Wat zijn mortgage-backed securities?

Mortgage-backed securities (MBS) zijn schuldinstrumenten die gedekt zijn door hypotheken. Deze schuldpapieren betalen rendement op basis van inkomsten uit onderliggende activa, zoals hypotheekbetalingen van woningeigenaren. Ze zijn een speciaal type asset-backed security (ABS). Een MBS is gedekt door een portefeuille van hypotheekleningen en kan gestructureerd worden als pass-through effecten of Collateralized Mortgage Obligations (CMO's). Op deze pagina leest u meer over de opbouw, soorten, risico's en geschiktheid van MBS.

Direct antwoord: wat betekent mortgage-backed?

“Mortgage-backed” betekent dat een financieel product, zoals een security, gedekt is door een portefeuille van hypotheekleningen. Deze mortgage-backed securities (MBS) zijn schuldinstrumenten die rendement betalen gebaseerd op inkomsten van onderliggende activa, zoals hypotheekbetalingen van woningeigenaren. Een MBS is een speciaal type asset-backed security (ABS). Het is een gestructureerd kredietderivaat met hypotheken als onderliggende waarde. De afkorting MBS wordt vaak gebruikt.

Hoe worden mortgage-backed securities opgebouwd?

Mortgage-backed securities ontstaan door individuele hypotheekleningen te bundelen tot een verhandelbaar effect. Dit zijn schuldinstrumenten die rendement betalen uit de inkomsten van deze hypotheken. Een speciale entiteit geeft de effecten uit en geeft de geldstromen door aan beleggers.

Van hypotheken naar een effectenpakket

Een beleggingshypotheek combineert het lenen van geld voor een huis met beleggingen op de beurs. Zo bouwt u vermogen op via een effectenpakket. Deze combinatie van beleggen en hypotheekstrategie biedt financiële voordelen. Het geeft u kans op vermogensgroei en de zekerheid van een lagere schuld. Een hybride hypotheek combineert sparen, beleggen en het kopen van een huis. U krijgt dan flexibiliteit in de keuze voor sparen en beleggen. Voorbeelden zijn de BLG Effectenhypotheek, waarmee u maandelijks in een beleggingsfonds kunt beleggen, en de BeleggersKeuze Hypotheek. Wie de hypotheek wil aflossen met investeringen, vermindert risico door geleidelijk van aandelen naar staatsobligaties te schakelen.

De rol van de SPV of issuer

De rol van de SPV of issuer is cruciaal in de opbouw van mortgage-backed securities. Een Special Purpose Vehicle (SPV) is een juridische entiteit met specifieke doeleinden. Deze entiteit fungeert als de uitgevende instelling, ofwel de issuer, in securitisaties. De SPV koopt een specifieke bundel activa, zoals hypotheken, en geeft tegelijkertijd securitisatie-effecten uit. De risico's en het rendement van deze effecten zijn gekoppeld aan de verkochte activa. De SPV is juridisch gescheiden van de sponsor. Dit biedt bescherming tegen faillissement, waardoor de activa van de SPV veilig blijven.

Cashflows uit rente en aflossing

Cashflows uit rente en aflossing beschrijven de geldstromen die ontstaan door de betalingen op een lening. Maandelijkse betalingen voor de financiering van een bedrijfspand bestaan uit aflossing en rentekosten; de klant betaalt naast rentekosten ook een maandelijkse aflossing op de totale financiering. Cashflow uit vastgoed is de maandelijkse huurinkomsten min de hypotheek en vaste lasten. De vrije cashflow is het bedrag dat overblijft van de netto huur na aftrek van rente en aflossing. Huurinkomsten uit onroerend goed dienen om de financieringsaflossing te betalen. Een positieve maandelijkse cashflow van een vastgoedinvesteerder wordt gebruikt voor onderhoud van het pand en de afbetaling van de hypothecaire lening. Overgebleven huur na rente, onderhoud en belastingen geldt als aflossing en rendement. Dit betekent dat traditionele leningen vaak geen significante cashflow genereren voor de investeerder, tenzij rente en aflossing direct cash op de rekening staan.

Welke soorten mortgage-backed securities zijn er?

Mortgage-backed securities (MBS) zijn er in diverse soorten, gestructureerd als pass-through effecten of Collateralized Mortgage Obligations (CMO's). Een hypotheek-backed security (MBS) is een vorm van Asset-backed securities (ABS), een speciaal type daarvan. Er bestaan Agency MBS, die garantie hebben op hoofdsombetaling van U.S. government-sponsored entities (GSE). Ook zijn er Residential Mortgage-Backed Securities (RMBS), die samengesteld zijn uit verschillende rente- en betalingscomponenten zoals adjustable-rate en fixed-rate securities, en Commercial Mortgage-Backed Securities (CMBS). U leest hierna meer over Agency MBS, Non-agency MBS en CMO's.

