Vrijgesteld beleggen: wat valt buiten box 3?

Vrijgesteld beleggen in box 3 betekent dat bepaalde vermogensbestanddelen buiten de belastingheffing vallen. Dit geldt voor groene beleggingen, die in 2024 tot €71.251 per alleenstaande zijn vrijgesteld en recht geven op extra vrijstellingen. Deze vrijstelling voor groene beleggingen vervalt vanaf 2027. Ook maatschappelijke en culturele beleggingen vallen buiten de box 3 vermogensheffing, net als lijfrentesparen. Op deze pagina leest u welke beleggingen precies zijn vrijgesteld en hoe dit werkt in uw belastingaangifte.

Direct antwoord: welke beleggingen zijn vrijgesteld?

Beleggingsobjecten met een waarde van meer dan €100.000 zijn in Nederland vrijgesteld van de AFM-vergunningplicht. Dit betekent dat aanbieders van dergelijke investeringen geen vergunning van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) nodig hebben. Deze vrijstelling geldt ook voor beleggen in vastgoed, mits de waarde van het object boven de €100.000 ligt. Particuliere beleggers die in deze objecten investeren, vallen daarmee buiten het directe AFM-toezicht. Het is belangrijk te begrijpen dat deze vrijstelling specifiek de vergunningplicht voor de aanbieder betreft, en niet de belegging zelf belastingvrij maakt. Bij zelfstandig beleggen heeft u volledige controle over uw investeringsbeslissingen.

Hoe werkt vrijgesteld beleggen in box 3?

Vrijgesteld beleggen in box 3 betekent dat bepaalde vermogensbestanddelen niet meetellen voor de belastingheffing. U creëert een extra vrijstelling door te beleggen in groenfondsen. Voor groene beleggingen geldt een extra vrijstelling van €61.215 per persoon, ingegaan op 1 januari 2023. Deze vrijstelling mag u eerst toerekenen aan groene beleggingen (2024), daarna aan groene spaartegoeden (2024). Een minderjarig kind heeft zelfstandig recht op deze vrijstelling. Let op: vanaf 2025 daalt het maximaal vrijgestelde bedrag voor groene beleggingen.

Naast groene beleggingen zijn er andere uitzonderingen. Maatschappelijke beleggingen hebben een aparte vrijstelling van €59.477, geldig vanaf 2021. Ook fiscaal vriendelijke beleggingen voor pensioen zijn een erkende uitzondering op de box 3 belasting. Deze omvatten pensioenbeleggingen en groene beleggingsfondsen.

Heffingsvrij vermogen en belasting over spaargeld

Het heffingsvrij vermogen is het bedrag waarover u geen vermogensbelasting betaalt. Voor het belastingjaar 2024 bedroeg dit €57.000 per belastingplichtige. Dit bedrag wordt in box 3 van de inkomstenbelasting afgetrokken van uw totale vermogen.

Hierdoor hoeft u geen belasting te betalen over het vermogen tot deze grens. Zowel spaargeld als privé belegd vermogen vallen onder deze regeling. Een alleenstaande zonder fiscale partner had in 2024 ook recht op dit heffingsvrij vermogen van €57.000. Dit is een algemene vrijstelling die losstaat van specifieke vrijgestelde beleggingen.

Welke vermogensbestanddelen zijn vrijgesteld?

Verschillende vermogensbestanddelen zijn vrijgesteld van belasting in box 3. Zo tellen groene beleggingen niet mee als vermogen voor de belastingplichtige. Ook opgebouwde pensioenwaarde en vermogen op een pensioenrekening zijn vrijgesteld van vermogensbelasting, zolang het op de rekening staat vóór uitkering. De inboedel van uw woning valt eveneens buiten het belastbare vermogen. Dit zijn specifieke vermogensbestanddelen die een belastingvrijstelling genieten.

Ondernemingsvermogen kent ook vrijstellingen. Zo is er een 100% vrijstelling voor de erf- en schenkbelasting tot een waarde van €1.000.000. Volgens de Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) gold in 2016 een vrijstelling van 83 procent boven €1.060.298. Daarnaast zijn opgebouwde bankspaartegoeden die onder box 1 vallen, vrijgesteld van de vermogensrendementsheffing in box 3. Uw totale vermogen is vrijgesteld van belastingheffing als het per saldo minder is dan het heffingsvrij vermogen.

Wat verandert er voor de Belastingdienst en werkelijk rendement?

De Belastingdienst in Nederland stapt over op belastingheffing op basis van werkelijk rendement. Deze overgang, gestart met een besluit van de Hoge Raad in juni 2024, betekent dat de Belastingdienst belasting moet heffen over uw daadwerkelijk verdiende rendement. De volledige invoering van dit nieuwe systeem is gepland voor 2027, waarbij de Belastingdienst na die tijd de belasting herberekenen op basis van werkelijk behaalde rendementen. Dit heeft ingrijpende gevolgen voor zowel burgers als de Belastingdienst.

