Wat gebeurt er als een beursgenoteerd bedrijf failliet gaat?

Wanneer een beursgenoteerd bedrijf failliet gaat, betekent dit het einde van de onderneming in zijn huidige vorm en een nagenoeg volledig verlies voor aandeelhouders. De aandelen van het failliete bedrijf worden vrijwel waardeloos, aangezien schuldeisers altijd voorrang krijgen bij de verdeling van de resterende activa. Dit is een direct gevolg van het inherente bedrijfsrisico van beleggen in aandelen, waarbij het verlies van de belegging een zeker gevolg is bij faillissement.

Het faillissement van een beursgenoteerd bedrijf is een formeel juridisch proces dat in Nederland wordt geregeld door de Faillissementswet. Zodra een bedrijf failliet wordt verklaard, wordt een curator aangesteld. Deze curator neemt de leiding over het bedrijf en heeft als voornaamste taak de activa van het bedrijf te liquideren (te gelde maken) en de opbrengst daarvan te verdelen onder de schuldeisers. De volgorde van uitbetaling aan schuldeisers is wettelijk vastgelegd en bepaalt wie als eerste zijn geld terugkrijgt.

De verdeling van de opbrengst van de activa volgt een strikte hiërarchie, bekend als de rangorde van schuldeisers. Aandeelhouders staan hierin onderaan de lijst. Dit betekent dat zij pas aan bod komen als alle andere schuldeisers zijn voldaan. De rangorde ziet er in grote lijnen als volgt uit:

• Separatisten: Dit zijn schuldeisers met een pand- of hypotheekrecht (bijvoorbeeld banken). Zij kunnen hun onderpand buiten het faillissement om verkopen en zich uit de opbrengst voldoen.
• Preferente schuldeisers: Dit zijn schuldeisers die een wettelijk voorrecht hebben, zoals de Belastingdienst en het UWV voor onbetaalde loonvorderingen van werknemers.
• Concurrente schuldeisers: Dit zijn alle overige schuldeisers zonder voorrang, zoals leveranciers, obligatiehouders en andere crediteuren.
• Aandeelhouders: Zij zijn de eigenaren van het bedrijf en komen als laatste aan bod.

In de praktijk betekent dit dat, wanneer een beursgenoteerd bedrijf failliet gaat, de activa zelden toereikend zijn om alle schuldeisers volledig te voldoen. Tegen de tijd dat alle separatisten, preferente en concurrente schuldeisers (deels) zijn betaald, is er meestal geen geld meer over voor de aandeelhouders. Hierdoor wordt het aandeel van de onderneming nagenoeg waardeloos, wat resulteert in een volledig verlies van de belegging voor de aandeelhouders.

Een veelvoorkomende misvatting is dat aandeelhouders altijd nog een klein deel van hun investering terugkrijgen. In werkelijkheid is dit uiterst zeldzaam. De kans dat er na de liquidatie en uitbetaling aan de vele schuldeisers nog middelen overblijven voor de aandeelhouders is minimaal. De aandelen van een failliet bedrijf worden van de beurs gehaald (gedelisted) en verliezen daarmee hun verhandelbaarheid en waarde. Voor meer informatie over de risico's van beleggen, lees hier verder.