Wat betekent ongerealiseerd rendement?

Ongerealiseerd rendement is de waardestijging of -daling van een belegging die nog niet is verzilverd door verkoop. Het vertegenwoordigt de potentiële winst of verlies die een belegger zou behalen als de belegging op dat moment zou worden verkocht, maar zolang de belegging in bezit blijft, is dit rendement nog niet definitief en kan de waarde ervan fluctueren.

Het werkelijk behaalde rendement van een beleggingsportefeuille bestaat uit zowel gerealiseerde als ongerealiseerde waardeontwikkelingen. Een ongerealiseerd rendement is dus een momentopname van de huidige waarde van je bezittingen, zoals aandelen, obligaties of een cryptoportefeuille, ten opzichte van de aankoopprijs. Pas wanneer je de belegging verkoopt, wordt het rendement 'gerealiseerd'.

Verschil tussen ongerealiseerd en gerealiseerd rendement

Het is belangrijk om het onderscheid tussen deze twee begrippen te begrijpen:

• Ongerealiseerd rendement: Dit is de papieren winst of verlies. Je bezit nog steeds de belegging, en de waarde ervan kan nog veranderen. Het is geen definitief resultaat.
• Gerealiseerd rendement: Dit is het definitieve resultaat van een belegging. Het ontstaat pas nadat je de belegging hebt verkocht. De winst of het verlies is dan vastgesteld en staat op je bankrekening.

Rekenvoorbeeld: Ongerealiseerd rendement

Stel, je koopt op 1 januari 2026 voor €1.000 aan cryptocurrency. Op 1 juli 2026 is de waarde van deze cryptocurrency gestegen naar €1.500. Je hebt de cryptocurrency nog niet verkocht.

• Aankoopprijs: €1.000
• Huidige waarde: €1.500
• Ongerealiseerd rendement: €1.500 - €1.000 = €500

Deze €500 is je ongerealiseerde winst. Als de waarde de volgende dag daalt naar €1.200, dan is je ongerealiseerde rendement nog maar €200. Pas als je besluit te verkopen, bijvoorbeeld voor €1.500, dan wordt de €500 winst gerealiseerd.

Misvatting: Ongerealiseerd rendement is direct beschikbaar

Een veelvoorkomende misvatting is dat ongerealiseerd rendement direct beschikbaar is om uit te geven. Dit is echter niet het geval. Zolang de belegging niet is verkocht, is de winst of het verlies puur theoretisch. De waarde kan nog fluctueren, en er kunnen transactiekosten of belastingen van toepassing zijn op het moment van verkoop. Het is dus geen gegarandeerde winst.

Fiscale aspecten

In Nederland heeft ongerealiseerd rendement in Box 3 (sparen en beleggen) fiscale gevolgen. De Belastingdienst heft belasting over een fictief rendement op de waarde van je vermogen op 1 januari van het betreffende jaar, ongeacht of je beleggingen zijn verkocht en of je rendement daadwerkelijk gerealiseerd is. Dit betekent dat je belasting betaalt over de potentiële waarde van je beleggingen, zelfs als de waarde later daalt of als je de beleggingen niet verkoopt.