U betaalt vanaf 2028 belasting over daadwerkelijk ontvangen rente en overige inkomsten uit vermogen. Het werkelijk rendement berekent de Belastingdienst aan de hand van werkelijke inkomsten en waardeontwikkelingen van bezittingen en schulden in box 3. Waar voorheen een vast percentage gold, kijkt de Belastingdienst nu naar uw werkelijke winst of verlies. Zodra het gebruik van werkelijk rendement mogelijk is, stuurt de Belastingdienst een brief naar belastingplichtigen, naar verwachting in de zomer van 2025. Ook zal de Belastingdienst een nieuw formulier ontwikkelen voor de belastingaangifte. De overgang kan ook gevolgen hebben voor de gegevenslevering aan de Belastingdienst, wat nog nader wordt onderzocht. Voor de overheid zullen de Box 3-opbrengsten fluctueren door verliesverrekening over meerdere jaren.

Hoe controleer je jouw vrijstelling in de aangifte?

U controleert uw vrijstelling in de aangifte inkomstenbelasting direct bij de Belastingdienst. Zij publiceren jaarlijks de specifieke stappen en formulieren die u hiervoor nodig heeft. U vindt de relevante onderdelen in de box 3-sectie van uw aangifte. Voor gedetailleerde informatie of specifieke vragen over uw persoonlijke situatie, raadpleegt u de website van de Belastingdienst.

Hoeveel geld mag je belastingvrij beleggen?

Hoeveel geld u belastingvrij mag beleggen, hangt af van het jaar en uw persoonlijke situatie. Voor belastingvrij sparen en beleggen gold in 2021 een vrijstelling van €50.000 per persoon, terwijl in 2024 het belastingvrije spaargeld op €57.000 per persoon was vastgesteld. Al sinds 2017 gold een grens van €50.001 voor belastingvrij sparen. Een Nederlander mag belastingvrij sparen of beleggen tot een maximaal bedrag voor de vermogensbelasting in box 3. Per 1 januari 2025 kan de grondslag sparen en beleggen verminderd worden met een extra vrijstelling vermogensbelasting, indien van toepassing. Geld van een zelfstandig spaarder of belegger in Nederland is vrijgesteld van inkomstenbelasting na belegging. Ondernemers die minimaal €5.000 jaarruimte op een pensioenbeleggingsrekening storten, kunnen een belastingteruggave krijgen die tussen de €1.852,50 en €2.475 ligt.

Welke beleggingen zijn volledig belastingvrij?

In Nederland zijn specifieke beleggingsproducten zoals groenfondsen onder voorwaarden vrijgesteld van belasting in box 3. Groene beleggingen en groene spaartegoeden, erkend door de fiscus, zijn belastingvrij tot een maximumbedrag. Voor alleenstaanden is dit vrijstellingsbedrag 56.928 euro, en voor fiscale partners 112.840 euro. Vanaf 2024 worden deze 'groene' vermogens meer belastingvrij gehouden. Deze beleggingen leveren fiscale voordelen op, zoals een vrijstelling van vermogensbelasting en een heffingskorting van 0,1%. In België zijn winsten op aandelen en ETF’s in principe volledig belastingvrij, zolang u als particulier niet beroepsmatig handelt.

Wat zijn vrijgestelde beleggingsinstellingen?

Een vrijgestelde beleggingsinstelling is een specifieke rechtsvorm die zich richt op beleggingsactiviteiten. U kunt deze instellingen zien als een type organisatie dat onder bepaalde voorwaarden opereert. De exacte kenmerken en de regelgeving die hierbij hoort, zijn afhankelijk van de specifieke situatie.

Heeft 100 euro per maand beleggen zin?

Ja, beleggen met €100 per maand heeft zeker zin, vooral door het rente-op-rente effect (compound interest). Een vroege belegger kan met deze maandelijkse inleg na 40 jaar bijna €190.000 opbouwen, uitgaande van ongeveer 6% rendement per jaar. Over 30 jaar kan €100 per maand, bij 6% rendement, €49.000 opleveren. Met 7% rendement kan het vermogen in diezelfde periode €122.709 zijn. Zelfs als kosten het rendement verlagen tot 5,8%, is na 30 jaar een opgebouwde waarde van €141.673 mogelijk. Dit levert een rendement op van €86.709, bij een totale inleg van €36.000. Na 25 jaar sparen via een beleggingsrekening kan ruim €50.000 bereikt worden met een neutrale portefeuille. Beleggen vanaf €100 per maand is bovendien een gangbare start als u het beleggen uitbesteedt.

Hoe werkt de vrijstelling met een fiscale partner?

Als u een fiscale partner heeft, kunt u profiteren van een dubbele vrijstelling bij vrijgesteld beleggen. Voor groene beleggingen geldt een maximale vrijstelling van circa €120.000 per fiscaal partnerschap. Fiscale partners mogen hun vrijstelling aan elkaar overdragen, vooral als zij een gezamenlijke spaarrekening hebben. Dit maakt samen investeren fiscaal aantrekkelijker en helpt u om een groter deel van uw vermogen belastingvrij te houden in box 3.