Wat is de 4%-regel bij beleggen?

De 4%-regel bij beleggen is een richtlijn voor het opnemen van geld uit een beleggingsportefeuille, met name voor pensioenplanning of financiële onafhankelijkheid. Deze regel stelt dat je jaarlijks 4% van je totale beleggingsvermogen, bijvoorbeeld in ETF-investeringen, veilig kunt onttrekken. Het principe is dat je vermogen hierdoor 30 jaar meegaat, zonder dat het volledig uitgeput raakt.

De 4%-regel is gebaseerd op een onderzoek uit 1998, bekend als de Trinity Study. Dit onderzoek analyseerde historische marktgegevens over een periode van 50 jaar (van 1925 tot 1995) en concludeerde dat een opnamepercentage van 4% in veel gevallen veilig was. Het idee is dat de resterende 96% van het vermogen voldoende rendement genereert om de inflatie te compenseren en het kapitaal in stand te houden, terwijl de 4% wordt opgenomen voor levensonderhoud. De regel is populair geworden binnen de FIRE-beweging (Financial Independence, Retire Early) als een eenvoudige methode om de benodigde pensioenpot te berekenen.

Een praktisch rekenvoorbeeld illustreert de toepassing van de 4%-regel:

Stel, je hebt een beleggingsportefeuille met een totale waarde van €1.000.000, voornamelijk bestaande uit ETF-investeringen. Volgens de 4%-regel kun je dan jaarlijks 4% van dit bedrag opnemen voor je levensonderhoud. Dit betekent een jaarlijkse opname van €40.000. Dit bedrag kan vervolgens maandelijks worden uitgekeerd (€3.333,33 per maand). Het is de bedoeling dat dit bedrag jaarlijks wordt gecorrigeerd voor inflatie, zodat je koopkracht behouden blijft. De initiële 4% wordt berekend op basis van de startwaarde van je portefeuille; in de jaren erna wordt dit bedrag aangepast voor inflatie, niet opnieuw berekend op de dan actuele portefeuillewaarde.

Hoewel de 4%-regel een handige vuistregel is, zijn er diverse factoren die de effectiviteit ervan beïnvloeden en die men in 2026 in overweging moet nemen. De oorspronkelijke studie is gebaseerd op Amerikaanse marktgegevens uit een specifieke periode, wat niet altijd direct vertaalbaar is naar de huidige Nederlandse of Europese context.

• Marktomstandigheden: De regel gaat uit van gemiddelde marktprestaties. In periodes van langdurig lage rendementen of hoge inflatie kan een 4%-opname te agressief zijn, waardoor het vermogen sneller uitgeput raakt. De huidige (2026) marktomstandigheden, met potentieel hogere inflatie en renteschommelingen dan in de onderzochte periode, vragen om een kritische blik.
• Inflatiecorrectie: De regel adviseert om het opgenomen bedrag jaarlijks aan te passen voor inflatie. Dit is cruciaal om de koopkracht te behouden, maar betekent ook dat het nominale bedrag dat je opneemt elk jaar stijgt.
• Portefeuilleverdeling: De Trinity Study ging uit van een mix van aandelen en obligaties. Een portefeuille die te conservatief (veel obligaties) of te agressief (veel aandelen) is, kan de houdbaarheid van de 4%-regel beïnvloeden. Een te hoge blootstelling aan één type investering, zoals alleen ETF-investeringen, kan risico's met zich meebrengen.
• Levensverwachting: De regel is ontworpen voor een opnameperiode van 30 jaar. Als je verwacht langer van je vermogen te moeten leven, bijvoorbeeld bij zeer vroeg met pensioen gaan, kan een lager opnamepercentage (bijvoorbeeld 3% of 3,5%) veiliger zijn om het risico op uitputting te verkleinen.
• Flexibiliteit: De regel is statisch. In de praktijk kan het verstandig zijn om flexibeler te zijn met opnames. In goede beursjaren kun je misschien iets meer opnemen, terwijl je in slechte jaren juist minder opneemt om je kapitaal te beschermen.

De 4%-regel biedt een waardevol startpunt voor pensioenplanning en het bepalen van de benodigde beleggingspot. Echter, het is geen onfeilbare garantie en vereist een persoonlijke afweging van risico, levensverwachting, portefeuilleverdeling en de actuele economische omstandigheden. Het is aan te raden om de regel te zien als een leidraad en niet als een strikte wet, en periodiek de financiële situatie en de marktontwikkelingen te evalueren. Voor meer informatie over het bereiken van financiële onafhankelijkheid, bezoek onze pagina over financiële onafhankelijkheid.