Is een dealer hetzelfde als een market maker?

Een dealer en een market maker zijn nauw verwant, maar niet volledig hetzelfde. Een market maker is een gespecialiseerde vorm van een dealer, die zich onderscheidt door de verplichting om continu koop- en verkoopprijzen te stellen voor financiële instrumenten. Deze rol is gericht op het bieden van liquiditeit en verhandelbaarheid aan de markt, terwijl een algemene dealer ook voor eigen rekening handelt zonder deze specifieke verplichting.

Een market maker is een financiële marktdeelnemer, vaak een bedrijf of individu, die een essentiële rol speelt in het handhaven van de liquiditeit en verhandelbaarheid van financiële instrumenten zoals aandelen, obligaties en opties. De kernactiviteit van een market maker is het continu stellen van zowel koop- (biedprijs) als verkoopprijzen (laatprijs) voor een specifiek instrument (Fact 1, 9). Dit zorgt ervoor dat er altijd een tegenpartij beschikbaar is voor handelaren, wat sneller handelen mogelijk maakt zonder te hoeven wachten op andere kopers of verkopers (Fact 10).

Het verdienmodel van een market maker is gebaseerd op de 'spread', het kleine verschil tussen de bied- en laatprijs (Fact 5, 6). Dit is vergelijkbaar met een wisselkantoor dat valuta koopt tegen een lagere koers en verkoopt tegen een hogere koers (Fact 7). Door grote volumes te verhandelen met deze kleine marge, genereert de market maker winst. Deze functie is bijzonder waardevol voor omzetzwakke financiële waardepapieren, waar de liquiditeit van nature lager is (Fact 11).

De verwarring tussen een dealer en een market maker ontstaat doordat beide partijen voor eigen rekening handelen en posities innemen in de markt. Echter, het cruciale onderscheid ligt in de verplichting:

• Dealer (algemeen): Een dealer handelt voor eigen rekening, koopt en verkoopt financiële instrumenten met als doel winst te maken uit prijsbewegingen. Zij zijn niet noodzakelijkerwijs verplicht om continu bied- en laatprijzen te stellen. Een dealer kan bijvoorbeeld een grote positie innemen in de verwachting dat de prijs zal stijgen, en deze later met winst verkopen.
• Market Maker: Een market maker is een type dealer dat een expliciete verplichting heeft om continu een tweezijdige markt te maken voor een bepaald aantal aandelen of andere effecten (Fact 2, 9). Dit betekent dat zij altijd bereid zijn te kopen en te verkopen, zelfs als de marktomstandigheden ongunstig zijn. Deze verplichting, vaak opgelegd door beurzen of regelgevende instanties, garandeert liquiditeit en zorgt voor een ordelijke prijsvorming. Een "Lead Market Maker" is bijvoorbeeld een broker-dealer firma met deze specifieke verplichting (Fact 2).

In veel brokermodellen, zoals vaak gezien in de Forex-markt, fungeert de broker zelf als market maker en is daarmee de tegenpartij in de transacties van hun klanten (Fact 3, 4). Dit betekent dat de broker de koop- en verkoopprijzen bepaalt en de orders van klanten intern afhandelt, in plaats van ze direct naar een externe markt te sturen.

Een market maker in de cryptomarkt heeft een vergelijkbare functie van liquiditeitsverschaffing, maar is daar doorgaans geen exchange of broker in de traditionele zin (Fact 8). Zij opereren vaak onafhankelijk om liquiditeit te bieden aan verschillende platforms.

Rekenvoorbeeld: Verdienmodel van een Market Maker

Stel een market maker stelt voor een bepaald aandeel een biedprijs van €100,00 en een laatprijs van €100,05. Dit verschil van €0,05 is de bid-ask spread. Als de market maker 1.000 aandelen koopt van een verkoper tegen de biedprijs van €100,00 en deze direct verkoopt aan een koper tegen de laatprijs van €100,05, dan is de winst per aandeel €0,05. Voor deze transactie van 1.000 aandelen bedraagt de totale winst €50,00 (€0,05 x 1.000). Door dit proces continu te herhalen met hoge volumes, accumuleert de market maker aanzienlijke winsten uit deze kleine marges.