Welke broker kan VIX traden?

De VIX-index zelf is niet direct verhandelbaar; deze volatiliteitsindex dient als maatstaf voor de verwachte beweeglijkheid van de S&P 500. Gespecialiseerde brokers bieden echter wel toegang tot financiële producten die de VIX volgen, zoals futures, opties en Exchange Traded Products (ETP's). Deze brokers moeten voldoen aan strenge regelgeving, waaronder de vergunningplicht onder MiFID II, vanwege de complexe en risicovolle aard van deze derivaten.

De VIX, ook bekend als de "angstindex", meet de impliciete volatiliteit van S&P 500-opties en reflecteert daarmee de marktverwachting van toekomstige schommelingen. Omdat de VIX geen verhandelbaar activum is, bieden brokers producten aan die de beweging ervan nabootsen of erop inspelen. Dit zijn doorgaans derivaten, die een hoge mate van complexiteit en risico met zich meebrengen. Daarom zijn niet alle brokers geschikt of bevoegd om deze producten aan te bieden.

Brokers die toegang bieden tot VIX-gerelateerde producten vallen onder strikt toezicht van financiële autoriteiten, zoals de Autoriteit Financiële Markten (AFM) in Nederland. Volgens de AFM is de uitbreiding van de vergunningplicht een belangrijk onderdeel van MiFID II, wat betekent dat partijen die handelen in complexe financiële instrumenten, zoals derivaten, aan specifieke eisen moeten voldoen. Dit geldt bijvoorbeeld voor market makers en partijen die voor eigen rekening handelen in grondstofderivaten of derivaten daarvan, waaronder de VIX-gerelateerde producten vallen. Handel voor eigen rekening door directe elektronische toegang tot een handelsplatform of via hoogfrequente algoritmische handel valt eveneens onder deze vergunningplicht.

De Wet op het financieel toezicht (Wft) beschermt beleggers tegen marktmisbruik en handel met voorkennis. Ondernemers zijn verplicht informatie te delen met de AFM en verdachte transacties te melden. Dit benadrukt het belang van het kiezen van een betrouwbare en gereguleerde broker.

Er zijn verschillende typen VIX-gerelateerde producten die via gespecialiseerde brokers verhandeld kunnen worden:

• VIX Futures: Dit zijn termijncontracten waarbij beleggers speculeren op de toekomstige waarde van de VIX. Ze hebben een vaste looptijd en worden afgewikkeld in contanten. Futures zijn complexe producten met een aanzienlijke hefboomwerking.
• VIX Opties: Deze geven het recht, maar niet de plicht, om VIX futures te kopen of verkopen tegen een vooraf bepaalde prijs (uitoefenprijs) op of vóór een bepaalde datum. Opties zijn eveneens complexe instrumenten en vereisen een goed begrip van de onderliggende dynamiek.
• VIX Exchange Traded Products (ETP's): Dit omvat VIX ETF's (Exchange Traded Funds) en ETN's (Exchange Traded Notes). Deze producten proberen de prestaties van de VIX of een mandje VIX futures te volgen. Ze zijn toegankelijker dan directe futures of opties, maar brengen nog steeds specifieke risico's met zich mee, zoals rol-risico (bij futures-gebaseerde ETP's) en volatiliteitsdecay.

Een veelvoorkomende misvatting is dat de VIX direct gekocht of verkocht kan worden, net als een aandeel. Dit is niet het geval. De VIX is een berekende index die de marktverwachting van volatiliteit weergeeft en kan alleen indirect via derivaten of ETP's worden benaderd. Het is essentieel om te begrijpen dat deze producten niet bedoeld zijn voor de lange termijn en vaak worden gebruikt voor kortetermijnspeculatie of hedging.

Een rekenvoorbeeld illustreert de hefboomwerking bij VIX Futures. Stel dat u in 2026 investeert in een VIX future met een hypothetische contractwaarde van €12.000. De broker vereist een initiële marge van 15% van de contractwaarde, wat neerkomt op €1.800. Als de VIX-index vervolgens met 10% stijgt, kan de waarde van uw futurecontract ook met 10% stijgen, wat een winst van €1.200 betekent op de contractwaarde. Door de hefboomwerking is uw rendement op de ingelegde marge echter veel hoger: de winst van €1.200 op een inleg van €1.800 vertegenwoordigt een rendement van circa 66,7%. Een daling van 10% in de VIX-index zou echter ook leiden tot een verlies van €1.200, wat een verlies van circa 66,7% op uw marge betekent. Dit illustreert het hoge risico en de potentiële snelle verliezen die gepaard gaan met het handelen in VIX-gerelateerde derivaten.