Box 3 vanaf 2028: belasting op werkelijk rendement

Kort gezegd: De Wet werkelijk rendement box 3 moet het fictieve rendement vervangen door belasting over wat je echt verdient, ook als je niet verkoopt. De Tweede Kamer nam het voorstel aan, maar de Eerste Kamer heeft nog niet gestemd. Invoering per 2028 is gepland maar niet zeker, en meerdere onderdelen kunnen nog veranderen.

Let op: dit artikel beschrijft de stand van een wetsvoorstel dat nog niet is aangenomen en nog kan wijzigen. Het is algemene informatie en geen belastingadvies. Raadpleeg voor je eigen situatie de Belastingdienst of een belastingadviseur.

Wie belegt, kent het gevoel: in een jaar met koersverlies betaal je toch belasting, omdat de Belastingdienst uitgaat van een fictief rendement. Dat systeem staat al jaren onder druk, onder meer door uitspraken van de Hoge Raad. De opvolger heet de Wet werkelijk rendement box 3. In dit artikel lees je wat het wetsvoorstel regelt, wat dat voor beleggers kan betekenen, en vooral: wat op dit moment nog onzeker is.

Wet werkelijk rendement box 3: waar staat de wet nu?

Het wetsvoorstel is op 12 februari 2026 aangenomen door de Tweede Kamer. Daarna ligt het bij de Eerste Kamer, en daar is het niet vanzelfsprekend dat er een meerderheid voor komt. De Eerste Kamer heeft de stemming uitgesteld. In september 2026 stuurde het kabinet een brief aan de Kamers waarin vier scenario's staan voor hoe het verder kan, allemaal met 1 januari 2028 als beoogde ingangsdatum. Begin oktober overlegden de Eerste Kamer en het kabinet over het vervolg. Volgens de berichtgeving die wij daarover vonden, zou de Eerste Kamer bereid zijn een aangepast voorstel (een zogeheten novelle) te behandelen, maar de uitkomst is nog niet officieel vastgelegd in een besluit.

Dat betekent in gewone taal: het is waarschijnlijk dat er een vorm van belasting op werkelijk rendement komt, maar de precieze regels en de datum staan niet vast. Alles hieronder is dus een beschrijving van het voorstel zoals het er nu ligt, niet van geldend recht. Wat nu wel geldt, lees je in ons artikel over box 3 in 2026.

Box 3: van fictief naar werkelijk rendement

In het huidige stelsel gaat de Belastingdienst ervan uit dat je vermogen een bepaald rendement oplevert, ongeacht wat het echt opbrengt. Dat fictieve rendement hangt af van de verdeling van je vermogen over sparen, beleggen en schulden. Je betaalt belasting over dat aangenomen rendement.

Dat pakt niet voor iedereen eerlijk uit. Wie in een jaar verlies maakt, betaalt toch belasting. Wie een veel hoger rendement haalt dan het fictieve, betaalt minder dan volgens het werkelijke resultaat. Daarom wil de overheid overstappen op belasting over het rendement dat je echt behaalt. Je vindt de uitleg van de overheid op de pagina over werkelijk rendement in box 3 en op rijksoverheid.nl.

Vermogensaanwasbelasting: belasting over koerswinst zonder te verkopen

Het belangrijkste kenmerk van het voorstel is dat ook het ongerealiseerde rendement meetelt. Dat noemen we vermogensaanwas. Je betaalt dan niet pas belasting als je verkoopt, maar over de waardestijging van je beleggingen in dat jaar, ook als je ze gewoon houdt.

Voorbeeld, met fictieve getallen. Je bezit ETF's die op 1 januari €20.000 waard zijn en op 31 december €22.000. Je hebt niets verkocht en niets bijgestort. In het voorstel is de waardestijging van €2.000 dan je rendement voor dat jaar, plus eventuele dividenden of rente die je hebt ontvangen. Over dat resultaat, na aftrek van het heffingsvrije resultaat, betaal je belasting, ook al heb je er geen euro van op je rekening gekregen.

Dit is een belangrijk punt voor wie beleggingen houdt voor de lange termijn. Je moet dan geld hebben om de belasting te betalen, zonder dat je daarvoor iets hoeft te verkopen. Daarom kijkt het kabinet ook naar een andere vorm: een vermogenswinstbelasting, waarbij je pas belasting betaalt over rendement dat je daadwerkelijk hebt gerealiseerd, bijvoorbeeld bij verkoop. Volgens de stukken die wij tot nu toe vonden, zou dat voor onder meer aandelen en obligaties pas later kunnen ingaan, maar ook dat staat niet vast. Voor onroerende zaken en aandelen in startups en scale-ups is in het voorstel al een aparte, op verkoop gebaseerde regeling opgenomen.

Verliesverrekening in de nieuwe box 3

Als je belast wordt over werkelijk rendement, moet je ook verlies kunnen meenemen. In het wetsvoorstel kun je een verlies in een jaar verrekenen met rendement uit latere jaren. Een verlies dat je dit jaar lijdt, verlaagt dus de belasting in een volgend jaar waarin je wel winst maakt.

