Beleggen bij stijgende rente

Bij stijgende rente wordt geld uitlenen een interessante beleggingsoptie, waarbij laag-risico beleggingen zoals obligaties aantrekkelijker worden. U kunt vrijgekomen geld herinvesteren in nieuwe leningen tegen hogere rente, wat het rendement verhoogt. Ook spaargeld bewaren wordt aantrekkelijker, maar de keuze van het rentepercentage beïnvloedt altijd rendement en risico.

Wat betekent een stijgende rente voor beleggers?

Een stijgende rente verandert de relatieve aantrekkelijkheid van beleggingsproducten voor u. Voor beleggers betekent dit een verschuiving van focus naar vastrentende waarden. De aantrekkelijkheid van obligaties neemt toe, terwijl spaargeld bewaren aantrekkelijker wordt door een hoger rendement. U kunt meer lezen over beleggen bij stijgende rente op Rendementbeleggen.nl.

Tegelijkertijd ervaren aandelenmarkten flinke verliezen, mede door minder aantrekkelijke aandelenwaarderingen. Dividendbeleggingen worden hierdoor minder aantrekkelijk vergeleken met vastrentende investeringen. Een belegger die gewend is aan hoge dividenden, ziet nu mogelijk meer waarde in obligaties. De stijgende marktrente kan ook leiden tot minder uitgaven van consumenten en hogere financieringslasten voor ondernemingen, wat de vraag naar beleggingen vermindert. Op korte termijn leidt een stijgende rente tot een daling van de waarde van portefeuilles van obligatiehouders, omdat beleggers hogere opbrengsten eisen voor nieuwe obligaties. Opvallend is dat een sterke stijging van rentes op kapitaalmarkten kan leiden tot lager vastgehouden spaarrentes bij banken.

Welke beleggingen krijgen het zwaarst te maken?

Bij een stijgende rente krijgen vooral gemengde beleggingsportefeuilles, aandelen en obligaties het zwaar te verduren. In een jaar met sterk stijgende rente, zoals 2022, leden deze diepe verliezen.

Vastrentende beleggingen, die vaak een belangrijk deel van de portefeuille van risicomijdende beleggers vormen, verliezen hun stabiele rol. Hoewel ze bedoeld zijn voor een lager risico en stabiel inkomen via bijvoorbeeld staatsobligaties en termijndeposito's, bieden ze een lager rendement dan aandelen. Beleggers houden deze investeringen aan voor inkomen en stabilisatorrol tijdens dalingen van aandelenmarkten, maar deze functie staat onder druk bij rentestijgingen. Ook hoog risicovolle investeringen, zoals aandelen en cryptocurrencies, bieden potentieel voor hogere rendementen, maar gaan meestal gepaard met hogere risico's.

Welke kansen ontstaan bij hogere rente?

Hogere rentetarieven creëren nieuwe kansen voor beleggers en spaarders. Een stijging van de rentevoeten biedt verbeterde rendementsperspectieven bij obligaties, wat vooral voordelig is voor beleggers die vaste inkomsten zoeken. Ook hogere rente op bedrijfsobligaties kan leiden tot hogere inkomsten. Dit kan u helpen om potentieel hogere inkomsten te genereren. Lees meer over beleggen als de rente stijgt.

Daarnaast verhoogt een hogere rente, samen met marktdislokaties, de kansen voor bepaalde kredietstrategieën. Voor spaarders zullen hogere rentetarieven waarschijnlijk resulteren in hogere spaarrentes op spaarrekeningen. Dit betekent een hogere opbrengst voor uw spaartegoeden.

Hoe pas je je portefeuille aan op een hogere rente?

Een hogere rente vraagt om aanpassingen in uw beleggingsportefeuille om kansen te benutten en risico's te beperken. U kunt profiteren van stijgende rentevoeten door vrijgekomen geld te herinvesteren, wat ook helpt bij het rente-op-rente effect. Dit maakt laag-risico beleggingen, zoals obligaties, aantrekkelijker. Denk hierbij aan het toevoegen van looptijd aan uw obligaties en het spreiden van uw risico's over verschillende beleggingscategorieën.

Aandelen met hoge waarderingen

Aandelen met hoge waarderingen zijn vaak groeiaandelen. Deze noteren in de beleggingsmarkt tegen hoge waarderingen. Beleggers accepteren deze hoge waardering, vooral bij technologiebedrijven, als de groeiverwachtingen hoog zijn en versnellen. Toch vormen hoge waarderingen een reden tot argwaan; historisch gezien leiden ze gemiddeld genomen tot lage toekomstige rendementen. Dit betekent dat u voorzichtig moet zijn met dergelijke aandelen, zelfs als ze veelbelovend lijken. In tegenstelling tot groeiaandelen, worden waardeaandelen gekenmerkt door lage waarderingsratio's en een hoog dividendrendement. Deze aandelen worden significant lager verhandeld dan hun geschatte reële waarde.

