Wat is de grootste fout die de meeste mensen maken met betrekking tot hun pensioen?

De grootste fout die de meeste mensen maken voor hun pensioen is het consistent uitstellen van concrete planning en actie. Dit uitstelgedrag, gedreven door de complexiteit of het verre toekomstperspectief, leidt ertoe dat men te laat begint met pensioenopbouw, onvoldoende inzicht heeft in de benodigde middelen en uiteindelijk voor financiële verrassingen komt te staan wanneer de pensioenleeftijd nadert.

De kern van deze fout ligt in het menselijk gedrag: het is moeilijk om vandaag offers te brengen voor een beloning die pas over decennia voelbaar is. Dit fenomeen, bekend uit de gedragspsychologie, verklaart waarom mensen in hun pensioendossier consistent verkeerde keuzes maken. Het resulteert in een gebrek aan proactieve pensioenbegeleiding, waardoor financiële valkuilen onopgemerkt blijven.

Een direct gevolg van dit uitstelgedrag is dat veel mensen pas op latere leeftijd beginnen met nadenken over hun pensioen. Hierdoor missen zij de kracht van samengestelde rente en de tijd om eventuele tekorten op te vangen. De kennisbank wijst op zeven veelvoorkomende pensioenfouten die pensioenontvangers maken zonder juiste begeleiding. Deze fouten zijn symptomen van de grotere, onderliggende fout van inadequate planning. Denk hierbij aan:

• Te laat beginnen met pensioenopbouw: De tijd die geld nodig heeft om te groeien, wordt onderschat, waardoor een aanzienlijk deel van het potentiële rendement verloren gaat.
• Onvoldoende inzicht in de eigen pensioensituatie: Veel mensen weten niet hoeveel pensioen ze precies hebben opgebouwd via werkgevers of de overheid, wat leidt tot onrealistische verwachtingen.
• Het maken van verkeerde keuzes bij het opnemen van pensioenuitkeringen: Bijvoorbeeld te vroeg beginnen met opnemen, wat leidt tot lagere maandelijkse bedragen over een langere periode, of het niet optimaal benutten van fiscale voordelen.
• Het onderschatten van de benodigde financiële middelen: De levensverwachting stijgt en de kosten van levensonderhoud in de toekomst worden te laag ingeschat, met een onvoldoende pensioenkapitaal als gevolg.

De kracht van een vroege start is aanzienlijk. Neem bijvoorbeeld twee personen die beiden maandelijks €100 opzij zetten met een gemiddeld rendement van 5% per jaar. Persoon A begint op 25-jarige leeftijd en spaart tot 67 jaar, dus 42 jaar lang. Persoon B begint op 35-jarige leeftijd en spaart ook tot 67 jaar, dus 32 jaar lang.

Rekenvoorbeeld:

• Persoon A (start op 25 jaar): Spaart 42 jaar lang €100 per maand. Totaal ingelegd: 42 x 12 x €100 = €50.400. Eindkapitaal op 67 jaar (met 5% rendement): ongeveer €174.600.
• Persoon B (start op 35 jaar): Spaart 32 jaar lang €100 per maand. Totaal ingelegd: 32 x 12 x €100 = €38.400. Eindkapitaal op 67 jaar (met 5% rendement): ongeveer €93.800.

Hoewel Persoon A slechts €12.000 meer heeft ingelegd (€50.400 - €38.400), is het uiteindelijke pensioenkapitaal ruim €80.000 hoger (€174.600 - €93.800). Dit illustreert de immense kracht van samengestelde rente en het belang van een vroege start.

Voor specifieke groepen, zoals ondernemers, is het vermijden van veelgemaakte fouten in de pensioenopbouw nog crucialer. Zij hebben geen werkgever die pensioen voor hen regelt en moeten dit volledig zelfstandig organiseren. Zonder tijdige planning en advies lopen zij een aanzienlijk risico op een pensioengat. De complexiteit van fiscale regels en beleggingsmogelijkheden kan hierbij een extra drempel vormen, waardoor uitstelgedrag nog sneller optreedt.

Een veelvoorkomende misvatting is dat het pensioen via de AOW en een eventueel werkgeverspensioen automatisch voldoende zal zijn om de gewenste levensstandaard te handhaven. In werkelijkheid is dit voor veel mensen niet het geval. De AOW is een basisvoorziening en het werkgeverspensioen kan, afhankelijk van de duur van de dienstverbanden en de pensioenregeling, ontoereikend zijn. Het is essentieel om zelf actief te controleren wat de verwachte inkomsten zijn en of dit aansluit bij de persoonlijke wensen voor de pensioenperiode.

Om deze grootste fout te vermijden, is het aan te raden om zo vroeg mogelijk te beginnen met het in kaart brengen van de pensioensituatie. Dit omvat het verzamelen van informatie over opgebouwde pensioenrechten, het maken van een realistische inschatting van toekomstige uitgaven en het tijdig bijsturen van de pensioenstrategie. Door proactief te zijn, kunnen de meeste financiële valkuilen worden omzeild en wordt de kans op een zorgeloze oude dag aanzienlijk vergroot. Meer informatie over het opstellen van een effectieve pensioenstrategie vindt u hier.