Wat houdt de regelgeving voor effectenmakelaars in?

De regelgeving voor effectenmakelaars omvat een breed scala aan wetten, vergunningseisen en toezichtregels die gericht zijn op de bescherming van beleggers en de integriteit van de financiële markten. Effectenmakelaars moeten geregistreerd zijn, beschikken over officiële vergunningen en staan onder toezicht van bevoegde autoriteiten om de waarborg van fondsen en persoonlijke informatie te garanderen. Deze regels variëren per jurisdictie, maar hebben als gemeenschappelijk doel het voorkomen van belangenconflicten en het waarborgen van transparantie.

Effectenmakelaars zijn cruciaal voor de werking van de kapitaalmarkten en daarom onderworpen aan strenge regelgeving. Deze regelgeving dient primair om beleggers te beschermen, de stabiliteit van het financiële systeem te waarborgen en marktintegriteit te handhaven. In Nederland vallen effectenmakelaars onder de Wet op het financieel toezicht (Wft) en staan zij onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Beleggers wordt geadviseerd uitsluitend te handelen via geregistreerde effectenmakelaars, die op hun beurt gereguleerd moeten zijn om de waarborg van fondsen en de bescherming van persoonlijke en financiële informatie te garanderen (Fact 1, 2).

Een fundamenteel aspect van de regelgeving is de verplichting tot vergunningverlening en registratie. Een effectenmakelaar moet een officiële vergunning bezitten voor het uitvoeren van het makelaarschap in effecten (Fact 3). Daarnaast is het een vereiste dat brokers geregistreerd zijn bij de relevante effectenuitwisseling, aangezien alleen geregistreerde brokers transacties op effectenbeurzen mogen uitvoeren (Fact 4). Dit zorgt ervoor dat alleen gekwalificeerde en gecontroleerde partijen toegang hebben tot de markten.

De regelgeving voor effectenmakelaars kan worden onderverdeeld in verschillende pijlers, die vaak internationaal vergelijkbare doelen hebben, maar lokaal verschillend zijn uitgewerkt:

• Vergunningverlening en Registratie: Dit omvat de initiële goedkeuring en voortdurende registratie bij toezichthouders en effectenbeurzen. Het is de basisvoorwaarde voor het mogen opereren als makelaar.
• Gedragsregels en Beleggersbescherming: Deze regels richten zich op de interactie met cliënten en het voorkomen van misbruik. Denk hierbij aan de plicht tot terugkoppeling aan de belegger bij abnormale orders (Fact 5). In de Verenigde Staten omvat dit bijvoorbeeld de Regulation Best Interest (Reg BI), die broker-dealers evalueert op de mate van verbetering van complianceprogramma's om te voldoen aan de "best interest" standaard en verplichtingen (Fact 8).
• Prudente Regels en Operationele Eisen: Deze eisen zorgen voor de financiële soliditeit van de makelaar en de veilige afhandeling van transacties. Een voorbeeld hiervan is de Indiase regelgeving, die per 1 september 2020 bepaalt dat effectenmakelaars alleen effecten als margin van cliënten mogen accepteren via pandrecht in het depository systeem (Fact 11). Ook mogen beursmakelaars geen overtredingen hebben van regelgeving omtrent kapitaalvereisten en blootstellingslimieten, zoals in Polen gold voor de periode 2020 en tot goedkeuring van de financiële verslaglegging 2020 en het besluit over winstverdeling (Fact 9).
• Toezicht en Handhaving: Toezichthouders zoals de Amerikaanse Securities and Exchange Commission (SEC) hebben verhoogde verantwoordelijkheden voor effectenbeurzen, clearing agents, broker-dealers en beleggingsadviseurs op de waardepapiermarkt (Fact 7). Zij zien toe op de naleving van alle bovengenoemde regels.

Een belangrijk onderdeel van de gedragsregels is het voorkomen van belangenconflicten. Wetgeving over materiële belangenconflicten in de Verenigde Staten verbiedt effectenmakelaars die vastrentende effecten met activagebaseerde effecten hebben geplaatst, deelname aan transacties die materiële belangenconflicten met deze effectenoplevering veroorzaken, binnen één jaar na plaatsing (Fact 10). Daarnaast zijn er specifieke productbeperkingen; zo kunnen effectenmakelaars in de Europese Unie wettelijk geen Amerikaanse ETF's aanbieden aan particuliere beleggers wanneer geen Key Information Document (KID) aanwezig is (Fact 6). Dit laatste is een voorbeeld van een regel die de toegang tot bepaalde beleggingsproducten beperkt ter bescherming van de particuliere belegger.

De specifieke invulling van deze regelgeving verschilt per jurisdictie. Hieronder een overzicht van enkele specifieke regels per regio, gebaseerd op de kennisbank: