Oorlog Oekraïne en aandelen

De oorlog in Oekraïne veroorzaakte in 2022 forse verliezen op aandelen en obligaties, met de Europese Eurostoxx 50-index die begin 2022 met 9,5 procent daalde door een enorme verkoopgolf en extra dalingen in vrijwel alle landen eind februari. Dit leidde tot markt onzekerheid en fluctuaties, maar initiële schokken herstellen vaak. Defensieaandelen in Europa kregen een boost, al blijkt de historische invloed van oorlogen op financiële markten vaak beperkt.

Wat betekent de oorlog in Oekraïne voor aandelen?

De oorlog in Oekraïne zorgt voor aanhoudende onzekerheid en fluctuaties in aandelenkoersen. Deze situatie veroorzaakte in 2022 forse verliezen op aandelen en obligaties, mede door stijgende rentes en prijsinflatie op de financiële markten. Zelfs begin 2023 leidde de Russische invasie nog tot grote onzekerheid op de beurzen. De rentestijging sinds februari 2022 draagt direct bij aan dalende waardes van zowel aandelen als obligaties. Voor beleggers betekent dit dat de markten onvoorspelbaar blijven. Het belang van de oorlog voor wapenbedrijven blijft bijvoorbeeld een centrale factor in de aandelenmarktontwikkeling, zelfs in juni 2025 met de onopgeloste oorlog en recente droneaanvallen. Stel, u belegt in een breed Europees fonds; dan merkt u dat sancties die verband houden met de oorlog de onzekerheid voor Europese aandelen versterken. Ook de grote Amerikaanse beursindices, zoals de NASDAQ, S&P 500 en Dow Jones, werden in de meest recente maanden tot juni 2024 naar beneden gedrukt door het conflict. Uiteindelijk kan de oorlog in Oekraïne leiden tot aanhoudende koersschommelingen of, op middellange termijn, tot kalmer marktgedrag.

Welke sectoren en beleggingsproducten raken het meest?

De oorlog in Oekraïne raakt vooral sectoren zoals energie, grondstoffen en defensie. Ook beleggingsproducten die gericht zijn op Rusland en Oost-Europa ondervinden de gevolgen van de oorlog in Oekraïne. U merkt dit in de koersen van deze specifieke aandelen en fondsen.

Energie en grondstoffen

Energie en grondstoffen omvatten diverse cruciale categorieën. Grondstoffen bestaan uit energie, landbouwproducten, levend vee, industriële metalen en edelmetalen. Energiegrondstoffen omvatten specifiek olie, gas en aardgas. Fossiele energiedragers vormen een hoofdcategorie binnen deze grondstoffen. Harde grondstoffen zijn soorten metalen en energiebronnen. Deze sectoren zijn gevoelig voor geopolitieke gebeurtenissen, zoals de oorlog in Oekraïne.

Defensie en veiligheid

De sector defensie en veiligheid reageert vaak op geopolitieke spanningen. Bij conflicten, zoals de oorlog in Oekraïne, kan de aandacht voor defensie-aandelen toenemen. Dit kan de waardering van bedrijven in deze sector beïnvloeden. De specifieke impact op aandelen hangt af van de aard van het conflict en de betrokkenheid van landen.

Russische en Oost-Europese beleggingen

Russische en Oost-Europese beleggingen zijn sterk beïnvloed door de oorlog in Oekraïne. Veel Russische bedrijven zijn verwijderd uit beleggingen in fondsen en ETF's, en internationale investeerders willen Russische activa verkopen, zelfs op elk gewenst prijsniveau. Beleggers die al sinds de jaren 90 in Rusland investeerden, hebben de afgelopen jaren hun kapitaal deels of volledig onttrokken. Dit heeft geleid tot een strategische verschuiving naar globalere producten door Russische asset managers, mede door lage interesse van wereldwijde beleggers in Rusland en de diversificatiewens van lokale beleggers. Directe investeringen in Russische aandelen brengen valutarisico met zich mee en worden beperkt door belemmeringen, zoals weinig brokers die toegang bieden tot de MICEX/RTS en hoge transactiekosten. De Russische beleggersmarkt wordt beïnvloed door een hoog landenrisico, wat de marktwaardering omlaag duwt door factoren zoals zwakke governance en geopolitieke spanningen. Conservatieve wereldwijde investeerders beschouwen Russische markten als onattractief sinds begin 2015 door toegenomen onzekerheid en politieke risico's. Beleggers in opkomende economieën worden afgeraden om zware investeringen in Rusland te doen. Zelfs de Russische centrale bank en het Russische vermogensfonds verminderen hun posities in euro- en Amerikaanse dollarbeleggingen ten gunste van goud en Chinese yuan, een strategische verschuiving in hun reserve-allocatie. Meer informatie over de impact van de oorlog op aandelen vindt u op oorlog aandelen Europa.

