Hoe bereken je verwaterde aandelen?
Hoe bereken je verwaterde aandelen?
Het aantal verwaterde aandelen, ook wel 'diluted shares' genoemd, bereken je door het gewogen gemiddelde aantal uitstaande gewone aandelen te verhogen met alle potentieel verwaterende effecten van aandeel-equivalenten. Deze berekening is essentieel voor het vaststellen van de verwaterde winst per aandeel (Diluted EPS), een belangrijke financiële indicator die de impact van toekomstige aandelenuitgiften op de winstgevendheid per aandeel weergeeft.
De berekening van verwaterde aandelen vormt de noemer in de formule voor de verwaterde winst per aandeel (Diluted EPS). Deze verwaterde winst per aandeel wordt berekend door het netto-inkomen (of de nettowinst toerekenbaar aan gewone aandeelhouders) te delen door het totaal gewogen gemiddelde aantal uitstaande gewone aandelen plus het effect van verwaterende gewone aandelen. Dit is een standaardpraktijk in financiële verslaglegging, zoals ook blijkt uit de berekening van Van Lanschot Kempen volgens IFRS.
De 'verwaterde aandelen' bestaan dus uit twee hoofdcomponenten:
- Gewogen gemiddeld aantal uitstaande gewone aandelen: Dit zijn de aandelen die gedurende een verslagperiode daadwerkelijk in omloop waren, gewogen naar de tijd dat ze uitstonden.
- Potentieel verwaterende aandeel-equivalenten: Dit zijn financiële instrumenten die in de toekomst kunnen worden omgezet in gewone aandelen, waardoor het totale aantal uitstaande aandelen toeneemt en de winst per aandeel potentieel daalt.
Voorbeelden van dergelijke potentieel verwaterende aandeel-equivalenten zijn onder meer onverdiende beperkte aandelen (unvested restricted stock), andere aandelenbeloningen (equity awards) en converteerbare obligaties (convertible notes), mits deze een verwaterend effect hebben. De berekening van het effect van deze instrumenten wordt vaak uitgevoerd met behulp van methoden zoals de 'treasury stock method', zoals vermeld in diverse verslagperioden.
Stel, een bedrijf heeft een gewogen gemiddeld aantal uitstaande gewone aandelen van 1.000.000. Daarnaast zijn er potentieel verwaterende instrumenten:
- Converteerbare obligaties die kunnen worden omgezet in 100.000 gewone aandelen.
- Opties en warrants die, indien uitgeoefend, leiden tot de uitgifte van 50.000 gewone aandelen.
- Onverdiende beperkte aandelen (restricted stock) die bij volledige vesting 20.000 gewone aandelen vertegenwoordigen.
In dit geval bedraagt het aantal verwaterde aandelen: 1.000.000 (gewone aandelen) + 100.000 (converteerbare obligaties) + 50.000 (opties/warrants) + 20.000 (restricted stock) = 1.170.000 verwaterde aandelen.
Het is belangrijk op te merken dat alleen potentieel verwaterende effecten worden meegenomen. Instrumenten die een 'anti-verwaterend' effect zouden hebben (dat wil zeggen, de winst per aandeel zouden verhogen in plaats van verlagen), worden niet meegenomen in de berekening van verwaterde aandelen. Dit betekent dat als de omrekening van een instrument zou leiden tot een hogere winst per aandeel, deze niet wordt aangepast voor de verwaterde aandelen.