Kan een aandeelhouder geen stemrecht hebben?

Ja, een aandeelhouder kan zeker aandelen bezitten zonder stemrecht in een onderneming. Dit is een veelvoorkomende constructie binnen het Nederlandse ondernemingsrecht, waarbij bepaalde aandeelhouders wel eigenaar zijn van een deel van het bedrijf en recht hebben op winstuitkering, maar geen invloed kunnen uitoefenen op het beleid of de besluitvorming tijdens aandeelhoudersvergaderingen.

De mogelijkheid om aandelen zonder stemrecht uit te geven, biedt flexibiliteit in de bedrijfsstructuur en financiering. Hoewel een aandeelhouder over het algemeen zeggenschap in het bedrijf heeft en een stuk eigendom vertegenwoordigt, is dit niet altijd gekoppeld aan stemrecht. De belangrijkste categorie aandelen die hierbij hoort, zijn de preferente aandelen.

Preferente aandelen zijn een type aandelen dat de houder doorgaans geen stemrecht geeft, maar wel andere voordelen biedt. Deze voordelen zijn vaak van financiële aard, zoals een voorrangspositie bij dividenduitkering of bij liquidatie van de onderneming. De focus van preferente aandeelhouders ligt dan ook meestal op het genereren van geld, in plaats van op directe zeggenschap over de bedrijfsvoering. Dit is een direct gevolg van de afspraken die bij de uitgifte van deze aandelen zijn gemaakt en vastgelegd in de statuten van de vennootschap, conform de Nederlandse wetgeving.

Het idee dat elke aandeelhouder automatisch stemrecht heeft, is een veelvoorkomende misvatting. Hoewel het bezit van aandelen altijd een vorm van eigendom in het bedrijf betekent en daarmee recht geeft op informatie en invloed, hoeft deze invloed niet via stemrecht te lopen. De invloed kan ook via andere kanalen worden uitgeoefend, bijvoorbeeld door het recht op informatie of door contractuele afspraken, maar de directe zeggenschap op de aandeelhoudersvergadering ontbreekt bij aandelen zonder stemrecht.

Om de verschillen duidelijk te maken, volgt hier een vergelijking van de meest voorkomende soorten aandelen en hun relatie tot stemrecht:

• Gewone aandelen: Deze aandelen geven de houder doorgaans volledig stemrecht. Elke gewone aandeelhouder heeft één stem per aandeel, waardoor zij invloed kunnen uitoefenen op belangrijke besluiten, zoals de benoeming van bestuurders, wijzigingen in de statuten en de goedkeuring van de jaarrekening. Het bezit van gewone aandelen impliceert zowel economische rechten als zeggenschapsrechten.
• Preferente aandelen: Zoals eerder genoemd, hebben preferente aandeelhouders vaak geen stemrecht. Hun rechten zijn primair gericht op financiële voordelen, zoals een vast percentage dividend of voorrang bij uitkeringen. Deze aandelen worden vaak gebruikt om kapitaal aan te trekken zonder de zeggenschapsverhoudingen binnen het bedrijf significant te wijzigen.

Deze constructies zijn volledig legaal en worden veelvuldig toegepast, vooral bij familiebedrijven die extern kapitaal willen aantrekken zonder de controle uit handen te geven, of bij beursgenoteerde ondernemingen die verschillende klassen aandelen uitgeven voor specifieke doeleinden. Het scheiden van eigendom en zeggenschap via aandelen zonder stemrecht is een gevestigd principe binnen het Nederlandse ondernemingsrecht.