Is steenkool een goede investering?

Beleggen in steenkool of steenkoolaandelen is over het algemeen geen verstandige langetermijninvestering, gezien de wereldwijde uitfasering van deze brandstof. Hoewel steenkool een goedkope en overvloedige energiebron blijft, vooral in ontwikkelingslanden, behoort het tot de meest vervuilende fossiele brandstoffen. De voortdurende transitie naar energiebronnen met lagere emissies, zoals hernieuwbare energie en aardgas, verdringt steenkool geleidelijk.

De status van steenkool als investering is complex en kent tegenstrijdige krachten. Enerzijds blijft steenkool wereldwijd een belangrijke brandstof voor energieopwekking, zoals in 2024 het geval was volgens een artikel van Cashcow.nl. Het is een goedkope fossiele energiebron die overvloedig en gemakkelijk winbaar is, vooral in ontwikkelingslanden. Deze beschikbaarheid en lage kosten leiden er soms toe dat steenkool, zoals in het vroege 2022, weer als alternatieve energiebron wordt ingezet, bijvoorbeeld bij tekorten aan andere energiebronnen.

Anderzijds wordt steenkool algemeen erkend als de meest vervuilende fossiele brandstof. De verbranding ervan produceert aanzienlijke hoeveelheden CO2, namelijk 0,343 kg CO2 per geleverde kWh. Deze hoge milieu-impact, waaronder klimaatvervuiling, heeft geleid tot een wereldwijde trend van uitfasering. Deze uitfasering wordt op de korte termijn tot 2030 verwacht en zal doorlopend plaatsvinden tot 2050, waarbij steenkool wordt verdrongen door energiebronnen met lagere emissies, zoals hernieuwbare energie en aardgas.

Gezien deze dynamiek is het essentieel om onderscheid te maken tussen de korte- en langetermijnvooruitzichten:

• Korte termijn (tot 2030): Steenkool kan onder specifieke omstandigheden, zoals geopolitieke spanningen of tekorten aan andere energiebronnen, tijdelijk een rol spelen. De overvloedige beschikbaarheid en relatief lage kosten maken het dan een aantrekkelijke, zij het vervuilende, optie. Dit kan leiden tot kortstondige prijsstijgingen of een toegenomen vraag, wat beleggingskansen kan creëren voor wie bereid is hoge risico's te nemen.
• Lange termijn (tot 2050 en verder): De structurele trend is die van uitfasering. Overheden en bedrijven wereldwijd investeren steeds meer in duurzame alternatieven. Dit betekent dat de vraag naar en de acceptatie van steenkool op de lange termijn naar verwachting zullen afnemen, wat de waarde van investeringen in deze sector onder druk zet. De milieu- en klimaatkosten worden steeds zwaarder meegewogen.

Een veelvoorkomende misvatting is dat de huidige overvloed en lage prijs van steenkool een garantie zijn voor een stabiele langetermijninvestering. In werkelijkheid is de politieke en maatschappelijke druk om te decarboniseren enorm. De uitfasering van steenkool is een vaststaand beleidsdoel in veel landen, en dit zal de markt voor steenkool structureel veranderen. Beleggers die zich richten op duurzaamheid en ESG-criteria (Environmental, Social, Governance) zullen steenkoolbedrijven steeds vaker mijden, wat de kapitaalstroom naar deze sector verder beperkt.

Samenvattend: hoewel steenkool in 2026 nog steeds een rol speelt in de wereldwijde energievoorziening en in bepaalde contexten als goedkope optie dient, wijzen alle signalen op een afnemende rol in de toekomst. De milieu-impact en de opkomst van schonere alternatieven maken het een risicovolle en potentieel onhoudbare langetermijninvestering.