Wat is belastbaar rendement?

Belastbaar rendement is het fictieve bedrag waarover u belasting betaalt in box 3 van de inkomstenbelasting. De Belastingdienst berekent dit op basis van een vastgesteld percentage over uw vermogen, niet over het werkelijke rendement dat u behaalt. Op deze pagina leest u hoe dit precies werkt en welke vermogensbestanddelen meetellen.

Belastbaar rendement in box 3 uitgelegd

Het belastbaar rendement in box 3 wordt door de Belastingdienst berekend als de som van rendement op spaargeld en rendement op beleggingen en andere bezittingen. Deze berekening geldt voor het belastingjaar 2024. Het belastbaar rendement is een forfaitaire inschatting van de opbrengst van uw vermogen. Dit staat tegenover het werkelijke rendement, dat rekening houdt met alle inkomsten uit uw vermogen. Het werkelijke rendement omvat nominaal rendement, inclusief rente, dividend, huur en waardeveranderingen. Ook banktegoeden en inflatiewinst, zowel gerealiseerd als ongerealiseerd, tellen hierbij mee. De berekening van dit werkelijke rendement kijkt naar alle vermogensbestanddelen in box 3. Hierbij wordt ook rekening gehouden met rente van schulden die tot box 3 vermogen behoren, en deze mag verrekend worden. U vindt meer informatie over de berekening van dit rendement op rendementbeleggen.nl.

Welke bezittingen en schulden tellen mee?

Voor het belastbaar rendement in box 3 tellen uw bezittingen en schulden mee. De Belastingdienst kijkt naar spaargeld, beleggingen, vastgoed en overige vermogensbestanddelen. Ook bepaalde schulden zijn van invloed op de berekening.

Spaargeld en beleggingen

Spaargeld en beleggingen tellen mee voor uw belastbaar rendement in box 3. De Belastingdienst gebruikt hiervoor een fictief rendement dat per vermogenscategorie verschilt. Voor de actuele percentages en uw persoonlijke berekening raadpleegt u de website van de Belastingdienst.

Vastgoed, crypto en overige vermogen

Vastgoed, crypto en overige vermogen tellen mee voor uw belastbaar rendement in box 3. De Belastingdienst beschouwt deze als bezittingen. Hoe de waarde precies wordt bepaald en welk fictief rendement hierop van toepassing is, verschilt per categorie. Voor de meest actuele regels en percentages raadpleegt u de Belastingdienst.

Schulden en aftrekposten

Schulden en aftrekposten kunnen uw belastbaar rendement in box 3 verlagen. U mag schulden, ook wel passiva genoemd, aftrekken van uw bezittingen (activa). De Belastingdienst staat toe dat u schulden boven een bepaalde grens aftrekt van uw vermogen. Schulden van belastingplichtigen kunnen worden afgetrokken als aftrekbare schulden. Voor belastingjaar 2024 zijn schulden boven €3.700 aftrekbaar voor alleenstaanden, en boven €7.400 voor fiscale partners bij de aangifte inkomstenbelasting box 3. Schulden zoals leningen en studieschulden, mits niet omgezet in een gift, kunnen meetellen. Dit kan een belastingbesparing van 1,2 procent van de schuld opleveren. Niet alle schulden zijn echter volledig aftrekbaar; sommige zijn slechts gedeeltelijk aftrekbaar.

Hoe berekent de Belastingdienst het belastbaar rendement?

De Belastingdienst berekent het belastbaar rendement door het rendement op bank- en spaartegoeden en beleggingen en andere bezittingen op te tellen. Vanaf 2024 neemt de Belastingdienst het werkelijk behaalde rendement mee, wat daadwerkelijke inkomsten en waardeontwikkelingen van bezittingen en schulden in box 3 omvat. Dit proces omvat het bepalen van de rendementsgrondslag, het toepassen van het heffingsvrij vermogen en het gebruik van forfaitaire rendementen voor spaargeld, beleggingen en schulden. Voor 2024 hanteert de Belastingdienst bijvoorbeeld een fictief rendement van 6,04% voor beleggingen en 2,47% voor schulden na de drempel. Uiteindelijk wordt de belasting geheven over het voordeel uit sparen en beleggen.