Obligaties met lange looptijd

Obligaties met lange looptijd hebben een looptijd van tien jaar of meer. Deze langlopende obligaties zijn daardoor gevoeliger voor veranderingen in de rente. Ze dragen een hoger renterisico en bieden minder flexibiliteit. Dit komt door de langere periode waarin uw geld vaststaat.

Vastgoed en rentegevoelige sectoren

De vastgoedsector is bijzonder gevoelig voor stijgende rentes. Hoge rentetarieven hebben een zware impact op deze sector, wat al zichtbaar was in Q1 2023. Dit geldt ook voor de Europese vastgoedsector, waar hoge rentetarieven in 2024 een negatieve impact hadden.

De vastgoedsector staat onder druk door hogere rentetarieven. De hoge financieringsafhankelijkheid vormt een aanzienlijk risico. Stijgende rentes leiden tot zorgen over kredietmarkten en vastgoedwaarderingen.

Investeringen in vastgoed zijn onzeker door toenemende rentes en bouwkosten, wat de rendabiliteit beïnvloedt. De ongebruikelijke rentestijging in 2022 en 2023 zorgde voor een sterk verminderde dealflow. Hierdoor kan de vastgoedsector een lager rendement presteren dan de bredere markt.

De woningmarkt, als rentegevoelige sector, loopt risico op problemen door de hoge kapitaalmarktrente in de algemene economie. De verkrapping van financiële condities treft alle rentegevoelige sectoren. Vooral de markt van risicovolle leningen en de vastgoedsector waren in 2023 het meest gevoelig voor negatieve effecten van hoge rentetarieven.

Korte looptijd en variabele rente

Een korte rentevaste periode of een variabele rente betekent dat uw rente niet lang vaststaat. Dit biedt u initieel een lagere rente en meer flexibiliteit. De keerzijde is een hoger risico, want de rente kan veranderen afhankelijk van marktcondities. Dit leidt tot mogelijke fluctuerende maandlasten. Bij een hypotheek met variabele rente worden rente en voorwaarden na een initiële vaste periode van één tot drie jaar opnieuw ingesteld. Voor vastgoedhypotheken wordt soms een variabele rente of korte rentevaste periode aanbevolen om mee te bewegen met verwachte rentedalingen. Ook een doorlopend krediet heeft een variabele rente en geen vaste looptijd.

Spreiding per risicoprofiel

Uw risicoprofiel is de basis voor de optimale verdeling van uw beleggingsportefeuille. Het helpt u te bepalen hoeveel risico u wilt en kunt nemen, variërend van conservatief tot agressief. Dit profiel kan ook worden ingedeeld in laag, middelmatig of hoog risico, afhankelijk van uw bereidheid tot hogere risico's voor potentiële hogere rendementen. Denk aan een belegger die liever geen grote schommelingen ziet; die kiest voor een conservatief profiel. Spreiding is een belangrijke methode voor risicobeheersing. Door uw vermogen over verschillende beleggingen, sectoren of regio's te verdelen, verkleint u de risico's en stemt u uw portefeuille af op uw persoonlijke doelstellingen.

Wat betekent stijgende rente voor pensioenfondsen en vermogensbeheer?

Een stijgende rente is gunstig voor pensioenfondsen en vermogensbeheer. Dit komt doordat een hogere rente betekent dat pensioenfondsen minder hoeven te reserveren voor toekomstige pensioenuitkeringen. Een hogere rekenrente voor pensioenverplichtingen verlaagt de waarde van die verplichtingen. Hierdoor ontstaat een positievere vooruitblik voor pensioenfondsen.

De dekkingsgraad van pensioenfondsen kan hierdoor stijgen; in 2016 kon deze bijvoorbeeld met 15 procent toenemen bij een rentestijging van 1 procentpunt. Een hogere rente verhoogt ook het verwachte rendement en geeft pensioenfondsen meer tactische beleidsruimte. Dit kan leiden tot lagere premies voor deelnemers en zelfs tot een mogelijke verhoging van pensioenen, omdat Nederlandse pensioenfondsen minder kasgeld hoeven aan te houden. Zelfs specifieke fondsen, zoals het NN CDC Pensioenfonds, zien hun dekkingsgraad stijgen door een rentestijging.

Wat gebeurt er met aandelen als de rente stijgt?

