Risico obligaties versus aandelen

Aandelen zijn risicovoller dan obligaties, met een groter risico op waardeverlies. Obligaties hebben een duidelijk lager risico dan aandelen. Dit geldt ook voor obligaties in ondernemingsbeleggingen. Op deze pagina leert u meer over de risico's van beide beleggingsvormen.

Echter, in de nabije toekomst worden obligaties risicovoller dan aandelen. Dit is een belangrijke overweging bij het bepalen van uw beleggingsstrategie.

Wat is het verschil in risico tussen obligaties en aandelen?

Het verschil in risico tussen obligaties en aandelen is fundamenteel. Beleggen in aandelen brengt over het algemeen een hoger risico op waardeverlies met zich mee dan beleggen in obligaties. Dit betekent dat aandelen meestal risicovoller zijn. Obligaties hebben daarentegen een duidelijk lager risico dan aandelen. Het risico van obligaties is over het algemeen lager dan dat van aandelen. Voor een belegger die bijvoorbeeld een deel van zijn vermogen wil beschermen, zijn obligaties vaak een geschiktere keuze. Het type investering verschilt hierin aanzienlijk. U vindt meer informatie over de risico's van aandelen op deze pagina. Het risico van aandelen is groter dan het risico van obligaties. Beleggen in obligaties heeft een minder risicovol karakter dan beleggen in aandelen.

Welke risico’s spelen bij obligaties?

Hoewel obligaties minder risicovol zijn dan aandelen, zijn er wel degelijk risico's aan verbonden. Bij beleggen in obligaties kunt u te maken krijgen met het uitvalrisico, ook wel kredietrisico genoemd. Dit is het risico op wanbetaling of insolventie van de emittent, waardoor de uitgever mogelijk niet de rente of hoofdsom kan terugbetalen. Een ander belangrijk risico is het renterisico, waarbij de waarde van obligaties kan dalen als de rente stijgt. Daarnaast kunnen marktrisico en valutarisico de waarde van uw belegging beïnvloeden, wat kan leiden tot waardeverlies.

Renterisico

Renterisico is het risico dat beleggingen minder waard worden door schommelingen in de marktrente. Dit risico beïnvloedt negatief de winst en het eigen vermogen door veranderingen in de rente. Het betekent dat de waarde van uw beleggingen daalt als de marktrente stijgt. Dit is een waardedaling die optreedt door rentewijzigingen. Het renterisico is vooral relevant voor vastrentende producten, zoals obligaties. De waarde van obligaties hangt af van de kapitaalmarktrente. Bij rentestijgingen daalt de koers van een obligatie, wat een inverse relatie tussen rente en obligatiekoers aantoont.

Kredietrisico

Kredietrisico is het gevaar dat een uitgevende partij, zoals een land of organisatie, zijn schuldverplichtingen niet nakomt. Dit kan betekenen dat u uw rente-uitkeringen misloopt of zelfs uw volledige inleg verliest. Het risico ontstaat bij faillissement of financiële problemen van de uitgevende instantie. Tijdens economische neergangen neemt dit risico vaak toe, omdat bedrijven en consumenten dan meer moeite hebben om aan hun verplichtingen te voldoen. Een verlaging van de kredietwaardigheid kan de waarde van uw belegging negatief beïnvloeden en de verkoop ervan bemoeilijken.

Inflatierisico

Inflatierisico betekent dat inflatie de koopkracht van uw belegging aantast. Uw geld wordt minder waard door prijsstijgingen. Dit risico is vooral relevant voor obligaties, omdat de vaste rente-uitkeringen dan minder waard zijn. In 2022 was het inflatierisico verhoogd. Dit betekent dat de reële waarde van uw rendement kan dalen, zelfs als u nominaal winst maakt.

Liquiditeitsrisico

Liquiditeitsrisico betekent dat u beleggingen niet snel tegen marktwaarde kunt verkopen, wat kan leiden tot een slechtere verkoopprijs of zelfs onmogelijkheid tot verkoop. Dit risico ontstaat bij financiële instabiliteit. Het kan leiden tot waardeverlies bij verkoop. Zo verkoopt u een aandeel dan mogelijk tegen een lagere prijs dan gewenst. Bij beursgenoteerde aandelen en zeer liquide staatsobligaties is dit risico beperkt. Het komt vaker voor bij aandelen van kleine, slecht presterende bedrijven, vooral als er weinig vraag is naar het beleggingsproduct.

Welke risico’s spelen bij aandelen?

Beleggen in aandelen brengt diverse risico’s met zich mee die het investeringsrisico van aandelen bepalen. U kunt te maken krijgen met koersrisico, marktrisico, bedrijfsrisico en valutarisico. Daarnaast spelen liquiditeitsrisico, inflatierisico en zowel systemische als non-systemische risico's een rol. Deze risico's kunnen de waarde van uw beleggingen laten fluctueren, zonder garantie op rendement.

