Hoe wordt het gewicht van aandelen in de AEX Index® bepaald?

Het gewicht van aandelen in de AEX Index® wordt primair bepaald door de marktkapitalisatie van de betreffende bedrijven, aangevuld met een bedrijfsspecifieke wegingsfactor. De AEX is een kapitalisatie-gewogen index, wat betekent dat bedrijven met een hogere marktwaarde een groter aandeel in de index krijgen. Daarbij geldt een maximale weging van 15 procent per bedrijf, om voldoende spreiding binnen de index te waarborgen.

De AEX Index® is een kapitalisatie-gewogen index, wat inhoudt dat de invloed van een bedrijf op de index direct gerelateerd is aan de totale marktwaarde van zijn uitstaande aandelen. Bedrijven met een hogere beurswaarde dragen dus zwaarder bij aan de indexprestatie dan kleinere bedrijven. Deze methode zorgt ervoor dat de index een realistisch beeld geeft van de bewegingen in de totale Nederlandse aandelenmarkt.

De exacte weging van een aandeel in de AEX Index® wordt vastgesteld aan de hand van een gedetailleerde berekening, waarbij twee hoofdelementen een rol spelen:

• Marktkapitalisatie: Dit is de totale waarde van een bedrijf op de beurs. Het wordt berekend door de actuele koers van één aandeel te vermenigvuldigen met het totale aantal uitstaande aandelen van dat bedrijf.
• Bedrijfsspecifieke wegingsfactor: Deze factor is cruciaal en weerspiegelt de liquiditeit van het aandeel. De wegingsfactor wordt berekend op basis van de gemiddelde koers van het aandeel, vermenigvuldigd met het verhandelde volume (de handelsomzet) over een bepaalde periode. Een hogere handelsomzet duidt op een actiever verhandeld aandeel, wat via deze factor de uiteindelijke weging kan beïnvloeden.

De uiteindelijke weging van een bedrijf in de AEX Index® is het product van deze marktkapitalisatie en de bedrijfsspecifieke wegingsfactor, relatief ten opzichte van de som van alle gewogen marktkapitalisaties in de index. Dit betekent dat niet alleen de omvang van een bedrijf telt, maar ook hoe gemakkelijk de aandelen verhandelbaar zijn.

Om te voorkomen dat de index te afhankelijk wordt van enkele grote bedrijven, hanteert de AEX een strikte regel: de maximale weging van één enkel bedrijf in de index bedraagt 15 procent. Dit plafond is ingesteld om de spreiding van de index te waarborgen en het risico te verminderen dat de index te sterk beweegt door de prestaties van slechts één of twee componenten. Als een bedrijf op basis van de initiële berekening boven de 15 procent uitkomt, wordt de weging teruggebracht tot dit maximum. Het percentage dat hierdoor vrijkomt, wordt vervolgens pro rata verdeeld over de overige bedrijven in de index die onder de maximale weging blijven.

De wegingen van de bedrijven in de AEX Index® zijn niet statisch; ze worden periodiek aangepast. Deze herwegingen vinden plaats om de samenstelling en de wegingen van de index actueel te houden en te zorgen dat deze een representatief beeld blijft geven van de markt. De meest recente herweging van de AEX-index vond plaats op 21 maart 2025, waarbij de maximale weging van 15 procent per bedrijf opnieuw werd toegepast op de dan geldende marktomstandigheden.

Ter illustratie van hoe de initiële weging en de maximale weging van 15% werken, bekijk het volgende hypothetische scenario:

In dit voorbeeld zou Bedrijf X initieel 20% wegen op basis van zijn gewogen marktkapitalisatie, maar door de maximale weging van 15% wordt dit teruggebracht. Het vrijgekomen percentage (5%) wordt dan proportioneel verdeeld over de andere bedrijven die onder de limiet blijven, waardoor hun uiteindelijke wegingen iets toenemen. Dit zorgt ervoor dat de totale weging van de index altijd 100% blijft en de index voldoende gespreid is.