Agency MBS

Agency MBS zijn mortgage-backed securities die een garantie hebben op hoofdsombetaling. Deze garantie komt van U.S. government-sponsored entities (GSE). Dit betekent dat het risico voor beleggers lager is dan bij andere soorten MBS, omdat een overheidsgerelateerde instantie de betalingen garandeert. Voor specifieke details over de betrokken entiteiten en de exacte aard van de garanties, raadpleegt u de officiële documentatie van de uitgevende instanties.

Non-agency MBS

Non-agency MBS zijn mortgage-backed securities die geen overheidsgarantie hebben op de hoofdsombetaling. Dit betekent dat het kredietrisico voor beleggers hoger ligt dan bij Agency MBS. Deze effecten worden gedekt door hypotheken die niet in aanmerking komen voor overheidsgarantie, of door hypotheken van private partijen. Voor specifieke kenmerken en risico's raadpleegt u de documentatie van de uitgevende instelling.

CMO's en tranches

CMO's (Collateralized Mortgage Obligations) zijn een type mortgage-backed security die de cashflows van een hypotheekportefeuille opdelen in verschillende delen, genaamd tranches. Elke tranche heeft eigen kenmerken, zoals een andere looptijd of risicoprofiel. Dit maakt het mogelijk om beleggers met verschillende risicobereidheid aan te spreken. De specifieke opbouw en risico's van CMO's en hun tranches verschillen per uitgevende instelling. Voor details raadpleegt u de documentatie van de aanbieder.

Welke risico's en rendementen horen erbij?

Beleggen in mortgage-backed securities (MBS) kent specifieke risico's en mogelijke rendementen. U krijgt te maken met renterisico, kredietrisico en prepaymentrisico. De precieze impact hiervan verschilt per type MBS en de marktomstandigheden.

Renterisico

Renterisico is het gevaar dat schommelingen in de rente uw betalingen en ontvangsten beïnvloeden. Dit risico is ook relevant bij beleggingen in mortgage-backed securities. Voor leningen betekent renterisico het risico op hogere rentekosten dan u verwachtte. Bij beleggingen kan de waarde van uw investering dalen als de marktrente stijgt. Dit risico beïnvloedt uw winst en eigen vermogen. Vooral bij een mismatch in looptijden van leningen en deposito's kan dit financiële gevolgen hebben.

Kredietrisico

Kredietrisico is het risico dat leningen niet, niet volledig of niet tijdig worden terugbetaald. Dit betekent een gevaar voor verlies door schuldenaars, obligatiehouders of tegenpartijen die hun verplichtingen niet nakomen, of wanneer de kredietkwaliteit verslechtert. Het is het risico dat een schuldenaar niet kan betalen, bijvoorbeeld omdat een klant door financiële problemen zijn schulden niet kan voldoen. Dit omvat ook het niet terugbetalen van leningen door klanten. Verder is het een risico dat een onderneming, land of staat niet aan betalingsverplichtingen kan voldoen of failliet gaat. Het betreft ook het risico dat een uitgevende partij haar schuldverplichtingen niet nakomt, zoals een land of organisatie die een obligatie uitgeeft. Bij beleggingen in schuldbewijzen betekent kredietrisico specifiek het risico op verlies of waardedaling door wanbetaling of faillissement.

Prepaymentrisico

Prepaymentrisico is het risico van een vroegtijdige, niet-gescheduleerde terugbetaling van hoofdsom op een belegging. Dit financiële risico ontstaat wanneer leners hun hypotheken eerder aflossen dan verwacht. Dalende rentetarieven kunnen dit risico vergroten, vooral als beleggingen tegen een premie zijn gekocht. Zonder prepayment bescherming, bijvoorbeeld wanneer een lening in gebreke blijft en voortijdig wordt afgelost, is het risico op waardeafname bijzonder hoog, met name bij CMBS IO effecten. Dit kan leiden tot herbeleggingsrisico en zelfs negatieve kasstromen voor beleggers.

Hoe verhouden MBS zich tot andere vastrentende beleggingen?

Mortgage-backed securities (MBS) genereren, net als andere vastrentende beleggingen, passief inkomen via rentebaten. Ze bieden diversificatie, maar brengen ook specifieke risico's met zich mee, zoals renterisico en liquiditeitsrisico. Een MBS is een speciaal type asset-backed security, direct gekoppeld aan de hypotheekmarkt.

