Wat gebeurt er als je 5% van een bedrijf bezit?

Wanneer je 5% van een bedrijf bezit, word je in Nederland beschouwd als een 'aanmerkelijk belanghouder'. Dit fiscale begrip houdt in dat je minimaal 5 procent van de aandelen in een onderneming bezit, direct of indirect, of de rechten hebt om deze te verwerven. Dit brengt specifieke fiscale gevolgen en andere rechten en plichten met zich mee, die verder gaan dan die van een reguliere aandeelhouder met een kleiner belang.

Het bezit van minimaal 5% van de aandelen in een vennootschap, direct of indirect, wordt volgens de Nederlandse fiscale wetgeving als een aanmerkelijk belang beschouwd. Dit geldt ook als je de rechten hebt om 5% of meer van de aandelen te kopen. Zelfs crowdfunders die deze drempel bereiken, vallen onder deze definitie. Het aanmerkelijk belang is een cruciaal begrip, vooral voor de inkomstenbelasting, waar het onder Box 2 valt. Dit betekent dat inkomsten uit aanmerkelijk belang, zoals dividend en winst bij verkoop van de aandelen, op een specifieke manier worden belast.

Vanaf 1 januari 2026 is een aanmerkelijk belang van minimaal 5% van het geplaatste kapitaal essentieel voor toegang tot bepaalde fiscale bedrijfsopvolgingsfaciliteiten. Deze regelingen zijn bedoeld om de overgang van een bedrijf binnen de familie te vergemakkelijken, bijvoorbeeld bij schenking of vererving van aandelen. Voor de schenkbelasting, om gebruik te kunnen maken van de bedrijfsopvolgingsregeling, moet het minimale belang bij schenking van aandelen eveneens minimaal 5% van het geplaatste kapitaal zijn om van de faciliteiten gebruik te kunnen maken.

Hoewel de 5%-grens strikt is, zijn er specifieke uitzonderingen. Een belangrijke uitzondering betreft de zogenoemde verwateringsregeling, die van toepassing kan zijn in situaties van erfenis of huwelijk. Hierdoor kunnen houders van aandelen die door verwatering onder de 5% grens komen, toch bepaalde fiscale voordelen behouden.

De gevolgen van een aanmerkelijk belang kunnen per situatie verschillen:

• Standaard aanmerkelijk belang: Je bezit minimaal 5% van de aandelen (of hebt de rechten daartoe) in een Nederlands bedrijf. Dit valt onder de reguliere fiscale regels voor aanmerkelijk belang, inclusief de voorwaarden voor bedrijfsopvolgingsfaciliteiten en schenkbelasting vanaf 2026.
• Verwatering bij erfenis of huwelijk: Als je door erfenis of huwelijk een aandelenbelang tussen 0,5% en 5% krijgt, en dit belang eerder een aanmerkelijk belang was dat vervolgens is verwaterd, kun je onder de verwateringsregeling van de bedrijfsopvolgingsregeling vallen. Hierdoor blijf je gebruikmaken van de faciliteiten, ondanks dat je onder de 5%-grens bent gezakt.