Wat is vervreemding eigen aandelen?

Vervreemding eigen aandelen is het proces waarbij een vennootschap eerder verworven eigen aandelen verkoopt of op een andere manier overdraagt aan derden. Dit betekent dat de aandelen die de vennootschap tijdelijk in bezit had, weer in omloop worden gebracht op de markt of aan specifieke investeerders, met als doel bijvoorbeeld het versterken van de liquiditeit of het financieren van nieuwe investeringen.

Wanneer een vennootschap eigen aandelen vervreemdt, brengt zij deze terug in het maatschappelijk verkeer. Dit kan een strategische keuze zijn om het eigen vermogen te optimaliseren, de free float van de aandelen te vergroten of om te voldoen aan bepaalde regelgeving. In Nederland geldt dat de vervreemding van eigen aandelen een specifieke berichtdatum eigen aandelen met zich meebrengt, zoals vastgelegd op 25 juni 2020. Een voorbeeld van vervreemding van eigen aandelen in Nederland is die van Cofinimmo, die plaatsvond op 15 maart 2022.

Voor vennootschappen in België zijn er specifieke voorwaarden verbonden aan de vervreemding van eigen effecten buiten het centraal orderboek. De verkoopprijs moet dan ten minste gelijk zijn aan de laagste actuele onafhankelijke laatprijs. Dit voorkomt dat de vennootschap haar eigen effecten onder de marktwaarde verkoopt. Gereglementeerde vastgoedvennootschappen in België mogen verworven eigen aandelen vervreemden, zowel op de Beurs als daarbuiten, onder voorwaarden die door de Raad van Bestuur zijn bepaald en zonder voorafgaande machtiging van de Algemene Vergadering.

Naast vervreemding is vernietiging een andere optie voor vennootschappen die eigen aandelen hebben verworven. Het verschil tussen deze twee processen is belangrijk voor zowel de juridische als de boekhoudkundige context:

• Vervreemding van eigen aandelen: De aandelen worden opnieuw verkocht en komen weer in handen van derden. Het totale aantal uitstaande aandelen van de vennootschap blijft hierdoor ongewijzigd ten opzichte van de situatie vóór de acquisitie en vervreemding.
• Vernietiging van eigen aandelen: De aandelen worden ingetrokken en bestaan niet meer. Dit heeft een direct effect op de kapitaalstructuur van de vennootschap. De belangrijkste gevolgen hiervan zijn:
  • In België vereist de vernietiging van eigen aandelen geen resultaatverantwoording; er hoeft geen resultaat tot uitdrukking te worden gebracht in de boekhouding, conform advies van de Commissie.
  • In Nederland verhoogt de vernietiging van ingekochte eigen aandelen de zeggenschap per aandeel van de overige aandeelhouders.
  • In België vermindert de vernietiging van teruggekochte eigen aandelen het totaal aantal uitstaande aandelen, wat leidt tot een daling van het totaal aantal aandelen en een toename van de waarde per aandeel voor de resterende aandeelhouders, omdat de winst over minder aandelen verdeeld wordt.
  • In België vindt de vernietiging van verkregen eigen aandelen doorgaans plaats na het vormen van een onbeschikbare reserve.
  • In België kunnen eigen aandelen die verkregen zijn bij een fusie worden vernietigd, onmiddellijk of binnen 12 maanden na de fusie. Dit leidt tot directe imputatie op het eigen vermogen, conform artikel 78 AR C.Soc.