Hoe reageren de beurs en koersen op geopolitieke onrust?

Geopolitieke onrust en oorlogen hebben een grote invloed op de beurs, waardoor de waarde van aandelen flink kan fluctueren. Aandelenkoersen reageren op deze spanningen, wat leidt tot veranderingen in de markt. Dit komt doordat politieke en geopolitieke spanningen de onzekerheid op de markten verhogen.

Deze onzekerheid veroorzaakt risicomijding bij investeerders en leidt tot markt dalingen. Beleggers worden voorzichtiger en verkopen aandelen, wat de marktvolatiliteit vergroot. Dit kan leiden tot een daling van risicovolle activa zoals aandelen. Grote gebeurtenissen, zoals de Russische inval in Oekraïne in 2022, veroorzaken marktschommelingen en tijdelijke turbulentie. Tegelijkertijd kunnen onzekerheden ook beleggingskansen bieden, naast onverwachte marktcorrecties en crises. De invloed van wereldwijde onrust, zoals de oorlogen in Oekraïne en de Gazastrook in recente jaren, is soms beperkt op de beursontwikkelingen. Toch kunnen oplopende geopolitieke spanningen en handelsoorlogen leiden tot negatieve schokken voor aandelenmarkten, zoals Han de Jong in 2024 opmerkte.

Wat kun je als belegger het beste doen?

Als belegger kunt u het beste vasthouden aan uw langetermijn beleggingsplan en geduldig blijven. Een verstandige aanpak omvat het minimaliseren van risico's en het kiezen van een optimale activasamenstelling. Dit helpt u om marktvolatiliteit te overwinnen en uiteindelijk betere rendementen te behalen.

Blijf je strategie volgen

Blijf trouw aan uw beleggingsstrategie en houd vol. Dit is een van de basisregels voor succesvolle ETF-beleggingen. Een regelgebonden strategie vraagt om geduld. Accepteer dat uw strategie tijdelijk achter kan blijven. Geduld is essentieel bij het volgen van uw regels en strategie.

Spreid je risico

Spreid je risico betekent dat u uw beleggingen verdeelt over verschillende opties. Zo voorkomt u dat één slechte prestatie uw hele portefeuille raakt. Denk bijvoorbeeld aan een onverwachte gebeurtenis zoals een oorlog, die specifieke sectoren hard kan treffen. Een brede spreiding kan de impact van zulke schokken verminderen. Dit is een slimme aanpak voor uw beleggingen.

Overweeg periodiek beleggen

Periodiek beleggen betekent dat u een vast bedrag op vaste momenten inlegt, ongeacht of de markt stijgt of daalt. Deze strategie helpt u profiteren van koersschommelingen en vermindert het investeringsrisico door timing. Het vermindert de impact van marktvolatiliteit en neemt de onzekerheid over het instapmoment weg. U spreidt uw risico over tijd, wat betekent dat u meer aandelen koopt bij lage prijzen en minder bij hoge prijzen. Dit beperkt de beleggingsrisico's, vooral vergeleken met een eenmalige grote inleg. U kiest zelf de frequentie, zoals maandelijks of per kwartaal, en de hoogte van uw inleg. Deze aanpak is vooral waardevol in volatiele tijden en biedt flexibiliteit en rust, ook als u geen groot bedrag ineens beschikbaar heeft.

Wat betekent dit voor beleggen via ABN AMRO?

De oorlog in Oekraïne heeft gevolgen voor beleggen via ABN AMRO, net als voor andere aanbieders. Dit kan leiden tot beperkingen op bepaalde beleggingsproducten en aanpassingen in hun online diensten. Voor de meest actuele informatie over uw specifieke situatie kunt u het beste direct contact opnemen met ABN AMRO.

Welke beleggingsproducten zijn beperkt of niet verhandelbaar?

Beleggingsproducten met beperkte of geen verhandelbaarheid zijn die met een beperkte markt of lage liquiditeit. Hieronder vallen traditionele beleggingsfondsen, die u vaak maar één keer per dag kunt aan- of verkopen. Ook aandelen van privébedrijven en privaat participatiekapitaal zijn niet vrij verhandelbaar. Onroerend goed is een ander voorbeeld van een niet-openbaar verhandelbare belegging. Deze privémarktbeleggingen hebben een beperkte liquiditeit, omdat de aandelen niet op openbare beurzen worden verhandeld. Daarnaast hebben aandelen in gesloten investmentfondsen een lage verhandelbaarheid. Niche-investerings-trusts en fondsen gericht op illiquide activa kunnen onder marktdruk zelfs moeilijker verkoopbaar zijn.

Wat verandert er in Internet Bankieren en de app?

