiden tot onverwachte koersbewegingen. Beleggers moeten zich bewust zijn van deze dynamiek.

Hoe kun je als belegger omgaan met oorlogsrust?

Als belegger gaat u om met oorlogsrust door vast te houden aan uw langetermijn beleggingsplan en rustig te blijven. Dit betekent dat u geduld toont en consequent blijft beleggen, zelfs in volatiele markten. Een beleggingsadviseur kan u helpen deze rust te bewaren en uw strategie te herzien voor stabiliteit.

Spreiden over sectoren en regio's

Spreiden over sectoren en regio's verkleint uw beleggingsrisico. Door uw investeringen te verdelen over verschillende bedrijven, sectoren en geografische locaties, beperkt u het risico op verlies. Dit helpt u beter omgaan met marktvolatiliteit. Het vermindert ook de blootstelling aan een sector-specifieke neergang. Zo kunt u langetermijngroei en inkomensdoelen nastreven. Wereldwijde spreiding bereidt u voor op onverwachte veranderingen.

Cash, defensieve aandelen en obligaties

Cash, defensieve aandelen en obligaties zijn belangrijke onderdelen van een defensieve beleggingsstrategie. Veel vermogensbeheerders en banken nemen kortlopende obligaties en contant geld op in het defensieve deel van portefeuilles. Hoogwaardige obligaties, staatsobligaties en spaarrekeningen gelden als defensieve activa. Ook goud, defensieve aandelen zoals die van nutsbedrijven, consumentengoederen en de gezondheidszorg, vallen hieronder. Een defensief risicoprofiel kan ook cash aanhouden bij onrustige markten, als terugvaloptie. Hoewel defensieve aandelen stabiliteit bieden, kunnen ze dalen bij massale verkoop door beleggers die alles omzetten in cash. Deze activa zijn essentieel om je portefeuille te beschermen tegen schokken. Je past de allocatiepercentages voor aandelen, obligaties, vastgoed, goud en grondstoffen aan je persoonlijke situatie aan.

Wanneer niet in paniek verkopen

Wanneer de beurs daalt door oorlog of crisis, is het belangrijk om niet in paniek te verkopen. Dit voorkomt onnodige verliezen en het missen van marktherstel. Verkopen tijdens een crisis, in de hoop later goedkoper terug te kopen, schaadt vaak uw financiële resultaten. U loopt dan toekomstige winsten mis en bevriest uw verliezen. Geduld bewaren en wachten op marktstabilisatie is een aanbevolen gedragsregel. Paniekverkopen zijn een veelvoorkomende fout die langetermijn beleggingssucces ondermijnt.

Welke aandelen stijgen bij oorlog?

Bij oorlogssituaties en verhoogd oorlogsrisico stijgen vooral aandelen van defensiebedrijven en oliebedrijven. Oorlogsspanningen dragen bij aan een waardestijging van defensieaandelen. Wapen-, munitie- en defensieproducenten, zoals Lockheed Martin en General Dynamics, trekken dan veel aandacht op de aandelenmarkt. De defensiesector profiteert van toegenomen overheidsuitgaven aan militair en defensie tijdens geopolitieke spanningen. Oorlogsgerelateerde overheidsuitgaven bevorderen de aandelenmarkten, vooral voor bedrijven die oorlogsproductiematerialen leveren.

Historisch gezien presteren aandelenmarkten vaak goed gedurende oorlogen. De Amerikaanse beurs steeg bijvoorbeeld met 35,82 procent tijdens de oorlogsjaren van 1941 tot 1945. Ook tijdens de resterende jaren van de Tweede Wereldoorlog steeg de koers van de Amerikaanse aandelenmarkt.

Welke aandelen dalen meestal bij oorlog?

Bij oorlogen en aanslagen leiden aandelenkoersen initieel vaak tot dalingen. Dit komt doordat geopolitieke onrust en de onvoorspelbaarheid op beurzen veranderingen in aandelenkoersen veroorzaken. Wereldwijde aandelenmarkten kunnen dalen door bedrijfsverstoringen als gevolg van oorlog. Ook aandelen en obligaties dalen tijdens waardedalingen, wat kan leiden tot liquiditeitsproblemen voor beleggers. Geopolitieke spanningen en handelsoorlogen zorgen eveneens voor waardevermindering van aandelenkoersen. In tijden van marktonrust kunnen zelfs aandelenbeurzen sluiten.

Toch laten historische gegevens zien dat beurskoersen tijdens gewapende conflicten met veel doden zelden significant dalen. Sterker nog, aandelenmarkten presteren vaak positief gedurende oorlogen.

Hoe beleg je verstandig tijdens geopolitieke spanningen?

Verstandig beleggen tijdens geopolitieke spanningen vraagt om een strategie met second-level denken en risicobewustzijn. Je moet de invloed van geopolitieke risico's op verschillende activaklassen begrijpen en rekening houden met de volatiliteit van de aandelenmarkt. Onzekerheden kunnen zowel kansen als onverwachte correcties veroorzaken, en marktgedrag kan onverwachte waardeveranderingen veroorzaken, wat kan leiden tot langdurige marktvolatiliteit en instabiliteit. Een goed inzicht in geopolitieke trends is daarom vereist voor een gespreide beleggingsportefeuille, met een focus op diversificatie en nauwlettende monitoring van beleid. Let op nieuws over internationale conflicten, handelsbeleid, politieke veranderingen en economische sancties. Lange termijn beleggen is essentieel om onvoorspelbare gevolgen van politieke veranderingen op te vangen.