Verschil met staatsobligaties

Staatsobligaties en mortgage-backed securities (MBS) zijn beide vastrentende beleggingen, maar kennen belangrijke verschillen. Staatsobligaties hebben een lager risicoprofiel en zijn veiliger dan bedrijfsobligaties, die risicovoller zijn. Ze bieden doorgaans lagere rentes dan obligaties uitgegeven door private ondernemingen, wat leidt tot beperkte rendementskansen. Renteverschillen op staatsobligaties van landen weerspiegelen het uitvalsrisico. Staatsobligaties kunnen gemakkelijker verhandeld worden en hebben vaak een langere looptijd. Ze worden gekenmerkt door eenvoud en begrijpelijkheid. MBS zijn daarentegen complexer en hun risico's en rendementen zijn direct gekoppeld aan de onderliggende hypotheekleningen.

Kenmerk	Staatsobligaties	Mortgage-Backed Securities (MBS)
Risicoprofiel	Lager, veiliger	Specifieke risico's
Rendement	Doorgaans lager, beperkt	Potentieel hoger
Complexiteit	Eenvoudig, begrijpelijk	Complexer
Liquiditeit	Gemakkelijker verhandelbaar	Liquiditeitsrisico
Onderliggend	Overheidsschuld	Gebundelde hypotheekleningen

Verschil met bedrijfsobligaties

Bedrijfsobligaties en mortgage-backed securities (MBS) verschillen fundamenteel in hun onderliggende waarde. Bedrijfsobligaties zijn schulden uitgegeven door bedrijven, terwijl MBS gedekt zijn door gebundelde hypotheekleningen. Beleggen in bedrijfsobligaties brengt een verhoogd risico op wanbetaling met zich mee, wat doorgaans leidt tot hogere rendementen dan staatsobligaties. Qua risico en rendement bevinden bedrijfsobligaties zich tussen staatsobligaties en aandelen. De spread op een bedrijfsobligatie compenseert beleggers voor dit extra risico. High-quality bedrijfsobligaties betalen een hogere rente dan overheidsschuldpapier. Bovendien hebben bedrijfsobligaties een hogere correlatie met aandelen dan staatsobligaties.

Kenmerk	Bedrijfsobligaties	Mortgage-Backed Securities (MBS)
Onderliggende waarde	Bedrijfsschuld	Gebundelde hypotheekleningen
Risico	Wanbetalingsrisico	Rente-, krediet-, prepaymentrisico
Rendement	Hoger dan staatsobligaties	Potentieel hoger
Correlatie met aandelen	Hoger	Complex
Complexiteit	Minder complex	Hoog

Verschil met asset-backed securities

Het belangrijkste verschil tussen mortgage-backed securities (MBS) en asset-backed securities (ABS) ligt in het onderpand. Waar MBS uitsluitend gedekt zijn door hypotheken, kan het onderpand voor asset backed securities (ABS) bestaan uit autoleningen, creditcardvorderingen, hypotheken en studieleningen. Deze onderliggende waarden van Asset Backed Securities bestaan uit diverse leningen zoals hypotheken en autoleningen. Ook zijn Asset Backed Securities obligaties gebaseerd op onderpand bestaande uit pakket hypotheken en autofinancieringen, of obligaties gebaseerd op onderpand van pakketten verschillende soorten leningen. Zowel ABS als MBS verschillen van traditionele gedekte schulden doordat ze worden uitgegeven via speciale doelvennootschappen. Deze constructie zorgt ervoor dat de onderliggende activa juridisch losstaan van de oorspronkelijke kredietverstrekker. In essentie is een ABS een obligatie die zijn waarde ontleent aan onderpand. Beide typen effecten delen het gemeenschappelijk kenmerk van zekerheidsrechten die worden gedekt door contractuele geldstromen en activa.

Voor wie zijn mortgage-backed securities geschikt?

Mortgage-backed securities zijn vooral geschikt voor beleggers die op zoek zijn naar inkomsten uit vastrentende waarden. De geschiktheid hangt af van uw specifieke beleggingsdoelen en risicobereidheid. Verschillende typen beleggers hebben hierin interesse, afhankelijk van hun profiel.

Particuliere beleggers

Particuliere beleggers zijn individuen en gezinnen. Zij worden ook wel retail beleggers genoemd en investeren hun eigen geld. Deze beleggers zoeken financiële zekerheid en willen specifieke doelen, zoals pensioen aanvullen, bereiken. Hun investeringshorizonnen variëren van kortetermijnhandel tot langetermijn buy-and-hold strategieën. Ze kunnen een gediversifieerde portefeuille opbouwen, bijvoorbeeld via passieve indexfondsen met lage kosten. Vaak beleggen zij ook in private assets, met percentages tussen 10 en 20 procent van hun portefeuille, of in niet-beursgenoteerde bedrijven via investeringsfondsen. Vastgoed kopen, zoals verhuurvastgoed, zien particuliere beleggers als een alternatieve belegging voor stabiele inkomsten en waardegroei. Sommigen beschermen spaargeld door in goudfondsen te investeren.

