Wat is VBI?

Een VBI, of Vrijgestelde Beleggingsinstelling, is een specifieke Nederlandse rechtsvorm, zoals een N.V. of een open fonds voor gemene rekening, die een bijzondere fiscale status geniet. Deze status houdt in dat de instelling geheel is vrijgesteld van vennootschapsbelasting over de behaalde winsten. Deze vrijstelling is van toepassing indien de bezittingen uitsluitend bestaan uit beleggingen en liquide middelen, en als er sprake is van collectief beleggen met een open-end karakter.

Het VBI-regime werd in 2007 ingevoerd en biedt een aanzienlijk belastingvoordeel ten opzichte van een reguliere B.V., waar wel vennootschapsbelasting wordt geheven over voordelen. De status van VBI kan bij de Belastingdienst worden aangevraagd, mits aan specifieke voorwaarden wordt voldaan. De primaire doelgroep van het VBI-regime waren oorspronkelijk beleggingsmaatschappijen van banken en andere financiële instellingen, maar het is ook steeds populairder geworden onder directeur-grootaandeelhouders (DGA's).

Om in aanmerking te komen voor de VBI-status, moet een beleggingsinstelling aan de volgende wettelijke criteria voldoen:

De instelling moet een N.V. of een open fonds voor gemene rekening zijn.
De bezittingen mogen uitsluitend bestaan uit beleggingen en liquide middelen.
Er moet sprake zijn van collectief beleggen.
De instelling moet een open-end karakter hebben, wat betekent dat participaties of aandelen eenvoudig in- en uitwisselbaar moeten zijn.
De investeringsinstelling moet subjectief vrijgesteld zijn van vennootschapsbelasting volgens de geldende wetgeving.

Belangrijke wijziging per 2025: Hoewel het VBI-regime jarenlang een aantrekkelijke optie was, is er een significante verandering opgetreden. Sinds 1 januari 2025 is het VBI-regime niet langer van toepassing voor beleggingen in privévermogen. Dit betekent dat voor beleggers die via een VBI hun privévermogen belegden, de vrijstelling van winstbelasting voor deze specifieke toepassing is komen te vervallen. Voor beleggingsmaatschappijen van banken en financiële instellingen, die de oorspronkelijke doelgroep vormden, blijft het regime onder voorwaarden wel van kracht.

Deze wijziging heeft vooral impact op particuliere beleggers en DGA's die de VBI gebruikten als fiscaal gunstig vehikel voor hun persoonlijke beleggingen. Het is daarom essentieel om de actuele voorwaarden en toepassingen van het VBI-regime te controleren bij de Belastingdienst, vooral gezien de recente aanpassingen in de regelgeving.