Beleggingsstrategie voor de korte en lange termijn

Uw beleggingsstrategie hangt af van uw financiële doelen. Voor lange termijn doelen, zoals jarenlang vermogensopbouw, past een groeigerichte aanpak met aandelen en ETF's. Deze is essentieel voor succesvol beleggen. U maakt afspraken over vermogen, duur, rendement en risicobereidheid. Regelmatige investeringen en samengestelde rente zijn hierbij belangrijk. Een langetermijnperspectief behoudt consistente marktblootstelling. Dit geldt ondanks kortetermijnbewegingen. Korte termijn doelen, bijvoorbeeld één jaar, vragen om een conservatieve strategie. Deze heeft een laag investeringsrisico en focust op kapitaalbehoud. Middellange termijn doelen, zoals een huis kopen binnen 3 tot 10 jaar, vereisen een evenwichtige aanpak. U combineert dan aandelen en obligaties in een gebalanceerde portefeuille met een matig investeringsrisico.

Risico's beperken met spreiding en discipline

Risico's beperken met spreiding en discipline is cruciaal voor beleggers. Spreiding is een belangrijke risicobeheersingsmethode die het risico verkleint dat al uw vermogen verloren gaat. Door uw beleggingen over verschillende activaklassen en sectoren te verdelen, verlaagt u de blootstelling aan potentiële verliezen. Een belegger kan risico's effectief beheersen via deze diversificatie. Ook met een beperkt budget kunt u risico's verminderen door een diversificatiestrategie toe te passen. Effectief risicomanagement in uw beleggingsportefeuille verkleint de kans op grote verliezen. Dit omvat ook lange termijn denken en het vermijden van emotionele beslissingen, vooral bij beleggen in risicovolle activa.

Wanneer extra voorzichtig zijn met instappen

Extra voorzichtig zijn met instappen op de beurs is verstandig onder bepaalde omstandigheden. Stel, u overweegt nu te beleggen na een plotselinge geopolitieke escalatie.

• Wees voorzichtig bij hoge marktvolatiliteit.
• Wacht als er veel onzekerheid is over de economische vooruitzichten.
• Stap niet in als u uw eigen financiële situatie niet goed hebt overzien.
• Vermijd beleggingen waarvan u de risico's niet volledig begrijpt.
• Voor de meeste beleggers is wachten op meer duidelijkheid de beste keuze.
• Een snelle winst lijkt aantrekkelijk — maar de risico's zijn dan vaak ook het grootst.

Wat gebeurt er met aandelen als er oorlog uitbreekt?

Wanneer er oorlog uitbreekt, reageren aandelen op geopolitieke onrust met veranderingen in koersen en gedragen ze zich anders. Beleggen tijdens geopolitieke onrust beïnvloedt aandelenkoersen. Vaak dalen aandelen door bedrijfsverstoring en onzekerheid. Dit kan leiden tot waardevermindering en liquiditeitsproblemen voor uw beleggingen. Toch kunnen sommige aandelen profiteren van een oorlogssituatie, bijvoorbeeld door meer vraag. Denk aan bedrijven die defensiemateriaal leveren. U doet er daarom goed aan om grondig onderzoek te doen en professioneel advies in te winnen.

Zullen de aandelenkoersen dalen als er oorlog uitbreekt?

Niet altijd zullen aandelenkoersen dalen als er oorlog uitbreekt, want beurskoersen dalen zelden tijdens gewapende conflicten met veel doden. Wereldwijde aandelenmarkten kunnen wel dalen door bedrijfsverstoringen veroorzaakt door oorlog. De impact op investeerders is sinds april 2022 verminderd, mede door ingecalculeerde economische sancties. Toch kunnen een handelsoorlog en oplopende geopolitieke spanningen vanaf 2024 negatieve schokken veroorzaken voor aandelenmarkten.

Welke aandelen profiteren meestal van oorlog?

Aandelen kunnen in een economische context van oorlog profiteren van meer vraag en rendement door conflicten. Defensiebedrijven genereren inkomsten uit oorlogen en militaire uitgaven. Hun aandelen kunnen waardestijgingen zien door toegenomen overheidsuitgaven aan defensie. Wapen-, munitie- en defensieproducenten zoals Lockheed Martin en General Dynamics trekken veel aandacht bij verhoogd oorlogsrisico. Defensie-aandelen behaalden een hoog beursrendement in het afgelopen jaar, mede door de oorlog in Oekraïne vanaf 2022. Oorlogsgerelateerde overheidsuitgaven bevorderen ook aandelenmarkten, vooral voor bedrijven die oorlogsproductiematerialen leveren. Historisch gezien presteert de Amerikaanse aandelenmarkt vaak goed tijdens oorlogsperiodes. De stockmarkt presteert zelfs positief tijdens oorlogen, zoals de S&P500 liet zien tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Is oorlog goed of slecht voor de beurs?

Oorlog heeft geen eenduidig effect op de beurs; de impact varieert. Het is dus geen simpele vraag met een ja of nee antwoord. Oorlog beïnvloedt de onvoorspelbaarheid op beurzen en heeft impact op beleggingen van beleggers. De invloed op aandelenkoersen tijdens geopolitieke onrust hangt af van de duur, ernst en belangen van het conflict. Historisch gezien presteerde de stockmarkt tijdens oorlogen soms positief, zoals de S&P500 liet zien tijdens de Tweede Wereldoorlog. Toch kunnen nadelen van marktonrust in oorlogstijd leiden tot het sluiten van aandelenbeurzen. Voor de gemiddelde belegger kan oorlog zelfs miljarden aan verliezen veroorzaken.