Kun je aandelen hebben zonder rechten?

Ja, aandelen kunnen bestaan met zeer beperkte rechten, of zelfs zonder specifieke rechten zoals stemrecht of winstrecht. Het concept van een aandeel is gekoppeld aan zeggenschap en een deel van de winst, maar er bestaan diverse soorten aandelen die deze rechten uitsluiten of aanzienlijk beperken. Dit biedt flexibiliteit voor vennootschappen bij het aantrekken van kapitaal of het structureren van zeggenschap.

Binnen het Nederlands ondernemingsrecht zijn er verschillende constructies mogelijk die aandelen creëren met een beperkt aantal rechten. Deze aandelen dienen vaak specifieke doelen, zoals het aantrekken van investeringen zonder dat de zeggenschap van de oprichters of bestaande aandeelhouders wordt verwaterd, of het bieden van een participatiemogelijkheid aan werknemers. Hieronder volgt een overzicht van de meest voorkomende typen aandelen met beperkte rechten:

• Stemrechtloze aandelen: Deze aandelen zijn een erkende soort aandeel die de houder geen stemrecht verlenen in de algemene vergadering van aandeelhouders. Dit betekent dat de aandeelhouder geen invloed kan uitoefenen op besluiten die daar worden genomen, zoals de benoeming van bestuurders of belangrijke strategische keuzes. Ze zijn met name nuttig voor bedrijven die kapitaal willen aantrekken zonder de controle over het bedrijf te verliezen.
• Winstrechtloze aandelen: Deze aandelen geven de aandeelhouder geen recht op een deel van de winst van de vennootschap in de vorm van dividend. Ze kunnen bijvoorbeeld worden ingezet om werknemers te binden aan de onderneming, waarbij de focus ligt op waardestijging van het aandeel in plaats van periodieke winstuitkering.
• Preferente aandelen: Preferente aandelen hebben in de meeste gevallen geen stemrecht. Ze onderscheiden zich doordat ze vaak een voorkeursbehandeling krijgen bij de uitkering van dividend of bij een eventuele liquidatie van de onderneming. Cumulatief preferente aandelen verlenen de houder dezelfde rechten als preferente aandelen, maar met het extra voordeel dat niet-uitgekeerde dividenden zich opstapelen en later alsnog moeten worden uitgekeerd.
• Certificaten van aandelen: Technisch gezien zijn dit geen aandelen, maar bewijzen van eigendom van aandelen. De juridische eigendom en daarmee de zeggenschap (stemrecht) ligt bij een stichting administratiekantoor (STAK), terwijl de economische rechten (winstrecht) bij de certificaathouder liggen. Certificaten van aandelen hebben daardoor geen enkele vorm van zeggenschap binnen het bedrijf. Dit maakt het mogelijk om aandelen te verhandelen zonder dat de zeggenschap versnipperd raakt.
• Trackingstock: Dit type aandeel is specifiek gekoppeld aan de prestaties van een bepaald bedrijfsonderdeel of een specifieke activiteit binnen een grotere vennootschap. Trackingstock geeft enkel recht op de winsten die met die specifieke activiteiten worden behaald, zonder dat de houder zeggenschap heeft over het gehele concern. Dit stelt investeerders in staat om gericht te investeren in specifieke segmenten van een bedrijf.

Ondanks de beperkingen in stemrecht of winstrecht, behouden alle soorten aandelen, inclusief de hierboven genoemde, altijd het vergaderrecht. Dit betekent dat de aandeelhouder het recht heeft om de algemene vergadering van aandeelhouders bij te wonen en daar het woord te voeren, zelfs als hij of zij geen stemrecht heeft. Dit recht waarborgt dat aandeelhouders geïnformeerd blijven over de gang van zaken binnen de vennootschap. Voor meer informatie over de verschillende vormen van participatie in een onderneming, kunt u terecht op onze pagina over bedrijfsovernames.