Hoe ruim die verrekening wordt, is nog een open punt. Zo wordt gesproken over de mogelijkheid om een verlies ook één jaar terug te verrekenen met een eerder jaar, maar of dat doorgaat, is niet bevestigd. Het is dus te vroeg om te rekenen op een bepaalde regeling. Houd bij gebruik van verliesverrekening in je eigen planning rekening met de kans dat de regels veranderen.

Heffingsvrij resultaat in de Wet werkelijk rendement box 3

Net als nu moet er een deel van je rendement vrijgesteld blijven van belasting. In het nieuwe stelsel heet dat het heffingsvrij resultaat: een bedrag dat je jaarlijks aan rendement mag behalen zonder belasting te betalen. In het oorspronkelijke wetsvoorstel was dat €1.800 per persoon. In de stukken van september 2026 zou dat bedrag voor 2028 lager uitvallen, maar dat konden we niet bij een primaire bron bevestigen. Controleer dit bedrag dus op rijksoverheid.nl voordat je ermee rekent.

Belangrijk is ook dat het hier gaat om een heffingsvrij resultaat. Het gaat dus niet meer om een vrijgesteld vermogen, zoals in het huidige stelsel, maar om een vrijgesteld bedrag aan rendement.

Rekenvoorbeeld: box 3 op werkelijk rendement voor beleggers

Een voorbeeld met fictieve cijfers om het verschil met het huidige stelsel te laten zien. We laten het belastingpercentage bewust weg, omdat dat nog niet vaststaat.

	Jaar 1	Jaar 2
Waarde begin van het jaar	€50.000	€58.000
Waarde einde van het jaar	€58.000	€52.000
Dividend ontvangen	€500	€500
Werkelijk resultaat	+€8.500	-€5.500

In het huidige stelsel zou je in beide jaren belasting betalen over een fictief rendement, ook in jaar 2, terwijl je in dat jaar geld hebt verloren. In het voorstel betaal je in jaar 1 over het positieve resultaat (na aftrek van het heffingsvrij resultaat), en geeft het verlies in jaar 2 recht op verrekening met latere jaren. Of dat verlies ook nog terug kan naar jaar 1, is zoals gezegd nog niet vastgesteld.

Let op de keerzijde: het voorbeeld laat ook zien waarom vermogensaanwas ingrijpend is. In jaar 1 had je belasting moeten betalen over €8.500 aan stijging die je alleen op papier had.

Wat beleggers nu al kunnen doen voor box 3 in 2028

Omdat de regels nog niet vaststaan, is er geen reden om nu je beleggingen om te gooien. Wat je wel kunt doen, is voorbereid zijn.

• Houd je gegevens bij. Bewaar de waarde van je beleggingen op 1 januari en 31 december, en alle dividenden, rente en kosten per jaar. Brokers leveren daarvoor een jaaroverzicht. Onder een stelsel van werkelijk rendement heb je die gegevens nodig.
• Kijk naar je broker. Vraag je af hoe je broker je jaaroverzicht aanlevert en of dat voor de aangifte bruikbaar is. Dit is ook een moment om te kijken naar de verschillen tussen accumulerende en distribuerende ETF's: bij vermogensaanwas maakt het voor de belasting minder uit of een fonds uitkeert of herbelegt, want beide tellen mee als rendement.
• Volg de ontwikkelingen. De officiële bron is rijksoverheid.nl, aangevuld met de site van de Belastingdienst en de berichten van de Eerste Kamer. Wat in nieuwsberichten staat, verandert snel.
• Vraag advies bij grote bedragen. Heb je een groot vermogen, of een complexe situatie met een partner, schulden of onroerend goed, vraag dan een belastingadviseur om naar je situatie te kijken.

Wil je zien welke brokers jaaroverzichten leveren en welke kosten ze rekenen, vergelijk dan zelf de brokers die bij je passen.

Veelgestelde vragen

Is de Wet werkelijk rendement box 3 al aangenomen?

Nee. De Tweede Kamer nam het voorstel in februari 2026 aan, maar de Eerste Kamer heeft nog niet gestemd. Het kabinet werkt aan aanpassingen. Controleer de actuele stand op rijksoverheid.nl.

Gaat het nieuwe stelsel zeker in op 1 januari 2028?

Dat is de beoogde datum, maar het is niet zeker. Alle scenario's van het kabinet gaan uit van 2028, maar daarvoor moet de Eerste Kamer instemmen en moeten de Belastingdienst en banken op tijd klaar zijn.

Moet ik straks belasting betalen over koerswinst die ik niet heb verkocht?

Dat is wat het wetsvoorstel in de huidige vorm regelt (vermogensaanwas). Het kabinet onderzoekt ook een stelsel waarin je pas belasting betaalt als je verkoopt. Welke vorm er komt, staat nog niet vast.

Wat gebeurt er met mijn verliezen?

In het voorstel kun je verlies verrekenen met rendement uit latere jaren. Of verlies ook terug te verrekenen is met een eerder jaar, is nog niet bevestigd.

Welk tarief gaat gelden?

Dat noemen wij hier bewust niet, omdat het in de stukken die wij raadpleegden niet vaststaat. Kijk voor het actuele tarief op rijksoverheid.nl of belastingdienst.nl.

CompareAllBrokers.com vergelijkt brokers en geeft geen beleggingsadvies of belastingadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee: je kunt (een deel van) je inleg verliezen.