Koersrisico

Koersrisico is het risico dat financiële activa in waarde verminderen door prijs- of koersontwikkelingen. Dit betekent het gevaar dat u een deel van uw ingelegde geld verliest. Het is het risico dat beleggingen minder waard worden door onverwachte marktbewegingen. Koersrisico blijft een van de belangrijkste risico's bij beleggen. Bedrijfsgebonden factoren, zoals jaarresultaten, kunnen dit risico veroorzaken. Hoewel koersrisico niet volledig te vermijden is, kan goede spreiding van investeringen het gedeeltelijk verminderen. Bij aandelenbeleggingen betekent koersrisico de fluctuatie van de aandelencours, maar het geldt ook voor bijvoorbeeld gebouwen en grondstoffen zoals goud, olie of graan.

Marktrisico

Marktrisico is een systematisch risico dat de hele markt kan beïnvloeden. Dit betekent een mogelijke marktbrede volatiliteit, waarbij de waarde van markten zoals aandelen of obligaties daalt. Het is het risico op verlies door veranderingen in marktvariabelen, zoals rente, wisselkoersen en aandelenkoersen. Factoren zoals economische recessies, geopolitieke gebeurtenissen en veranderende rentetarieven veroorzaken dit risico. Bij aandelen kan de koers reageren op positieve of negatieve markt- of geopolitieke gebeurtenissen. Dit type risico is onvermijdelijk voor beleggers en kan niet worden gediversifieerd.

Bedrijfsrisico

Bedrijfsrisico’s zijn risico's die direct voortkomen uit de ondernemingsactiviteiten van een bedrijf. Deze risico's hangen samen met de activa, contracten en het menselijk kapitaal van de onderneming. Ze variëren van financiële verliezen en operationele storingen tot wettelijke verplichtingen en reputatieschade. Een bedrijf loopt bijvoorbeeld risico op claims en rechtszaken, of op systeemstoringen en cybersecurity-incidenten. Ook verlies of onbeschikbaarheid van externe dienstverleners kan een probleem zijn. Verder zijn er risico's door productaansprakelijkheid en organisatieveranderingen, zoals overnames. Zelfs de adoptie van nieuwe technologieën kan verhoogde risico's en beveiligingslekken met zich meebrengen. Ten slotte vormen veranderingen in de concurrentieomgeving een bedrijfsrisico.

Valutarisico

Valutarisico, ook wel currency risk genoemd, is het risico dat wisselkoersveranderingen de waarde van uw beleggingen verlagen. Dit betekent dat waardevermindering van een belegging kan optreden door wisselkoersschommelingen. Het ontstaat bij fluctuaties in wisselkoersen, vooral wanneer u belegt in markten met een andere munteenheid dan de euro. Schommelingen in de wisselkoers tussen de valuta van uw belegging en de euro veroorzaken dit risico. Een daling van de buitenlandse munt ten opzichte van de euro heeft een negatieve impact op de waarde van uw belegging. Dit kan leiden tot financieel verlies, omdat u minder euro's ontvangt bij de verkoop van uw beleggingen. Aan de andere kant kan een waardestijging van de vreemde valuta ook financieel voordeel opleveren, waardoor u meer euro's ontvangt. Valutarisico beschrijft dus de waardedaling van vreemde valuta door wisselkoersontwikkelingen.

Wanneer past beleggen in obligaties beter?

Obligaties passen beter als u een stabiele investering zoekt met minder risico dan aandelen. Ze worden gezien als een veiliger alternatief met gereduceerd risico op kapitaalverliezen. Dit geldt vooral voor beleggers die meer rente willen dan spaarrente, maar niet te veel risico willen lopen. Hoewel ze doorgaans lagere opbrengsten bieden, zorgen obligaties voor periodieke rente-inkomsten en kapitaalbehoud. Ze vormen een waardevolle aanvulling voor een goed gediversifieerde beleggingsportefeuille.

Voorzichtige beleggers

Een voorzichtige belegger kiest veiligheid boven grote vermogensgroei. Het investeringsdoel is kapitaalbescherming op lange termijn. Deze particuliere beleggers met risicomijdend gedrag geven de voorkeur aan veilige en laag-risico beleggingen. Zij willen grote risico's vermijden en nemen niet meer risico dan hun vermogen of bereidheid toestaat. Het doel is een constante aangroei van kapitaal over een lange tijdshorizon. Conservatieve beleggers met hogere obligatiepercentages accepteren minder marktschommelingen, zelfs als dit lagere rendementen betekent. Door zorgvuldige selectie van laag-risico beleggingen behalen zij consistente en stabiele rendementen. Zo is financiële groei mogelijk zonder onnodige volatiliteit, en kunnen zelfs voorzichtige beleggers interessante rendementen verwachten bij stabiele en berekende investeringen.