Specifieke veranderingen in Internet Bankieren en de app, door de oorlog in Oekraïne, vindt u direct bij uw bank. Banken passen hun digitale diensten aan door sancties en andere geopolitieke ontwikkelingen. Controleer de officiële communicatiekanalen van uw bank voor de meest actuele informatie. Dit zorgt ervoor dat u altijd op de hoogte bent van eventuele aanpassingen.

Hoe werken sancties en de exclusion list?

Sancties en exclusion lists zijn maatregelen om bepaalde personen, entiteiten of landen uit te sluiten van economische activiteiten. Sancties omvatten economische wetgeving, embargo's en beperkende maatregelen, opgelegd door instanties zoals de Verenigde Naties en de Europese Unie. Een gesanctioneerde persoon is een individu of entiteit die het doelwit is van sancties, en staat vermeld op sanctielijsten van aangewezen personen, zoals die van de VN Veiligheidsraad of de EU. Gesanctioneerde landen zijn gebieden onder brede sancties die transacties verbieden. Banken en financiële instellingen controleren actief of tegenpartijen op deze lijsten staan. Beheerders van beleggingsinstellingen screenen relaties op onder andere de EU-sanctielijst. Het is verboden om economische middelen te verstrekken aan personen op de geconsolideerde EU-sanctielijst, wat ook het bevriezen van tegoeden inhoudt. Dit betekent dat uw bank of beleggingsinstelling verplicht is deze controles uit te voeren, waardoor beleggen in gesanctioneerde entiteiten niet mogelijk is.

Moet ik mijn aandelen verkopen tijdens een oorlog?

Nee, het is over het algemeen niet verstandig om uw aandelen te verkopen tijdens een oorlog. Verkopen tijdens paniek, bijvoorbeeld bij een beurscrash, levert vaak een verlies op uw beleggingen op papier. U mist dan ook de perioden van koersherstel die na crisisperioden kunnen volgen. Een oorlog, zoals de oorlog in Oekraïne, kan leiden tot onzekerheid op de aandelenmarkten. Geduld en vasthouden aan uw strategie zijn dan vaak beter dan impulsief handelen.

Welke aandelen profiteren van oorlog en defensie-uitgaven?

Aandelen in de defensie- en luchtvaartsector, en soms ook oliebedrijven, profiteren vaak van oorlogssituaties en geopolitieke spanningen. Overheden verhogen dan hun uitgaven aan militaire uitrusting en technologie, wat leidt tot meer inkomsten en waardestijging voor deze bedrijven. De oorlog in Oekraïne vanaf 2022 heeft bijvoorbeeld bijgedragen aan een toegenomen waardering van defensie-aandelen. Europese beleggers kunnen de komende jaren meer winst zien bij wapenfabrikanten door stijgende kapitaalinvesteringen. Dit komt door de toegenomen mondiale spanningen en Europese investeringen in de defensie-industrie.

Wat gebeurt er met Russische aandelen in mijn portefeuille?

De situatie rond Russische aandelen in uw portefeuille is complex door de oorlog in Oekraïne. Sancties en marktbeperkingen hebben de verhandelbaarheid sterk beïnvloed. Dit betekent dat de waarde en toegang tot deze aandelen onzeker zijn. Voor de exacte status van uw Russische aandelen en de gevolgen van de oorlog in Oekraïne, raadpleegt u uw beleggingsaanbieder.

Zijn ETF's met Russische posities nog geschikt voor beleggers?

Of ETF's met Russische posities geschikt zijn, hangt af van de specifieke ETF en uw risicobereidheid. Door de oorlog in Oekraïne zijn veel Russische activa beperkt verhandelbaar of zelfs bevroren. Dit maakt het inschatten van risico's en rendementen lastig. Raadpleeg de aanbieder van de ETF of een financieel adviseur voor een actueel beeld van verhandelbaarheid en sancties.

Hoe groot is het risico voor mijn portefeuille bij geopolitieke spanningen?

Geopolitieke risico's vormen de grootste bedreiging voor aandelenbeleggingen en je portefeuille. Deze spanningen leiden tot marktvolatiliteit en een daling van risicovolle activa zoals aandelen. In 2025 zien institutionele beleggers escalatie van oorlogen (32%) en spanningen tussen de VS en China (34%) als prominente zorgen. Protectionistische handelsmaatregelen verhogen de onzekerheid in mondiale aandelenmarkten, wat de marktvolatiliteit verder aanwakkert. Hoewel onzekerheden beleggingskansen kunnen bieden, veroorzaken ze ook onverwachte marktcorrecties en crises. Je beleggingsstrategie moet rekening houden met deze hoge volatiliteit, vooral bij geconcentreerde blootstelling. Geopolitiek risico en binnenlandse instabiliteit vragen om meer portefeuillediversificatie. Geopolitieke spanningen zijn het negende grootste macro-economische risico, wat de uitdagingen bij assetallocaties verhoogt.