Is een beleggingsonderneming een fiduciair?

Een beleggingsonderneming is in veel gevallen een fiduciair, hoewel dit niet automatisch geldt voor elke dienstverlening. Deze fiduciaire plicht ontstaat wanneer de onderneming vermogen beheert of beleggingsadvies geeft, waarbij zij de belangen van de klant centraal moet stellen. De kern van een fiduciaire relatie is een strikte loyaliteitsverplichting, waarbij het belang van de begunstigde altijd voorrang heeft.

De term fiduciair verwijst naar een partij die vermogensbestanddelen ontvangt en beheert ten behoeve van een begunstigde. Deze rol brengt een strikte loyaliteitsverplichting met zich mee, waarbij de belangen van de begunstigde altijd voorrang moeten krijgen boven die van de fiduciair zelf. Beleggingsondernemingen kunnen, net als kredietinstellingen en verzekeraars, optreden als fiduciair. Dit is echter niet van toepassing op elke beleggingsonderneming; het hangt af van de specifieke diensten die zij aanbieden en de aard van de relatie met de klant.

Een veelvoorkomende misvatting is dat elke beleggingsonderneming per definitie een fiduciaire plicht heeft. In werkelijkheid ontstaat deze plicht wanneer de onderneming een relatie aangaat die verder gaat dan enkel het uitvoeren van transacties. De aard van de dienstverlening bepaalt of een beleggingsonderneming als fiduciair handelt en welke verantwoordelijkheden zij daarbij draagt. Deze verantwoordelijkheden omvatten onder meer zorgvuldigheid, transparantie en het vermijden van belangenconflicten.

Hieronder een overzicht van hoe verschillende dienstverleningsmodellen de fiduciaire plicht beïnvloeden:

• Execution-only dienstverlening: Wanneer een beleggingsonderneming uitsluitend orders uitvoert op instructie van de klant, zonder advies te geven of vermogen te beheren, is er doorgaans geen sprake van een fiduciaire plicht. De klant is hier zelf verantwoordelijk voor de beleggingsbeslissingen en de onderneming handelt enkel als uitvoerder.
• Beleggingsadvies: Zodra een beleggingsonderneming advies geeft over beleggingsproducten of -strategieën, komt de fiduciaire plicht sterker naar voren. De onderneming wordt dan geacht te handelen in het beste belang van de klant, rekening houdend met diens financiële situatie, risicoprofiel en doelstellingen. Fiduciairs worden gecreëerd om klanten te begeleiden in complexe markten.
• Vermogensbeheer: Bij discretionair vermogensbeheer, waarbij de beleggingsonderneming de volledige beslissingsbevoegdheid heeft over het vermogen van de klant, is er onmiskenbaar sprake van een fiduciaire relatie. De onderneming beheert de activa in fiducie en heeft een expliciete loyaliteitsverplichting. Professionele fiduciaire-organisaties beschikken over deskundig beheer en voldoende middelen voor efficiënt beheer van dergelijke activa.

Institutionele beleggers, zoals pensioenfondsen en endowmentfondsen, zijn voorbeelden van entiteiten die per definitie fiduciaire plichten en verantwoordelijkheden hebben. Zij beheren vermogen ten behoeve van hun begunstigden en zijn wettelijk verplicht om in hun beste belang te handelen. Deze plicht omvat niet alleen het zorgvuldig beheren van het vermogen, maar ook het nemen van weloverwogen beslissingen die gericht zijn op het realiseren van de doelstellingen van de begunstigden. Meer informatie over de verantwoordelijkheden van beleggingsondernemingen vindt u op onze pagina over beleggingsbeleid.