Waarom stortte de Russische aandelenmarkt in?

De Russische aandelenmarkt stortte in februari 2022 in als direct gevolg van de Russische inval in Oekraïne, wat leidde tot zware internationale sancties en betalingsbeperkingen. Deze gebeurtenissen veroorzaakten een massale verkoopgolf, met een daling van 50% van de marktwaarde, en resulteerden in de sluiting van de Russische beurs voor buitenlandse partijen.

De scherpe daling van de Russische aandelenmarkt begon in februari 2022, direct na de invasie van Oekraïne. Deze geopolitieke crisis ontketende een reeks economische en financiële gevolgen die de markt diep raakten. Internationale sancties en betalingsbeperkingen, ingesteld door diverse landen, beïnvloedden de handel in Russische aandelen zwaar. De combinatie van deze factoren leidde tot een ongekende verkoopgolf, waardoor de Russische aandelenmarkt met 50% daalde.

De belangrijkste oorzaken van deze instorting zijn samen te vatten als volgt:

• Geopolitieke crisis: De Russische inval in Oekraïne in februari 2022 was de directe aanleiding voor de paniek op de markt.
• Internationale sancties: Diverse landen legden Rusland zware economische sancties op, waaronder beperkingen op financiële transacties, wat de toegang tot internationale kapitaalmarkten afsneed.
• Betalingsbeperkingen: De sancties omvatten ook beperkingen op betalingsverkeer, wat de handel en afwikkeling van transacties in Russische aandelen bemoeilijkte.
• Massale verkoopgolf: Beleggers, zowel lokaal als internationaal, probeerden massaal hun Russische aandelen te verkopen uit angst voor verdere waardedaling en onzekerheid.
• Marktsluiting: Vanwege de zware verkoopgolf werden de Russische aandelenmarkten sinds 25 februari 2022 gesloten. Dit maakte handel onmogelijk en verhinderde buitenlandse partijen om hun aandelen te verkopen, wat de situatie voor hen verergerde.
• Equity-gelinkte financiering: Een aanzienlijk deel van de scherpe daling werd ook veroorzaakt door aan equity gekoppelde financieringen door lokale partijen, wat de neerwaartse spiraal verder versnelde.

De afkoppeling van de Russische aandelenmarkt van de wereldwijde financiële markten wordt beschouwd als een ongekend fenomeen in de recente aandelenmarkthistorie. Beleggers in Russische aandelen konden in de laatste week van februari 2022 en begin maart 2022 hun aandelen nauwelijks verkopen, omdat de beurs in Moskou gesloten was voor buitenlandse partijen. Dit leidde tot een situatie waarin de waarde van hun beleggingen in feite onverhandelbaar werd.

Hoewel de instorting van 2022 van een ongekende schaal was, heeft de Russische aandelenmarkt in het verleden vaker te maken gehad met economische tegenslagen. Zo daalde de waarde van de Russische beurs in de periode van begin 2014 tot augustus 2014 met 7 procent. Eerder, in de week van 8 tot 12 augustus 2011, werden de Russische aandelenmarkten geraakt door dalende olieprijzen en een massale uitstroom bij beleggingsfondsen. Ook in maart 2015 stonden de markten onder druk door zwakke olieprijzen, inflatiedruk en een algemene economische vertraging, inclusief een zwakke roebel. De gebeurtenissen in 2022 overtroffen echter de omvang en de aard van deze eerdere dalingen, voornamelijk door de directe geopolitieke oorzaak en de daaropvolgende internationale reactie.

Zelfs na de initiële schok bleef de Russische investeerdersmarkt gevoelig voor economische signalen. Zo daalden de aandelenkoersen op 8 juni 2023, na een persconferentie van Elvira Nabiullina, de gouverneur van de Centrale Bank van Rusland, ondanks een verlaging van de sleutelrente. Dit toonde aan dat het beleggersvertrouwen fragiel bleef en dat interne factoren, zoals teleurstelling over beleidsbeslissingen, nog steeds een neerwaartse marktdruk konden veroorzaken.