Rendementsgrondslag bepalen

De rendementsgrondslag wordt bepaald door het werkelijke rendement vast te stellen als het nominale rendement, wat het rendement zonder correctie voor inflatie is. Bij het berekenen van rendement spelen diverse factoren een rol, zoals kosten, belastingen, risico’s en inflatie. Er zijn verschillende methoden om rendement te bepalen. Zo berekent u eenvoudig rendement met een formule die de verkoop- en aankoopprijs en totale inkomsten meeneemt. Voor de waardering van eigen vermogen wordt een rendementseis gehanteerd, het minimaal vereiste rendement van een belegger. Het rendement op eigen geïnvesteerde middelen wordt gemeten als rendementswaarde, zowel bij aanvang als over de looptijd van de belegging. Samengesteld rendement dient als basis voor de totale waarde inclusief eerder behaald rendement. In 2023 gaf de toepassing van een netto rendementsformule een waarde van 3.363.

Heffingsvrij vermogen toepassen

Het heffingsvrij vermogen wordt automatisch toegepast op uw totale vermogen in box 3. Dit betekent dat u over een deel van uw vermogen geen belasting betaalt. U hoeft hier zelf geen actie voor te ondernemen; de Belastingdienst trekt dit bedrag af. Voor 2024 bedraagt dit heffingsvrije vermogen €57.000 per persoon. De Nederlandse overheid stelt dit bedrag jaarlijks vast.

Forfaitair rendement per vermogenscategorie

Het forfaitair rendement per vermogenscategorie verschilt en wordt jaarlijks vastgesteld door de Belastingdienst. Voor 2026 is het forfaitair rendement op overig bezit vastgesteld op 7,78 procent. In 2025 bedroeg het forfaitair rendement op banktegoeden 1,44 procent. Het forfaitair rendement op overige bezittingen was in dat jaar 5,88 procent. Voor overig bezit in 2025 was dit rendement gebaseerd op historische gemiddelde werkelijke rendementen van ongeveer 6 procent. De Belastingdienst verwachtte voor 2024 een forfaitair rendement van 2,0 procent voor sparen en 7,0 procent voor beleggen. Voor 2023 was het forfaitair rendement op spaargeld 0,36 procent. In datzelfde jaar bedroeg het forfaitair rendement op overige bezittingen 6,17 procent en op schulden -2,57 procent.

Belasting over het voordeel uit sparen en beleggen

Het voordeel uit sparen en beleggen wordt belast als onderdeel van de inkomstenbelasting in box 3. Dit voordeel is het inkomen in box 3 waarover u belasting betaalt. De Belastingdienst berekent de box 3 belasting door dit voordeel te vermenigvuldigen met uw aandeel in de rendementsgrondslag. Het belastbaar inkomen uit sparen en beleggen is gelijk aan dit voordeel, verminderd met persoonsgebonden aftrek. De grondslag voor dit voordeel is uw vermogen na aftrek van vrijstellingen in box 3. Voor 2025 bedraagt het voordeel uit sparen en beleggen volgens artikel 5.2 van de Wet inkomstenbelasting 2001 bijvoorbeeld € 37.709,-. De te betalen belasting over dit voordeel in box 3 was in 2023 € 1.220,- en in 2025 € 896,-. Voor een belastingplichtige met fiscaal partner bedroeg de belasting op vermogen in 2022 € 2.069,-, terwijl dit in 2024 voor een partner € 4.727,- was.

Voorbeeldberekening van belastbaar rendement

Hoewel de Belastingdienst voor box 3 met fictieve rendementen werkt, helpt het om te zien hoe rendement in de praktijk wordt berekend. Dit geeft u inzicht in de onderliggende principes van vermogensgroei.

Een eenvoudig voorbeeld: investeert u 100 euro en is de opbrengst na een jaar 110 euro, dan is uw rendement 10 procent. Een rendement van 50 procent kan bijvoorbeeld voortkomen uit koerswinst op aandelen. Een algemene formule voor rendement op investering (ROI) is [(Eindwaarde - Beginwaarde + Inkomen) / Beginwaarde] x 100 procent, wat bijvoorbeeld een yield van 23 procent kan opleveren.

Bij beleggen is het netto rendement vaak lager dan het bruto rendement door kosten. Een bruto rendement van 6 procent met 2 procent kosten resulteert in een netto rendement van 4 procent. Voor vastgoedbeleggingen kan het bruto huurrendement 8 procent bedragen, terwijl het netto rendement van een verhuurd huis 6 procent kan zijn na aftrek van kosten.

Om een completer beeld te krijgen, kunt u het reële rendement na aftrek van belasting en inflatie berekenen. Dit toont de werkelijke koopkrachtwinst, bijvoorbeeld 4,90 Euro na aftrek van 1,75 Euro belasting en 0,35 Euro inflatie van het nominale rendement. In 2023 gaf de toepassing van een netto rendementsformule op een voorbeeld uit het Besluit Rechtsherstel een netto rendement van 3.363 euro.