Professionele beleggers

Professionele beleggers voldoen aan de definitie van een professionele, institutionele of gekwalificeerde belegger volgens de Wet op het financieel toezicht (Wft) artikel 1:1. Zij handelen rationeler en met meer kennis van de markten dan particuliere beleggers. Deze beleggers hebben toegang tot complexe en gedecorreleerde activabeleggingen en kunnen bedrijven binnen hun portefeuille verkopen indien nodig. Ze richten hun portefeuilles vaak in op duurzame beleggingen en beslissen zelf over het beheer van hun eigen portefeuille. Hoewel ze uiterst voorzichtig zijn op de beurs, zijn ook professionele beleggers niet immuun voor psychologische valkuilen.

Wanneer MBS minder passend zijn

Mortgage-backed securities zijn minder passend als uw beleggingsdoelen niet aansluiten bij de specifieke risico's en rendementen van deze producten. De geschiktheid hangt sterk af van uw persoonlijke risicoprofiel en de actuele marktomstandigheden. Omdat MBS complexe beleggingen zijn, is het raadzaam om advies in te winnen bij een financieel professional die uw situatie kan beoordelen.

Wat is het nadeel van beleggen via een mortgage-backed security?

Beleggen in een mortgage-backed security (MBS) brengt diverse nadelen met zich mee. Zo zijn er risico's zoals renterisico, prepayment- en herbeleggingsrisico, kredietrisico, spreadrisico en liquiditeitsrisico. Een ander nadeel is het economisch risico, omdat de prestaties sterk samenhangen met de algehele economie. Bovendien kan risicoaversie bij investeerders leiden tot een verminderde beschikbaarheid van kapitaal voor hypotheken. Dit betekent dat de markt voor deze effecten gevoelig is voor het sentiment van beleggers.

Hoe worden hypotheken precies gedekt in een MBS?

Hypotheken dekken een mortgage-backed security (MBS) als onderliggende activa. Dit zijn schuldinstrumenten die hun betalingen baseren op de inkomsten uit die hypotheken. Een MBS is een gestructureerd kredietderivaat. Banken dragen het kredietrisico van de hypotheken over aan investeerders via securitisatie. Bij Pass-through MBS worden hoofdsom- en rentebetalingen van de onderliggende hypotheken doorgegeven aan de beleggers. Organisaties zoals Fannie Mae en Freddie Mac securitiseren aangekochte hypotheken tot deze effecten. Een hypotheek-backed security is een speciaal type asset-backed security.

Hoe risicovol zijn mortgage-backed securities?

Mortgage-backed securities (MBS) kunnen zeer risicovol zijn, vooral door hun complexe structuren. Sommige MBS leiden tot prijsvolatiliteit en moeilijk voorspelbaar marktgedrag. Investeringen in deze rentegevoelige effecten brengen rente-risico met zich mee. De waardedaling van MBS was de kern van de financiële crisis van 2008 en leidde tussen 2007 en 2008 tot forse financiële verliezen. Dit kwam door tekortkomingen zoals ontoereikende risicobeoordeling en gebrek aan transparantie in de markt voor 2008. Beleggingen in MBS worden ook negatief beïnvloed door verslechtering in woning- en vastgoedmarkten. Voor wie de risico's wil inschatten, zijn creditratings een belangrijke maatstaf om de kans op wanbetaling te meten. Asset-backed securities met complexe kenmerken, zoals MBS, hebben immers schommelende prijzen en additionele risico’s.

Wat zijn de signalen dat een MBS-belegging minder gezond is?

Een MBS-belegging is minder gezond als de onderliggende hypotheken minder stabiel worden. Zo kan een verslechterende economie of stijgende werkloosheid leiden tot meer wanbetalingen op hypotheken. Ook een gebrek aan transparantie over de kwaliteit van de gebundelde hypotheken is een waarschuwingssignaal. Controleer de kredietratings van de MBS voor een risico-inschatting. Win ook advies in bij een financieel expert.

Zijn mortgage-backed securities geschikt voor Nederlandse beleggers?

Ja, mortgage-backed securities (MBS) gebaseerd op Nederlandse hypotheken zijn geschikt voor beleggers, met name institutionele partijen. Nederlandse woninghypotheken vormen een aantrekkelijke beleggingscategorie voor institutionele beleggers met langlopende verplichtingen. Buitenlandse beleggers, zoals pensioenfondsen en verzekeraars, beschouwen deze hypotheken als een veilige belegging. De Nederlandse woninghypotheekmarkt is historisch gezien een aantrekkelijke activaklasse. Ook gedekte obligaties, die uitsluitend bestaan uit Nederlandse woninghypotheken als onderpand, trekken institutionele interesse.