Hoe lang duurt een lockup-periode voor aandelen?
Hoe lang duurt een lockup-periode voor aandelen?
Een lock-up-periode voor aandelen duurt tussen de 90 en 180 dagen, waarbij 180 dagen de meest voorkomende termijn is na een beursintroductie (IPO). Deze periode is bedoeld om insiders, zoals werknemers en belangrijke aandeelhouders, te beletten hun aandelen direct na de beursgang te verkopen. Dit voorkomt een plotselinge overvloed aan aandelen op de markt, wat de koers negatief beïnvloedt en het vertrouwen van nieuwe investeerders schaadt.
De lock-up-periode is een contractuele afspraak die vaak wordt opgenomen in de voorwaarden van een beursintroductie. Het primaire doel is het stabiliseren van de aandelenkoers direct na de beursgang. Zonder een dergelijke beperking zouden vroege investeerders en werknemers met aandelenopties massaal hun aandelen kunnen verkopen zodra deze openbaar verhandelbaar zijn, wat een aanzienlijke neerwaartse druk op de koers zou veroorzaken. Dit kan het vertrouwen van het publiek in het nieuwe beursgenoteerde bedrijf ondermijnen.
Voor beursintroducties in bijvoorbeeld de Verenigde Staten is een lock-up-periode van 180 dagen gebruikelijk. Dit betekent dat gedurende zes maanden na de notering van het bedrijf op de beurs, bepaalde aandeelhouders hun belang niet mogen afbouwen. Specifieke voorbeelden, zoals de IPO van Grab, bevestigen deze traditionele duur van 180 dagen voor insiders. De periode eindigt na het verstrijken van deze termijn, waarna de aandelen vrij verhandelbaar worden voor de voorheen gebonden partijen.
De duur van een lock-up-periode kan echter variëren afhankelijk van de context en het type aandelen. Hieronder vindt u een overzicht van verschillende situaties en hun gebruikelijke lock-up-duren:
- Na een beursintroductie (IPO): De meest voorkomende duur voor belangrijke aandeelhouders en werknemers is 90 tot 180 dagen, vaak specifiek 180 dagen. Dit geldt voor aandelen die al voor de beursgang in bezit waren.
- Als onderdeel van variabele beloning: Aandelen die onvoorwaardelijk zijn geworden als onderdeel van een variabele beloning, kunnen onderhevig zijn aan een lock-up-periode van 1 jaar.
- Aandelen via een werknemersspaarplan: Aandelen die zijn verkocht aan werknemers via een werknemersspaarplan, kunnen onderhevig zijn aan een lock-up-periode van 3 jaar. Dit was bijvoorbeeld het geval in 2021.
- Aandeelhoudersovereenkomsten voor BV's: In Nederland kan een lock-up-periode worden opgenomen in een aandeelhoudersovereenkomst. Deze kan bijvoorbeeld 2 jaar na ondertekening duren en beperkt de overdraagbaarheid van aandelen in een besloten vennootschap.
- Startende aandeelhouders van een BV: Voor startende aandeelhouders kan een lock-up-regeling op aandelenoverdracht van 5 jaar van toepassing zijn.
- Duitse "Belegschaftsaktie" (werknemersaandelen): De verkoop van deze aandelen vereist naleving van een verplichte "Sperrfrist" (lock-up-periode) die tot 5 jaar kan duren.
- Aandelen ingeschreven via specifieke platforms zoals We Share Amundi: Hier kan een lock-up-periode van 5 jaar gelden, hoewel er uitzonderingen zijn voor vroegtijdige exit-gebeurtenissen zoals beschreven in PEE- of PEGI-regels.
Stel dat een bedrijf op 15 juni 2026 zijn beursintroductie heeft. Voor de insiders van dit bedrijf geldt een lock-up-periode van de gebruikelijke 180 dagen. Om de exacte einddatum van deze periode te berekenen, tellen we 180 dagen op bij de IPO-datum:
- Juni 2026: 15 dagen (30 - 15 = 15 resterende dagen)
- Juli 2026: 31 dagen
- Augustus 2026: 31 dagen
- September 2026: 30 dagen
- Oktober 2026: 31 dagen
- November 2026: 30 dagen
- Resterende dagen: 180 - (15 + 31 + 31 + 30 + 31 + 30) = 180 - 168 = 12 dagen.
De lock-up-periode eindigt in dit voorbeeld op 12 december 2026. Vanaf 13 december 2026 mogen de insiders hun aandelen verkopen. Het effect van deze vrijgave kan leiden tot een toename van het aanbod van aandelen op de markt, wat in sommige gevallen een tijdelijke daling van de aandelenkoers kan veroorzaken.
De lock-up-periode is vaak vastgelegd in juridisch bindende documenten. Bij beursintroducties is dit onderdeel van de prospectus en de overeenkomsten met de underwriters. Voor besloten vennootschappen (BV's) wordt een lock-up-regeling doorgaans opgenomen in een aandeelhoudersovereenkomst, waarin de afspraken tussen de aandeelhouders zijn vastgelegd over de verkoop en overdracht van aandelen. Deze overeenkomsten zorgen ervoor dat de aandeelhouder zijn aandelen voor een bepaalde tijdsperiode niet mag verkopen, wat bijdraagt aan stabiliteit en continuïteit binnen de onderneming. Voor meer informatie over de juridische aspecten van aandeelhoudersovereenkomsten, zie onze gids.