Doelgericht vermogen opbouwen

Doelgericht vermogen opbouwen betekent dat u een helder plan heeft voor uw financiële toekomst. U stelt specifieke doelen, zoals een huis kopen of pensioen opbouwen. Dit helpt u bij het kiezen van passende beleggingen, waarbij u rekening houdt met het risico van obligaties en aandelen. Voor advies over uw persoonlijke situatie en de juiste strategie kunt u terecht bij een financieel adviseur.

Spreiding in een portefeuille

Spreiding in een portefeuille betekent dat u uw beleggingen verdeelt over diverse producten en categorieën. Dit verkleint de risico's van uw beleggingen aanzienlijk. Door te spreiden over verschillende sectoren, regio's of beleggingscategorieën, vermindert u de afhankelijkheid van individuele posities. Zo kan een koersval van één aandeel niet leiden tot een groot waardeverlies van uw totale vermogen. U kunt spreiding bereiken door te beleggen in aandelen, obligaties, cash, ETF's en deposito's. Dit helpt schokken in de markten op te vangen en verliezen in één sector te compenseren met winsten elders.

Hoe beïnvloedt rente het risico en rendement?

De keuze van het rentepercentage beïnvloedt het rendement en risico van geldbeleggingen. Beleggingsrisico, looptijd en het renteniveau zijn factoren die het rendement bepalen. Het risico van een belegging bepaalt de hoogte van het rendement. Een hoger potentieel rendement gaat vaak samen met een toenemend risico. Deze relatie tussen risico en rendement is essentieel voor uw beleggingsstrategie.

Wat gebeurt er met obligaties bij stijgende rente?

Bij stijgende rentevoeten dalen de prijzen van bestaande obligaties, terwijl hun rendementen stijgen. Dit betekent hogere obligatierendementen en dalende obligatiekoersen in de vastrentende markt. Een stijging van de marktrente zorgt ervoor dat de waarde van bestaande obligaties daalt. Dit komt omdat nieuwe obligaties met een hogere rentevergoeding worden uitgegeven. Daardoor worden obligaties met lagere coupons minder aantrekkelijk voor beleggers. Beleggers eisen hogere opbrengsten, wat resulteert in dalende obligatieprijzen op de korte termijn. Vooral langlopende obligaties die tegen lagere rentes zijn uitgegeven, ervaren een waardevermindering door de verkoop van obligaties met lagere rente. Zo kan de waarde van de portefeuille van obligatiehouders op korte termijn dalen. Uiteindelijk resulteren stijgende rentetarieven in hogere opbrengsten uit obligaties.

Waarom kunnen aandelen anders reageren op renteveranderingen?

Aandelen reageren anders op renteveranderingen doordat hogere rentetarieven de financieringskosten van bedrijven verhogen. Dit drukt de winstmarges en kan leiden tot lagere aandelenkoersen. Ook zorgt een hogere rente ervoor dat beleggers geld overhevelen van aandelen naar spaarrekeningen. Prijzen van gewone aandelen zijn bijzonder gevoelig voor stijgende rentetarieven die kapitaalkosten en leenlasten verhogen. Vooral groeiaandelen zijn gevoelig voor stijgende rentes, omdat hun verwachte kasstromen ver in de toekomst liggen. Het effect van stijgende rente op aandelenkoersen is groter bij groeiaandelen dan bij waardeaandelen. Bij stijgende rentestanden verschuift de voorkeur vaak naar waardeaandelen.

Hoe beperk je het risico van beleggen?

Om het risico van beleggen, zowel in obligaties als aandelen, te beperken, is spreiding essentieel. U kunt dit doen door uw portefeuille te diversifiëren over verschillende activaklassen, sectoren en regio's, en door te voorkomen dat u te veel blootstelling heeft aan één bedrijf. Ook helpt het om veilige beleggingen bij te mengen en uw risico af te stemmen op uw beleggingsdoel.

Spreiden over meerdere beleggingscategorieën

Spreiden over meerdere beleggingscategorieën betekent dat u uw investeringen verdeelt over verschillende soorten activa. Denk hierbij aan aandelen, obligaties, vastgoed en grondstoffen. Door deze diversificatie vermindert u de volatiliteit van uw beleggingsportefeuille. Het verhoogt de veiligheid en kan het risico op verlies aanzienlijk verminderen. Een financiële belegger moet zijn vermogen spreiden over deze categorieën voor een effectieve risicospreiding. Dit kan ook leiden tot een verhoogd rendement, vooral bij pensioenbeleggingen.

