Welke bank investeert in defensie?

Wereldwijd investeren banken, verzekeraars, beleggingsfondsen, staatsinvesteringsfondsen en pensioenfondsen aanzienlijk in de defensie-industrie. Deze financieringen bedroegen internationaal 959 miljard dollar. Specifieke namen van banken die hieraan deelnemen, worden niet algemeen gepubliceerd, maar de financiële sector als geheel draagt significant bij aan de financiering van defensiebedrijven.

De financiering van de defensie-industrie is een complex vraagstuk, waarbij een onderscheid gemaakt kan worden tussen de internationale en de Nederlandse context. Internationaal gezien hebben banken en andere financiële instellingen, zoals verzekeraars en pensioenfondsen, de defensie-industrie gefinancierd. Volgens de Armed Bank Campaign omvatten deze financieringen een totaalbedrag van ongeveer 959 miljard dollar.

De situatie in Nederland wijkt hiervan af. Uit gegevens van januari 2024 blijkt dat de Nederlandse financiële wereld vrijwel geen kapitaal steekt in Nederlandse defensiebedrijven. Er zijn hierop echter enkele uitzonderingen. Deze terughoudendheid is deels te verklaren vanuit het maatschappelijk verantwoord beleggen, een principe dat veel Nederlandse financiële instellingen hanteren. Desondanks hebben banken, verzekeraars en pensioenfondsen in Nederland, indien zij maatschappelijk verantwoord beleggen claimen, de maatschappelijke verantwoordelijkheid om landsverdediging te ondersteunen. Dit standpunt werd in november 2023 benadrukt.

Uitzonderingen en specifieke financieringsmogelijkheden in Nederland omvatten:

• Investeringsfondsen voor defensieobligaties: Deze fondsen kunnen specifiek gericht zijn op het financieren van het midden- en kleinbedrijf (MKB) in de defensiesector, waaronder innovatieve startups. Dit biedt een mogelijkheid voor indirecte financiering.
• Gerichte kapitaalinvesteringen: Hoewel zeldzaam, zijn er enkele uitzonderingen waarbij Nederlandse financiële instellingen wel kapitaal investeren in defensiebedrijven. Deze gevallen zijn echter niet de norm.

Wanneer banken investeren in wapenbedrijven, ongeacht de jurisdictie, is het van belang dat zij de bedrijven zorgvuldig selecteren en monitoren. Dit is noodzakelijk vanwege de hoge risico’s die verbonden zijn aan de defensiesector. Een gedegen due diligence-proces en continue monitoring zijn essentieel om zowel financiële als reputatierisico's te beheren.

Om de schaal van internationale defensiefinanciering te illustreren, nemen we een rekenvoorbeeld. Stel dat een grote internationale bank een aandeel heeft van 0,5% in de totale wereldwijde financiering van de defensie-industrie. Gebaseerd op het totale bedrag van 959 miljard dollar, wat omgerekend neerkomt op ongeveer 882,28 miljard euro (uitgaande van een wisselkoers van 1 USD = 0,92 EUR), zou de bijdrage van deze ene bank dan als volgt zijn:

0,5% van 882.280.000.000 euro = 4.411.400.000 euro

Dit voorbeeld toont aan dat zelfs een klein percentage van de totale internationale financiering door een enkele bank kan resulteren in een aanzienlijk bedrag van ruim 4,4 miljard euro. Dit benadrukt de omvang van de betrokkenheid van de financiële sector bij de defensie-industrie op mondiaal niveau, in tegenstelling tot de beperkte directe investeringen in Nederland. Voor meer informatie over maatschappelijk verantwoord beleggen, bekijk onze pagina hierover.