Wat is de rendementsgrondslag?
Wat is de rendementsgrondslag?
De rendementsgrondslag is het totale bedrag van uw bezittingen en schulden in box 3, waarover de Belastingdienst een fictief rendement berekent voor de inkomstenbelasting. Deze grondslag wordt bepaald op basis van de werkelijke verdeling van uw vermogen over verschillende categorieën zoals banktegoeden, beleggingen en overige bezittingen, minus uw schulden.
De rendementsgrondslag vormt de basis voor de berekening van het inkomen uit sparen en beleggen in box 3. De Belastingdienst stelt dat deze grondslag gebaseerd is op de werkelijke verdeling van uw vermogen. Dit betekent dat de Belastingdienst rekening houdt met de specifieke soorten vermogen die u bezit, zoals spaargeld, beleggingen en andere bezittingen, en de schulden die u heeft. De rekenmethode voor het fictief rendement gaat uit van de vermogensbestanddelen die u werkelijk hebt en zelf aangeeft in uw aangifte.
De rendementsgrondslag bestaat uit de volgende componenten:
- Banktegoeden: Dit omvat al uw spaargeld en tegoeden op betaalrekeningen.
- Overige bezittingen: Hieronder vallen bijvoorbeeld beleggingen, zoals aandelen, obligaties, cryptovaluta, en onroerend goed dat niet uw eigen woning is (zoals een tweede huis).
- Schulden: Hypotheekschulden voor uw eigen woning vallen niet in box 3, maar andere schulden, zoals een persoonlijke lening of een lening voor een tweede huis, tellen wel mee. Bij de berekening van de rendementsgrondslag blijft de eerste € 3.800 per persoon aan schulden buiten beschouwing. Dit bedrag wordt jaarlijks vastgesteld en kan wijzigen.
Het fictieve rendement wordt berekend met percentages die dicht bij de werkelijke rendementspercentages voor sparen of beleggen liggen. Het fictieve rendement voor spaargeld is daarbij veel lager dan voor beleggingen. De percentages voor de verschillende vermogensbestanddelen worden jaarlijks in een tabel gepubliceerd door de Belastingdienst.
Sinds 2021 hanteert de Belastingdienst een rekenmethode die dichter bij het werkelijke rendement ligt. Deze methode omvat het rekenen met de werkelijke verdeling van spaargeld en beleggingen, en met een vast, fictief percentage voor rendement dat jaarlijks wordt aangepast. Een veelvoorkomende misvatting is dat er één uniform fictief rendement geldt voor al het vermogen in box 3. In werkelijkheid wordt het rendement berekend op basis van de daadwerkelijke samenstelling van uw vermogen, met verschillende percentages voor bijvoorbeeld spaargeld en beleggingen.
Het kabinet streeft ernaar om per 1 januari 2028 een heffing op werkelijk rendement over vermogen in te voeren. Tot die tijd blijft de huidige methode met de rendementsgrondslag en fictieve rendementen van kracht. Belastingbetalers kunnen hun werkelijke rendement opgeven via het formulier 'Opgaaf werkelijk rendement' als dit voordeliger is.
Rekenvoorbeeld: Bepaling van de rendementsgrondslag (peildatum 1 januari 2026)
Stel, u heeft op 1 januari 2026 het volgende vermogen en schulden:
- Spaargeld: € 70.000
- Beleggingen (aandelen en obligaties): € 150.000
- Overige bezittingen (bijvoorbeeld een vakantiewoning): € 100.000
- Schuld (persoonlijke lening): € 10.000
De berekening van de rendementsgrondslag verloopt dan als volgt:
Stap 1: Bepaal de totale bezittingen
€ 70.000 (spaargeld) + € 150.000 (beleggingen) + € 100.000 (overige bezittingen) = € 320.000
Stap 2: Bepaal de in aanmerking te nemen schulden
De schuld bedraagt € 10.000. Er geldt een drempel van € 3.800 per persoon die buiten beschouwing blijft.
€ 10.000 (schuld) - € 3.800 (drempel) = € 6.200 (in aanmerking te nemen schuld)
Stap 3: Bereken de rendementsgrondslag
€ 320.000 (totale bezittingen) - € 6.200 (in aanmerking te nemen schuld) = € 313.800
De rendementsgrondslag bedraagt in dit voorbeeld € 313.800. Over dit bedrag wordt vervolgens het fictieve rendement berekend, waarbij de Belastingdienst verschillende fictieve percentages toepast op het spaargeld en de beleggingen, rekening houdend met de werkelijke verdeling van deze vermogensbestanddelen. Voor actuele informatie over de rendementsgrondslag en de Box 3 heffing, kunt u terecht op onze pagina over Box 3 belasting op vermogen.