Looptijd en kwaliteit van obligaties kiezen

De looptijd en kwaliteit van obligaties kiest u op basis van uw beleggingshorizon en risicotolerantie. De looptijd van obligaties beïnvloedt direct het risico en het rendement. Korte-termijnobligaties van hoge kwaliteit, zoals investment grade obligaties, beperken risico's en beschermen uw kapitaal; deze kunnen een looptijd van 3 tot 5 jaar hebben. Obligatiebeheerders kiezen vaak voor korte looptijden in investment grade obligaties, omdat dit minder renterisico biedt. De looptijd van de meeste obligaties varieert van enkele maanden tot meerdere decennia, en u kiest een looptijd die past bij uw persoonlijke behoeften. Om renterisico te verminderen, kiest u obligaties met verschillende looptijden, waarbij uw beleggingshorizon en de Duration gelijk zijn.

Risico afstemmen op je beleggingsdoel

U stemt het risico van uw beleggingen af op uw beleggingsdoelen door uw beleggingsstrategie te baseren op uw financiële doelstellingen, risicotolerantie en tijdshorizon. Een passende afstemming helpt u om beleggingsdiscipline te behouden, zelfs tijdens marktfluctuaties. Uw beleggingsdoelen bepalen uw risicotolerantie en de juiste activaspreiding. Dit helpt u prioriteit te geven aan zaken als liquiditeit of kapitaalbehoud, of juist hogere risico-opties te overwegen. Om risico te verminderen, herzie en pas uw beleggingsportefeuille regelmatig aan, vooral wanneer u dichter bij uw doel komt. Te frequent bijstellen van uw beleggingsdoelstellingen verlaagt echter de kans op beleggingssucces.

Wat is een risico bij beleggen in obligaties?

Een risico bij beleggen in obligaties betekent dat u de kans loopt om een deel van uw inleg of de verwachte rente te verliezen. Dit kan gebeuren doordat de waarde van de obligatie daalt, bijvoorbeeld door stijgende rentes, of doordat de uitgever zijn betalingsverplichtingen niet nakomt. Ook factoren zoals beperkte verhandelbaarheid, marktbewegingen of onverwachte wetswijzigingen kunnen de waarde van uw belegging beïnvloeden. Hoewel obligaties vaak als veiliger dan aandelen worden gezien, zijn ze niet zonder gevaar. Stel, u belegt in een obligatie van een bedrijf dat in financiële problemen komt; dan loopt u het risico dat u uw geld niet terugziet. U moet zich bewust zijn van deze risico's, want zelfs een 'veilige' belegging kan onverwachte tegenvallers opleveren.

Wat is meer risico, aandelen of obligaties?

Aandelen dragen over het algemeen een hoger risico dan obligaties. Het beleggingsrisico van aandelen is groter, wat betekent dat u een hoger risico op waardeverlies loopt. Obligaties zijn daarentegen een minder risicovolle beleggingsvorm en worden als veiliger beschouwd. Dit verschil in risico tussen aandelen en obligaties is een belangrijke overweging bij investeringsbeslissingen. Voor een startende belegger die veiligheid zoekt, zijn obligaties vaak een betere keuze.

Is het mogelijk om geld te verliezen met obligaties?

Ja, het is mogelijk om geld te verliezen met obligaties. Je loopt risico op verlies van kapitaal door insolventie of faillissement van de uitgevende instelling. Een belegging in obligaties kan ook leiden tot geldverlies wanneer de beurswaarde daalt. Het renterisico betekent dat de waarde van een obligatie kan dalen als de rente stijgt. Belangen en risico's bij investeringen in obligaties kunnen leiden tot verlies van geïnvesteerd kapitaal. Dit risico van verlies van inleg kan ontstaan door gedeeltelijk of geheel verlies van inleg. Beleggers in bedrijfsobligaties lopen risico op potentiële verliezen door prijsdaling. Dit gebeurt als zij voor de vervaldatum verkopen bij een lagere koers.

Kan ik geld verliezen door in obligaties te beleggen?

Ja, u kunt geld verliezen door in obligaties te beleggen. Een obligatiebelegger loopt risico op verlies van de belegging, wat kan leiden tot gedeeltelijk of geheel verlies van inleg. U kunt zelfs te maken krijgen met totaal kapitaalverlies. De waarde van obligaties kan dalen als de rente stijgt, wat resulteert in verlies van waarde door stijgende rente. Rente veranderingen en faillissement kunnen leiden tot waardeverlies van uw investering. Beleggers in bedrijfsobligaties lopen risico op potentiële verliezen door prijsdaling, vooral bij verkoop voor de vervaldatum. Belangen en risico's bij investeringen in obligaties kunnen leiden tot verlies van geïnvesteerd kapitaal.