Zelfs in een pensioenfonds kan een overrendementsportefeuille een rendement van 5 procent opleveren, waarbij jongeren een deel van dit rendement ontvangen. Deze voorbeelden illustreren de diverse manieren waarop rendement berekend kan worden.

Verschil tussen belastbaar rendement en werkelijk rendement

Belastbaar rendement en werkelijk rendement zijn twee verschillende begrippen in box 3. Het belastbaar rendement is een fictie van de Belastingdienst, terwijl het werkelijk rendement de daadwerkelijke opbrengst van uw vermogen is.

Het werkelijke rendement omvat alle voordelen uit vermogensbestanddelen, zoals rente, dividend, huur en waardeveranderingen, inclusief ongerealiseerde waardeveranderingen (f1). Voor beleggingen is dit de daadwerkelijke winst of het verlies (f7). Dit werkelijke rendement wordt vastgesteld op het nominale rendement, dus zonder correctie voor inflatie (f5). Een reëel rendement, aangepast voor inflatie, definieert echter de werkelijke koopkrachtwinst of -verlies (f10, f9). U berekent dit reële rendement op een aandeel door het nominale rendement te verminderen met de inflatie (f12). In de praktijk kan het rendement waarover u belasting betaalt, aanzienlijk hoger zijn dan uw werkelijke opbrengst; in een voorbeeld was dit verschil € 61.982,00 (f6). Dit verschil is relevant voor rechtsherstel, waarbij het begrip werkelijk rendement wordt toegelicht door de Wet rechtsherstel Box 3 (f2, f4). Het is cruciaal om dit onderscheid te begrijpen, zeker als uw werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire rendement.

Hoe verlaag je je belastbaar rendement binnen de regels?

U verlaagt uw belastbaar rendement door slim gebruik te maken van de fiscale regels. Dit omvat het verdelen van vermogen tussen partners, het meenemen van schulden en vrijstellingen, en het optimaliseren van uw beleggingen. Bij het optimaliseren van beleggingen is het belangrijk om te weten dat belastingen op vermogenswinsten en dividenden uw nettorendement kunnen verlagen. Hoge kosten voor vermogensbeheer en transacties verminderen het nettorendement aanzienlijk op lange termijn. Elke procent aan kosten verlaagt het rendement met een procent, wat de noodzaak benadrukt om kosten en belastingen te minimaliseren voor een hoger nettorendement.

Vermogen slim verdelen tussen partners

Partners kunnen hun vermogen slim verdelen door passende afspraken te maken over hun financiën. Bij een samenlevingscontract blijft het vermogen van iedere partner gescheiden eigen vermogen. Trouwen onder huwelijkse voorwaarden maakt het mogelijk om vermogen op te delen in privévermogen voor beide partners en een gezamenlijk vermogen. Dit is vooral nuttig voor partners met ongelijk vermogen, die zo kunnen voorkomen dat hun vermogen wordt gedeeld. Zonder deze specifieke afspraken, zoals bij een beperkte of algehele gemeenschap van goederen, is het vermogen gezamenlijk eigendom van beide echtgenoten. In een rekenmodel wordt vermogen bij twee personen vaak als gedeeld vermogen behandeld, tenzij er strikte scheiding is afgesproken. Om gelijkwaardigheid te bevorderen, kunnen partners met inkomensverschil hun gezamenlijke inkomsten netjes in tweeën verdelen. Een gezamenlijk opgesteld budget kan hierbij helpen, net als het afspreken van een gelijk deel van inkomen voor privé-uitgaven of sparen.

Schulden en vrijstellingen goed meenemen

Schulden en vrijstellingen kunnen uw belastbaar rendement in box 3 verlagen. U mag schulden, ook wel passiva genoemd, aftrekken van uw bezittingen (activa) bij de berekening van uw vermogen. Dit vermindert uw totale bezittingen. Let op, niet alle schulden zijn volledig aftrekbaar; sommige mag u slechts gedeeltelijk in mindering brengen. In 2017 vormden schulden al een aftrekpost voor de vermogensbelasting.

Spaargeld versus beleggingen in box 3

Spaargeld en beleggingen worden in box 3 verschillend behandeld. De Belastingdienst verdeelt uw vermogen over categorieën zoals spaargeld en overige bezittingen, waaronder beleggingen. Voor elke categorie geldt een eigen forfaitair rendement. Voor 2025 wordt spaargeld belast tegen een fictief rendement van 0,36 procent. Spaarders betalen hierdoor in de overbruggingsfase tot 2026 vrijwel geen belasting. Toch interen spaarders op hun vermogen als hun werkelijke rendement lager is dan het fictieve rendement. Een spaarbedrag van €325.000 kan in 2024 leiden tot een extra box 3 belasting van €2.340.