Wanneer de rente stijgt, zorgt dit vaak voor minder aantrekkelijke aandelenwaarderingen en een daling van aandelenkoersen. Een hogere rente levert namelijk een hogere disconteringsvoet op toekomstige winsten, wat een correctie van aandelenwaarderingen tot gevolg heeft. De prijzen van gewone aandelen zijn bijzonder gevoelig voor stijgende rentetarieven, omdat deze de kapitaalkosten en leenlasten verhogen. Het effect van stijgende rente op aandelenkoersen is groter bij groeiaandelen, vooral als hun vermoedelijke kasstromen ver in de toekomst liggen. Zo stonden groeiaandelen in mei 2022 onder druk door toenemende kapitaalmarktrentes. Een stijging van de marktrentes kan ook leiden tot een overheveling van geld van aandelen naar spaarrekeningen, omdat investeerders de voorkeur geven aan effecten met hogere dividenden of rente en zich richten op meer rendabele activa. Toch zijn stijgende rentes, veroorzaakt door stijgende groeiverwachtingen, juist gunstig voor groeiaandelen.

Welke beleggingen doen het goed bij stijgende rentetarieven?

Bij stijgende rentetarieven worden traditionele beleggingen zoals obligaties aantrekkelijker. Ook spaarrekeningen en vastrentende waarden bieden dan hogere rente. Dit komt doordat renteverhogingen laag-risico beleggingen meer rendement geven. Hogere rentes maken het aantrekkelijker om te investeren in veilige obligaties. De opbrengsten uit obligaties stijgen hierdoor in meerdere stappen. Kortlopende obligaties zijn aan te raden, omdat ze minder gevoelig zijn voor rentewijzigingen. Ook bankleningen, bedrijfsobligaties en hoogrentende bedrijfsobligaties presteren goed. Daarnaast doen waardeaandelen, ook wel value stocks genoemd, het meestal goed bij stijgende rentetarieven. De voorkeur gaat dan uit naar waardeaandelen ten opzichte van lage renteperiodes. Floating rate waardepapieren zijn ook beter geschikt voor een renteklimaat met stijgende rente.

Wat betekent een hogere rente voor obligaties?

Een hogere rente betekent dat de koers van obligaties daalt. De stijging van rentepercentages leidt tot een lagere marktprijs van obligaties. Nieuwere obligaties met hogere rente maken bestaande obligaties minder aantrekkelijk. Hogere rente op nieuw uitgegeven obligaties verlaagt de waarde van eerder uitgegeven obligaties met lagere couponrente. Beleggers eisen hogere opbrengsten voor obligaties, wat dalende obligatieprijzen veroorzaakt. Nieuwe obligaties met hogere rente worden aantrekkelijker voor beleggers, waardoor de stijgende rente in obligatiehandel bestaande obligaties met lagere rente minder aantrekkelijk maakt en hun prijzen dalen. Ook maakt de uitgifte van nieuwe obligaties met hogere rentevergoedingen bestaande obligaties met lagere rente minder aantrekkelijk. De stijging van de rente op de kapitaalmarkt leidt tot een daling van de koers van obligaties met een lage rente.

Hoe beïnvloedt stijgende rente mijn risicoprofiel en rendement?

Een stijgende rente beïnvloedt uw risicoprofiel en rendement op verschillende manieren. De waarde van uw beleggingsportefeuille, inclusief obligaties en aandelen, kan dalen. Dit komt doordat bedrijven hogere financieringskosten hebben, wat hun winst en aandelenkoersen drukt. Ook de prijzen van commercieel vastgoed en onroerend goed dalen bij hogere rentetarieven. Op korte termijn ervaart u waardeverlies, maar dit wordt op lange termijn vaak gecompenseerd door hogere rendementen op obligaties. Een stijging van de staatsrente met 1 procentpunt kan het rendement op vastgoedbeleggingen bijvoorbeeld met 1 procentpunt verlagen. Tegelijkertijd bieden stijgende rentetarieven hogere opbrengsten uit nieuwe obligaties en deposito's.

Wat is de invloed van hogere rente op Nederlandse pensioenfondsen?

Een hogere rente heeft een positieve invloed op Nederlandse pensioenfondsen. Ze hoeven minder kasreserves aan te houden; in maart 2022 leidde dit al tot minder geld in kas per pensioengerechtigde. Ook vermindert een hogere rente de reservering van vermogensmiddelen voor toekomstige pensioenuitkeringen, zoals in november 2020 zichtbaar was. Dit komt doordat de waarde van pensioenverplichtingen daalt bij een hogere rekenrente. Pensioenfondsen moesten in 2022 minder geld reserveren voor huidige en toekomstige pensioenen. Per saldo heeft dit een positieve impact op de verwachte pensioenuitkomsten voor deelnemers, en kan zelfs leiden tot hogere pensioenuitkeringen. Stijgende rente en hogere aandelenkoersen, zoals in februari en maart 2021, zorgen voor dalende verplichtingen en extra vermogen. Een lagere renteafdekking dan 100% beïnvloedt de dekkingsgraad positief bij een rentestijging.