Is een gratis broker echt gratis?

Een gratis broker is in de praktijk nooit volledig kosteloos, ondanks advertenties met nul transactiekosten. Er zijn altijd verborgen kosten of alternatieve verdienmodellen die de dienstverlening financieren. Deze kosten variëren van spreadkosten en valutakosten tot abonnementsgelden of kosten voor specifieke diensten, waardoor 'gratis' een marketingterm is in plaats van een absolute garantie op kosteloos beleggen.

De veelvoorkomende misvatting dat beleggen via een 'gratis' broker geheel kosteloos is, blijkt in de praktijk niet te kloppen. Ervaring leert dat er altijd kosten verbonden zijn aan zogenaamd 'gratis' diensten. Dit is geen nieuw fenomeen; in de afgelopen jaren (circa 2022-2023) hebben brokers zoals Bux en DeGiro hun 'gratis' aanbod, waaronder de gratis kernselectie, aangepast of afgeschaft. Het idee van echt gratis beleggen bestaat volgens ervaring niet werkelijk.

Hoewel zero-commission brokers gratis handel toestaan zonder directe handelskosten, zijn er extra kosten mogelijk voor andere diensten. Deze brokers moeten immers ook hun bedrijfsvoering financieren. Dit doen zij doorgaans via diverse inkomstenbronnen, zoals:

• Spreadkosten: Het verschil tussen de aan- en verkoopprijs van een effect, wat iets breder is bij 'gratis' brokers.
• Valutakosten: Kosten voor het omwisselen van valuta bij de aankoop van buitenlandse aandelen of ETF's.
• Kosten voor geavanceerde diensten: Denk aan abonnementen voor uitgebreide analyses, extra data of specifieke ordertypes.
• Payment for Order Flow (PFOF): Hoewel in sommige jurisdicties aan banden gelegd, ontvangen sommige brokers een vergoeding van market makers voor het doorsturen van orders.
• Inactiviteitskosten: Sommige platforms brengen kosten in rekening als een account langere tijd niet wordt gebruikt.

Wat wel kosteloos is, zijn de real-time koersen na het plaatsen van één order. Ook bieden gratis brokers in de basis transactiekostenvrij beleggen aan, wat betekent dat er geen directe kosten zijn voor de aan- en verkoop van aandelen. Een belegger die gebruikmaakt van een gratis broker kan hierdoor besparen op kosten, met name op de aan- en verkoop van aandelen.

Een concreet voorbeeld van een 'gratis' model is het "FREE Broker" tariefmodel van Scalable Capital. Dit model biedt een gratis account en kent geen orderkosten voor transacties op de European Investor Exchange en gettex, met uitzondering van trades onder €250 of andere effecten, waarvoor een orderkost van €0,99 per trade geldt. Daarnaast biedt dit model kosteloze instelling van aandelen- en ETF-spaarplannen. Dit illustreert dat 'gratis' betekent dat de kernfunctionaliteit kosteloos is, maar dat er voor specifieke handelingen of onder bepaalde voorwaarden wel kosten in rekening worden gebracht.

Het is daarom essentieel om altijd de algemene voorwaarden en tarievenlijst van een broker zorgvuldig te lezen. Zo voorkom je verrassingen en weet je precies welke kosten je kunt verwachten, zelfs bij een zogenaamd 'gratis' aanbod. Meer informatie over het kiezen van de juiste broker vind je hier.