Hoeveel belasting betaal je over rendement op vermogen?

U betaalt belasting over het fictieve rendement op uw vermogen in box 3. Tot en met 5 juni 2025 bedroeg dit belastingpercentage 36 procent op het fictieve rendement, voor vermogen boven het heffingsvrije vermogen. In 2023 was dit percentage 31 procent of 32 procent, en in 2022 was het 31 procent. De effectieve belasting over uw totale vermogen kan verschillen. Voor vermogen tussen €50.000 en €100.000 was de effectieve belasting vanaf 2021 bijvoorbeeld 0,59 procent. Voor een alleenstaande met vermogen tussen €50.650 en €101.300 bedroeg dit in 2022 0,56 procent. Bij belegbaar vermogen boven €75.000 kon de vermogensrendementsheffing in 2024 oplopen tot 1,41 procent. Voor vermogen boven €1.000.000 was de effectieve belasting vanaf 2021 1,76 procent. Ook wordt vermogen met andere tegoeden dan spaartegoed in 2025 belast met ongeveer 2 procent.

Hoe werkt belastbaar rendement bij spaargeld?

Belastbaar rendement bij spaargeld werkt met een fictief rendement. De Belastingdienst gaat uit van een vastgesteld percentage over uw spaargeld. Voor 2025 is dit rendementspercentage 1,44 procent. Dit forfaitaire rendement op spaargeld is gekoppeld aan de gemiddelde spaarrente, die vaak bijna nihil is. U betaalt over dit fictieve rendement vervolgens 36 procent belasting in box 3. In 2023 werd het belastbaar rendement op spaargeld bijvoorbeeld berekend als 360 euro. Het rendement spaargeld uit forfaitair rendement kwam toen uit op €314,74. Het werkelijk rendement op spaargeld is relatief eenvoudig te berekenen voor belastingplichtigen in Nederland.

Hoe werkt belastbaar rendement bij beleggingen?

Bij beleggingen berekent de Belastingdienst het belastbaar rendement op een fictieve manier. Ze gaan uit van een vastgesteld percentage over de waarde van uw beleggingen. Dit percentage kan per type belegging verschillen en wordt jaarlijks opnieuw bepaald. Controleer altijd de actuele cijfers en specifieke regels bij de Belastingdienst.

Wat betekent heffingsvrij vermogen voor mijn belasting?

Heffingsvrij vermogen betekent dat u over een deel van uw vermogen geen belasting betaalt. Voor 2024 geldt een bedrag van €57.000 per persoon waarover u geen vermogensrendementsheffing betaalt in box 3. Dit bedrag wordt automatisch door de Belastingdienst van uw totale vermogen afgetrokken. Zo blijft een deel van uw bezittingen belastingvrij.

Hoeveel belasting betaal je over 150.000 euro spaargeld?

Voor €150.000 spaargeld betaalt u in box 3 ongeveer €980 aan belasting volgens het huidige stelsel, of €1056 per jaar. In 2022 was dit bedrag voor een belastingplichtige met €150.000 spaargeld en geen schulden ongeveer €1000. U betaalt vermogensbelasting over spaargeld boven een bepaalde grens. Voor 2025 ligt deze grens op €57.500, en voor alleenstaanden op €57.684. Voor fiscale partners is het heffingsvrij vermogen in 2025 €115.368. Een spaarder zonder fiscale partner met €100.000 spaargeld betaalt belasting over €42.316 boven het heffingsvrij vermogen van €57.684 in 2025. Over dit bedrag betaalt u 36% belasting, wat voor €100.000 spaargeld neerkomt op €518 in 2025.

Is 500.000 euro spaargeld veel?

Ja, 500.000 euro spaargeld is een aanzienlijk vermogen. Dit bedrag is voldoende voor aanzienlijke vermogensopbouw en groei, vooral als u verstandig belegt. Een belegger die vanaf 35 jaar jaarlijks 10.000 euro spaart tot 100.000 euro startkapitaal, kan na 30 jaar ongeveer 513.000 euro op de rekening hebben. Dit is mogelijk bij een jaarlijks rendement van 5,69 procent. Dit bedrag vertegenwoordigt een substantieel vermogen, vaak opgebouwd door consistente inspanning en rendement.