Hoe bereken je het jaarlijkse rendement van een aandeel in Excel?

Het jaarlijkse rendement van een aandeel in Excel bereken je formulematig door het totale rendement over de investeringsperiode te annualiseren met de geometrische rendementsformule. Deze formule, (1 + totaal rendement)^(1/looptijd in jaren) - 1, is essentieel omdat deze rekening houdt met het rente-op-rente-effect (samengestelde interest), wat cruciaal is voor een correct beeld van de gemiddelde jaarlijkse groei of krimp van je investering.

Voordat je het jaarlijkse rendement kunt berekenen, moet je eerst het totale rendement van je aandeel over de gehele investeringsperiode vaststellen. Het totale rendement omvat zowel de koerswinst of -verlies als eventueel ontvangen dividenden. De formule hiervoor is:

Totaal rendement = (Eindwaarde - Beginwaarde + Totaal ontvangen dividenden) / Beginwaarde

De 'Eindwaarde' is de verkoopprijs van het aandeel, en de 'Beginwaarde' is de aankoopprijs. Zodra je het totale rendement hebt, kun je overgaan tot de annualisering.

Stappen voor de berekening in Excel:

1. Bepaal de inputgegevens:
   • De 'Beginwaarde' van je aandeel (bijvoorbeeld in cel B1).
   • De 'Eindwaarde' van je aandeel (bijvoorbeeld in cel B2).
   • Het 'Totaal ontvangen dividenden' over de hele periode (bijvoorbeeld in cel B3).
   • De 'Looptijd in jaren' van je investering (bijvoorbeeld in cel B4). Dit mag ook een decimaal getal zijn als de periode geen exact aantal jaren is (bijvoorbeeld 3,5 jaar).
2. Bereken het totale rendement:

   In een lege cel (bijvoorbeeld B5) voer je de formule voor het totale rendement in:

   =(B2 - B1 + B3) / B1

   Formatteer deze cel als percentage.

3. Bereken het jaarlijkse (geometrische) rendement:

   In een andere lege cel (bijvoorbeeld B6) voer je de formule voor het jaarlijkse rendement in:

   =(1 + B5)^(1/B4) - 1

   Formatteer ook deze cel als percentage. Dit is je jaarlijkse rendement.

Uitgewerkt rekenvoorbeeld

Stel, je hebt een aandeel gekocht en na 5 jaar heb je een totaalrendement van 81,07% behaald. We berekenen het jaarlijkse rendement in Excel:

• Beginwaarde: (niet nodig voor dit voorbeeld, aangezien totaalrendement al gegeven is)
• Eindwaarde: (niet nodig)
• Totaal ontvangen dividenden: (niet nodig)
• Totaal rendement: 81,07% (voer dit in een cel, bijvoorbeeld B5, als 0,8107)
• Looptijd in jaren: 5 (voer dit in cel B4)

De Excel-formule voor het jaarlijkse rendement (in cel B6) wordt dan:

=(1 + B5)^(1/B4) - 1

Als je de waarde 0,8107 voor B5 en 5 voor B4 invult, zal Excel het jaarlijkse rendement berekenen als ongeveer 0,1261, wat overeenkomt met 12,61% per jaar. Dit resultaat toont aan dat een totaalrendement van 81,07% over 5 jaar, met inachtneming van het rente-op-rente-effect, neerkomt op een gemiddeld jaarlijks rendement van 12,61%.

Misvatting: Het verschil tussen geometrisch en rekenkundig gemiddelde

Een veelvoorkomende misvatting is het gebruik van het rekenkundig gemiddelde om het jaarlijkse rendement te bepalen. Mensen delen dan simpelweg het totale rendement door het aantal jaren. Bijvoorbeeld, een totaalrendement van 400% over 5 jaar zou dan onjuist worden berekend als 80% per jaar (400% / 5 jaar). Dit is echter misleidend omdat het geen rekening houdt met het compounding-effect, waarbij rendementen uit eerdere jaren ook weer rendement genereren.

Het rekenkundig gemiddelde van jaarlijkse rendementen is geschikter voor korte termijn of periodieke prestatieanalyses, zoals het gemiddelde rendement van een ETF over enkele jaren. Echter, voor het gemiddelde jaarlijkse rendement van een investering over een langere periode, is het geometrisch rendement (annualised return) de correcte methode. Het geometrisch rendement geeft een realistischer beeld van de daadwerkelijke groei van je investering, omdat het de impact van samengestelde interest meeneemt.