Wat is de 4%-regel?

De 4%-regel is een financiële richtlijn die stelt dat u jaarlijks veilig 4 procent van uw belegde vermogen kunt opnemen zonder dat het kapitaal opraakt. Deze regel wordt voornamelijk toegepast binnen pensioen- en FIRE-planning (Financial Independence, Retire Early) om een duurzaam inkomen uit beleggingen te genereren. Het doel is om te voorkomen dat het vermogen wordt opgebruikt, zelfs over een langere periode.

De 4%-regel is gebaseerd op de invloedrijke Trinity Study, een onderzoek uit 1998 van de Trinity Universiteit in Texas, Verenigde Staten. Dit onderzoek simuleerde de prestaties van spaargeld geïnvesteerd in een portefeuille van aandelen en obligaties over een periode van 30 jaar. De studie concludeerde dat een initiële opname van 4 procent van het startkapitaal, jaarlijks gecorrigeerd voor inflatie, in de meeste historische scenario's duurzaam was zonder dat het vermogen uitgeput raakte.

De kern van de regel is het bepalen van een 'Safe Withdrawal Rate' (SWR) – een veilig jaarlijks onttrekkingspercentage uit een beleggingsportefeuille. Het principe is dat de jaarlijkse opbrengst van de beleggingen, gecombineerd met een beperkte onttrekking van het hoofdsom, voldoende is om in de levensbehoeften te voorzien, terwijl het vermogen blijft groeien of op zijn minst stabiel blijft. Dit maakt de 4%-regel een populaire vuistregel voor mensen die financieel onafhankelijk willen worden of vervroegd met pensioen willen gaan.

Rekenvoorbeeld van de 4%-regel:

Stel, u heeft een belegd vermogen van €500.000 dat u wilt gebruiken om van te leven. Volgens de 4%-regel kunt u dan jaarlijks 4% van dit bedrag opnemen. De berekening is als volgt:

• Belegd vermogen: €500.000
• Veilig opnamepercentage: 4%
• Jaarlijkse opname: 0,04 €500.000 = €20.000

Dit betekent dat u in het eerste jaar €20.000 kunt opnemen. In de daaropvolgende jaren wordt dit bedrag doorgaans aangepast voor inflatie om de koopkracht te behouden.

Belangrijke overwegingen en misvattingen:

Een veelvoorkomende misvatting is dat de 4%-regel een absolute garantie biedt. In werkelijkheid is het een richtlijn en geen vaste, onfeilbare regel. De 4%-regel, samen met de gerelateerde 25x-regel (waarbij u 25 keer uw jaarlijkse uitgaven nodig heeft als belegd vermogen), zijn grove vuistregels die niet alle factoren meenemen. Ze houden bijvoorbeeld geen rekening met:

• Belastingfactoren: De regel is ontwikkeld in de Verenigde Staten en houdt geen rekening met de specifieke belastingregels in Nederland (zoals box 3-heffingen op vermogen).
• Schommelingen in rendement: De regel is gebaseerd op historische gemiddelden en houdt onvoldoende rekening met langere periodes van lage rendementen of extreme marktvolatiliteit, die de duurzaamheid van de opnames kunnen beïnvloeden.
• Levensverwachting: De Trinity Study ging uit van een opnameperiode van 30 jaar. Als uw pensioenperiode langer is, kan een lager opnamepercentage veiliger zijn.
• Kosten en waardeontwikkeling van beleggingsproducten: De regel houdt geen rekening met de impact van kosten van bijvoorbeeld ETF's of andere beleggingsfondsen, noch met hun specifieke waardeontwikkeling.

Gebruikers van de 4%-regel moeten daarom rekening houden met onzekerheden in rendement en fiscale factoren en de regel zien als een startpunt voor hun financiële planning, niet als een onwrikbaar gegeven.