Welke investeringen zijn halal in de islam?

Halal investeringen zijn beleggingsvormen die voldoen aan islamitische principes door het vermijden van drie kernverboden: rente (riba), overmatige onzekerheid (gharar) en investeringen in haram sectoren. Dit resulteert in een voorkeur voor tastbare activa zoals vastgoed, goud, zilver, en aandelen in ethische bedrijven, waarbij de markt wereldwijd meer dan 5000 sharia-conforme aandelen telt.

Halal beleggen betekent investeren volgens islamitische geloofsprincipes en de sharia-regels. Een halal investering is gedefinieerd als een investeringsactiviteit die toegestaan is volgens deze islamitische regelgeving en principes. De kern hiervan is het vermijden van investeringen die in strijd zijn met deze voorschriften.

De belangrijkste principes die halal investeringen sturen, zijn:

• Vermijden van Riba (rente): Elke vorm van rente, zowel ontvangen als betaald, wordt als verboden beschouwd. Dit betekent dat investeringen in traditionele obligaties of spaarrekeningen met rente niet zijn toegestaan. Halal investeringen kenmerken zich door toegestane investeringspraktijken zonder riba.
• Vermijden van Gharar (overmatige onzekerheid): Investeringen met buitensporige onzekerheid, speculatie of gokken zijn verboden. Dit omvat complexe financiële producten waarvan de uitkomst zeer onzeker is.
• Vermijden van Haram sectoren: Investeringen in bedrijven die actief zijn in sectoren die als haram (verboden) worden beschouwd, zijn niet toegestaan. Voorbeelden hiervan zijn alcohol, varkensvleesproducten, gokken, wapens, pornografie en traditionele financiële diensten die gebaseerd zijn op rente. Halal beleggen houdt in investeren in halal-bedrijven.

Op basis van deze principes zijn de volgende beleggingsvormen als halal te beschouwen:

• Vastgoed: Investeringen in onroerend goed worden onder halal beleggen als zeer gewenst beschouwd. Dit komt doordat vastgoed een tastbaar activum is en effectieve bescherming kan bieden tegen inflatie en potentiële waardestijging op lange termijn.
• Goud en zilver: Deze edelmetalen zijn tastbare activa en worden gezien als een veilige haven, wat ze geschikt maakt voor halal beleggers.
• Aandelen in ethische bedrijven: Beleggers die halal willen investeren, kunnen investeren in aandelen, mits deze na zorgvuldige screening voldoen aan islamitische principes. Dit betekent dat de bedrijven niet actief mogen zijn in haram sectoren en dat hun financiële structuur (bijvoorbeeld de verhouding tussen schulden en eigen vermogen) binnen acceptabele grenzen valt om riba te vermijden. Toegestane investeringen omvatten halal aandelen in ethische sectoren zoals technologie en duurzame energie.
• Islamitische beleggingsfondsen: Investeren in halal sectoren via een islamitisch beleggingsfonds is toegestaan en wordt aanbevolen. Deze fondsen zijn specifiek ontworpen om te voldoen aan de sharia-regels en worden gescreend door een sharia-raad.

Ten onrechte denken veel mensen dat halal beleggen alleen betekent dat men niet in alcohol of gokken investeert. In werkelijkheid omvat het een veel bredere screening die ook de financiële structuur van een bedrijf, zoals de rentestructuren, en de mate van onzekerheid in producten (gharar) beoordeelt, conform de sharia-regels.

Rekenvoorbeeld: Screening van een aandeel voor halal investering

Stel, een belegger overweegt aandelen in een technologiebedrijf. Om de halal-status te bepalen, wordt het bedrijf gescreend op basis van de sharia-richtlijnen. Een veelvoorkomende richtlijn is dat de rentedragende schuld van het bedrijf niet meer dan 33% van de marktkapitalisatie mag bedragen. Bovendien mag de omzet uit haram-activiteiten (indien aanwezig) niet meer dan 5% van de totale omzet zijn.

Als het technologiebedrijf een marktkapitalisatie heeft van €150 miljoen en een rentedragende schuld van €40 miljoen, dan is de schuld 26,67% van de marktkapitalisatie (€40 miljoen / €150 miljoen = 0,2667). Dit valt onder de grens van 33% en is dus acceptabel. Stel echter dat de rentedragende schuld €60 miljoen zou zijn, dan is dit 40% van de marktkapitalisatie (€60 miljoen / €150 miljoen = 0,40), wat de grens van 33% overschrijdt. In dat geval zou de investering in dit aandeel niet als halal worden beschouwd, ondanks dat het bedrijf zelf in een ethische sector opereert.

Daarnaast wordt gekeken naar de inkomstenbronnen. Als dit technologiebedrijf bijvoorbeeld 3% van zijn omzet genereert uit de verkoop van advertenties op een gokwebsite, en de overige 97% uit softwareontwikkeling, dan is dit acceptabel omdat de haram-inkomsten onder de 5% grens blijven. Als dit percentage echter 7% zou zijn, dan zou de investering niet halal zijn.

Dit voorbeeld illustreert dat halal beleggen voor moslims gedegen onderzoek naar halal bedrijven en investeringen volgens islamitische richtlijnen vereist, verdergaand dan alleen de primaire bedrijfssector. Voor een dieper inzicht in de financiële structuren die hierbij komen kijken, kunt u meer lezen over islamitisch bankieren.