Wat zijn niet-beursgenoteerde beleggingsfondsen?

Niet-beursgenoteerde beleggingsfondsen zijn beleggingsfondsen waarvan de participaties niet via een effectenbeurs worden verhandeld. Dit betekent dat beleggers deze fondsen niet gedurende de dag via een broker kunnen kopen of verkopen, zoals bij aandelen of beursgenoteerde fondsen (ETF's). De overgrote meerderheid van alle beleggingsfondsen valt in deze categorie, aangezien alleen ETF's een beursnotering hebben.

Deze fondsen stellen individuele beleggers in staat om te investeren in een breed scala aan activa, van aandelen en obligaties tot vastgoed en private equity, die voor een individuele belegger normaliter moeilijk direct toegankelijk zijn. De waarde van de participaties wordt doorgaans één keer per dag, na sluiting van de markten, vastgesteld op basis van de intrinsieke waarde van de onderliggende beleggingen. Dit staat bekend als de Net Asset Value (NAV).

Het proces van aan- en verkoop van niet-beursgenoteerde fondsen verloopt direct via de fondsbeheerder of een distributeur. Beleggers plaatsen een order, die vervolgens wordt uitgevoerd tegen de NAV die op dat moment is vastgesteld. Dit kan betekenen dat er een vertraging zit tussen het moment van bestellen en de daadwerkelijke uitvoering, en dat de prijs pas achteraf bekend is. Dit in tegenstelling tot beursgenoteerde fondsen, die gedurende de handelsdag tegen actuele marktprijzen worden verhandeld.

Een veelvoorkomende misvatting is dat alle beleggingsfondsen op dezelfde manier verhandeld worden als aandelen. In werkelijkheid is de handelwijze van niet-beursgenoteerde fondsen fundamenteel anders dan die van beursgenoteerde fondsen. Het verschil zit met name in de liquiditeit en de prijsbepaling.

De belangrijkste verschillen tussen niet-beursgenoteerde en beursgenoteerde beleggingsfondsen (ETF's) zijn als volgt:

Kenmerk	Niet-beursgenoteerd beleggingsfonds	Beursgenoteerd beleggingsfonds (ETF)
Verhandelbaarheid	Niet via de beurs verhandelbaar; aan- en verkoop via fondsbeheerder/distributeur.	Via de beurs verhandelbaar, net als aandelen.
Prijsbepaling	Eén keer per dag op basis van Net Asset Value (NAV).	Gedurende de dag fluctuerende marktprijs.
Liquiditeit	Afhankelijk van de verwerkingstijd van de fondsbeheerder; minder direct.	Hoog, direct aan- en te verkopen tijdens beursuren.
Kosten	Kan hogere operationele kosten en/of instap-/uitstapvergoedingen hebben.	Doorgaans lagere operationele kosten; brokeragekosten voor handel.
Transparantie	Informatie over onderliggende posities vaak minder frequent beschikbaar.	Onderliggende posities vaak dagelijks transparant.

Niet-beursgenoteerde fondsen zijn doorgaans geschikt voor beleggers met een langere beleggingshorizon die minder behoefte hebben aan dagelijkse verhandelbaarheid. Ze bieden toegang tot professioneel beheerde portefeuilles en diversificatie, wat voor individuele beleggers anders moeilijk te realiseren zou zijn. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt toezicht op beleggingsfondsen die in Nederland worden aangeboden, ongeacht of ze beursgenoteerd zijn of niet, om de belangen van beleggers te beschermen. Voor meer informatie over beleggingsproducten, bezoek de beleggingspagina.