Wat is onderliggende waarde?

Onderliggende waarde is het financiële handelsobject waarop een afgeleid product, zoals een optie- of futurecontract, betrekking heeft. Dit object vormt de basis voor de waarde en de uitoefening van het derivaat, waarbij bij uitoefening of vervaldatum geleverd of ontvangen moet worden. Het is de kern van elk afgeleid financieel instrument.

De onderliggende waarde is essentieel voor de werking van afgeleide producten, ook wel derivaten genoemd. Deze financiële instrumenten ontlenen hun waarde namelijk aan de prijsbeweging van een ander, onderliggend activum. Zonder een onderliggende waarde zou een derivaat geen bestaansrecht hebben, aangezien het de basis vormt voor het contract.

Bij de uitoefening of het aflopen van een optie- of futurecontract is de onderliggende waarde hetgeen dat geleverd of ontvangen moet worden. Dit kan een fysiek goed zijn, maar vaker betreft het een financiële waarde. De prijs van het derivaat beweegt mee met de prijs van de onderliggende waarde, zij het vaak met een hefboomeffect.

De diversiteit aan onderliggende waarden is groot. Enkele veelvoorkomende voorbeelden zijn:

• Aandelen: Bij aandelenopties bestaat de onderliggende waarde uit de betreffende aandelen van een bedrijf. De optie geeft dan het recht (maar niet de plicht) om deze aandelen tegen een vooraf bepaalde prijs te kopen of verkopen.
• Indexen: Een future of optie kan betrekking hebben op een beursindex, zoals de AEX. De waarde van het derivaat volgt dan de prestaties van alle aandelen die in die index zijn opgenomen.
• Grondstoffen: Dit omvat een breed scala aan producten, van edelmetalen zoals goud en zilver tot agrarische producten zoals aardappelen en graan. Futures op grondstoffen zijn hier een bekend voorbeeld van, waarbij een toekomstige levering van de grondstof wordt overeengekomen.
• Valuta: Valutafutures of -opties hebben betrekking op wisselkoersen tussen twee valuta's, bijvoorbeeld de euro ten opzichte van de Amerikaanse dollar.
• Futurecontracten: Zelfs een futurecontract kan de onderliggende waarde zijn voor een ander derivaat, zoals een future-optie.

De keuze van de onderliggende waarde bepaalt in grote mate het risico- en rendementsprofiel van het afgeleide product. Het is daarom van belang om de eigenschappen van de onderliggende waarde goed te begrijpen voordat men in derivaten belegt.