Wat is t=0 afwikkeling?

T+0 afwikkeling, ook wel same-day settlement genoemd, betekent dat de afwikkeling van een effectentransactie plaatsvindt op dezelfde dag als de transactie zelf. Dit houdt in dat de overdracht van effecten en de bijbehorende betaling binnen één werkdag worden voltooid, in tegenstelling tot langere afwikkelingstermijnen zoals T+1 of T+2 die momenteel gangbaar zijn in veel markten.

Het primaire doel van T+0 afwikkeling is het aanzienlijk verminderen van het afwikkelingsrisico en het vergroten van de efficiëntie in de financiële markten. Door de kortere doorlooptijd is er minder tijd voor onverwachte gebeurtenissen die de voltooiing van een transactie kunnen beïnvloeden. Dit omvat een reductie van tegenpartijrisico (het risico dat een partij failliet gaat voordat de transactie is afgerond), marktrisico (het risico van ongunstige prijsschommelingen tussen handels- en afwikkelingsdatum) en operationeel risico (fouten of fraude). Bovendien kan T+0 de kapitaalefficiëntie verbeteren, omdat minder onderpand nodig is om risico's af te dekken gedurende de afwikkelingsperiode.

De huidige praktijk in veel markten staat in contrast met T+0 en kent langere afwikkelingstermijnen. Deze langere termijnen bieden partijen de tijd voor administratieve controles, reconciliatie van transacties en het regelen van de benodigde liquiditeit of effecten. De meest voorkomende termijnen zijn:

• T+1 afwikkeling: De transactie wordt één werkdag na de handelsdag afgewikkeld. Dit is de standaard in bijvoorbeeld de Amerikaanse aandelenmarkt.
• T+2 afwikkeling: De transactie wordt twee werkdagen na de handelsdag afgewikkeld, wat de standaard is voor veel effecten in Europa en wereldwijd.

Hoewel T+0 afwikkeling duidelijke voordelen biedt, brengt de implementatie ervan ook aanzienlijke uitdagingen met zich mee. Het vereist dat alle betrokken partijen – van beleggers en brokers tot custodians en clearinginstellingen – hun processen en technologieën aanpassen voor real-time verwerking en communicatie. Dit omvat de noodzaak voor snellere verificatie van fondsen en effecten, geautomatiseerde systemen en een robuuste infrastructuur die de hoge transactievolumes aankan. Een ander punt van zorg is de liquiditeitsbeheer: partijen moeten onmiddellijk over de benodigde contanten of effecten beschikken, wat druk kan leggen op de dagelijkse liquiditeitsplanning.

Laten we een voorbeeld nemen om het verschil te illustreren. Stel, een belegger koopt op maandagochtend 100 aandelen van Bedrijf X voor €50 per aandeel, een totale investering van €5.000. Bij een T+2 afwikkeling zou de betaling pas op woensdag plaatsvinden en de aandelen dan pas worden geleverd. Als de koers van Bedrijf X op dinsdag plotseling daalt naar €45, en de verkoper of koper komt in financiële problemen, dan is er een risico dat de transactie niet volledig wordt afgewikkeld tegen de oorspronkelijke prijs van €50. Bij T+0 afwikkeling zou de €5.000 al op maandag zijn overgemaakt en de aandelen geleverd, waardoor dit risico van tussentijdse koersbewegingen of tegenpartijfalen aanzienlijk wordt beperkt. Dit is met name relevant voor zeer volatiele activa of in tijden van marktstress.

De haalbaarheid en impact van T+0 afwikkeling kunnen variëren per type effect en markt, en vereisen zorgvuldige overweging van toezichthouders en marktdeelnemers. Er zijn wereldwijd initiatieven om T+0 te onderzoeken en te implementeren, vooral gedreven door de wens om de efficiëntie te verhogen en risico's te minimaliseren in een steeds sneller bewegende financiële wereld. De overgang naar T+0 zou een fundamentele verschuiving betekenen voor de gehele financiële infrastructuur en vereist nauwe samenwerking tussen alle belanghebbenden om de complexiteit en kosten te beheersen. Meer informatie over de werking van financiële markten en de rol van afwikkeling vindt u op onze pagina over financiële markten.